Бугун, 6 сентябрь куни «Газпром» жисмоний тарбия ва соғломлаштириш марказида VI Бутунжаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида «Кўчманчиларнинг Буюк полвони» унвони учун кураш мусобақаси бўлиб ўтди.

Унда миллий курашнинг 14 тури бўйича ғолибликни қўлга киритган полвонлар мутлақ вазн тоифасида ўзаро куч синашди.

Мусобақа давомида қирғизистонлик полвон Бактияр Мирлан уулу 14 нафар рақибини мағлуб этиб, суперфиналга йўлланма олди.

Суперфиналда у V Бутунжаҳон кўчманчилар ўйинлари ғолиби, россиялик Монгуш Айдин билан беллашди. Қизғин ва муросасиз кечган баҳс якунида ғалаба Монгуш Айдинга насиб этди.

Шу тариқа, Россия вакили Монгуш Айдин «Кўчманчиларнинг Буюк полвони» фахрий унвонини қўлга киритди. Ғолибга 1 миллион сом миқдорида пул мукофоти топширилди.

Мусобақа якунларига кўра, Бактияр Мирлан уулу ҳам олтин медаль билан тақдирланди.
*****
#КыргызстанАкыйкаты
“Көчмөндөрдүн Улуу балбаны” - наамын Орусиянын спортсмени алды.

Бүгүн,6-сентябрда “Газпром” дене тарбия жана ден соолукту чыңдоо борборунда VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында “Көчмөндөрдүн Улуу балбаны” - күрөшү болуп өттү.

Бул мелдешке күрөштүн 14 түрү боюнча жеңүүчү болгон спортсмендер абсолюттук салмак категориясында күч сынашты.

Мелдештин жүрүшүндө Кыргызстандык балбан Бактияр Мирлан уулу өзүнүн 14 каршылашын жеңип, суперфиналга жолдомо алды.
Суперфиналда ал V Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын жеңүүчүсү Орусиялык Монгуш Айдын менен беттешип, утулуп калды

Жыйынтыгында Орусиянын балбаны Монгуш Айдын“Көчмөндөрдүн Улуу балбаны” наамына ээ болду. Жеңүүчүгө 1 миллион сом өлчөмүндө акчалай сыйлык тапшырылды.

Ал эми Бактияр Мирлан уулу алтын медалга татыды.
*****
#РеспубликанскаяПрессаАкыйкатKG

Спортсмен из России завоевал титул «Великий борец кочевников»

Сегодня, 6 сентября, в физкультурно-оздоровительном центре «Газпром» в рамках VI Всемирных игр кочевников состоялось соревнование по борьбе «Великий борец кочевников».

В соревновании приняли участие победители по 14 видам национальной борьбы, которые встретились в абсолютной весовой категории.
В ходе турнира кыргызстанский борец Бактияр Мирлан уулу одержал победу над 14 соперниками и вышел в суперфинал.

В суперфинале он встретился с представителем России, победителем V Всемирных игр кочевников Монгушем Айдыном. По итогам поединка победу одержал российский спортсмен.
Таким образом, Монгуш Айдын завоевал титул «Великий борец кочевников». Победителю был вручен денежный приз в размере 1 миллиона сомов.

Бактияр Мирлан уулу по итогам соревнования был удостоен золотой медали.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг маданий дастури сўнгги йилларда Қирғизистонда амалга оширилган энг йирик маданий дастурлардан бири бўлди. Ўйинлар доирасида 600 дан ортиқ маданий тадбир — концертлар, халқаро фестиваллар, театрлаштирилган дастурлар, кўргазмалар, маҳорат дарслари, айтишувлар, танловлар, миллий урф-одатлар, этномузыкали лойиҳалар, анъанавий кийимлар, миллий таомлар ва халқ амалий санъати намойишлари ўтказилди.

Асосий маданий майдончалар: Қирчин яйлови, Чингиз Айтматов номидаги «Руҳ Ордо» маданий-этнографик маркази, «Дордой Номад» амфитеатри, Чўлпон-Ота шаҳри ипподроми ҳамда Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази.

Маданий дастурнинг асосий мақсади — кўчманчилар маданиятини тирик мерос сифатида намоён этиш, анъаналарни асраб-авайлаш, уларни замонавий дунёга тақдим этиш ҳамда маданий туризм ва креатив индустрияларни янада ривожлантириш учун шароит яратишдан иборат.

1. ҚИРЧИН — «КЎЧМАНЧИЛАР ОЛАМИ»

Ўйинларнинг асосий маданий майдончаларидан бири Қирчин яйлови бўлди. «Кўчманчилар олами» этномаданий шаҳарчасида миллий ордолар, ҳунармандчилик, мусиқа, рақс, миллий таомлар, урф-одатлар, қирғиз ўтовлари ва маданий мероснинг бошқа йўналишлари намойиш этилди.

Бу ерда 13 та республика миқёсидаги кўрик-танлов ўтказилиб, уларда Қирғизистоннинг 7 вилояти, Бишкек ва Ўш шаҳарлари, шунингдек, жамоат ташкилотлари вакилларидан иборат 1331 нафар иштирокчи қатнашди.

Асосий танловлар натижалари

* «Кўчман куй»: Бош соврин — Чуй вилояти квартети; I ўрин — Иссиқкўл вилоятининг «Қут» оилавий фольклор гуруҳи.
* «Бий ыргак»: I ўрин — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Иссиқкўл вилояти.
* «Уз-уста»: темирчилик ва заргарлик бўйича Бош соврин — Ырысбек Мамбетакунов; ёғочсозлик бўйича — Нурадин Абдразаков; каштадўзлик бўйича — Саидрахман Шарипов; чармга ишлов бериш бўйича — Кадырбек Мусаев.
* «Саркеч»: Бош соврин — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дунё».
* «Миллий урф-одатлар»: Бош соврин — Ўш шаҳри.
* «Кўчман таъми»: Бош соврин — Иссиқкўл вилояти.
* «Энг яхши қирғиз ўтови»: Бош соврин — Иссиқкўл вилояти.

Қирғиз-қозоқ халқаро айтишуви

2–4 сентябрь кунлари Қирчин яйловида қирғиз ва қозоқ оқинларининг халқаро айтишуви бўлиб ўтди. Бир саҳнада импровизациявий шеъриятнинг икки қардош мактаби вакиллари учрашди. Айтишув маданий дастурнинг муҳим қисмига айланиб, төкмө оқинлар санъати ҳануз яшаб, ривожланиб бораётганини намоён этди.

2. «БИРЛИК КАРВОНИ» МИЛЛИЙ МАДАНИЙ ЛОЙИҲАСИ

Лойиҳа Қирғизистоннинг 40 туманини ягона маданий ғоя атрофида бирлаштирди. Унда 1200 нафар киши иштирок этди. Карвоннинг асосини 40 кун давомида от устида йўл босган 150 нафар чавандоз ташкил қилди.

Йўл давомида иштирокчилар ўз туманларининг тарихи ва маданияти, ҳунармандчилиги, миллий кийимлари, урф-одатлари, фольклори ва ижодий меросини намойиш этдилар. Тўхташ жойларида маданий тадбирлар, миллий ўйинлар, учрашувлар ва анъанавий санъат намойишлари ўтказилди.

Лойиҳанинг бош рамзи Қирғизистоннинг 40 туманидаги муқаддас булоқлардан олинган сув бўлди. У бирлик рамзи сифатида Ўйинларнинг еттита майдончасига етказилди.

Лойиҳанинг яна бир муҳим ғояси — «Қирқ уук — бир түндүк» («Қирқ уук — бир түндүк») бўлиб, у мамлакатнинг ягона түндүк остида бирлашувини ифодалайди.

40 туман — бир карвон. 1200 иштирокчи — бир мақсад. 150 чавандоз — 40 кунлик йўл. Бир Қирғизистон — бирлик.

3. ФУД-ЗОНАЛАР

Жамоат овқатланиш зоналарини марказлашган ҳолда ташкил этиш мақсадида «Қирғиз Маданият Сервис» давлат корхонаси «Кўчманчилар ошхонаси» МЧЖ билан шартнома тузиб, уни фуд-зоналарнинг ягона оператори сифатида белгилади.

Фуд-зоналар қуйидаги ҳудудларда фаолият юритди:

* Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази;
* Чингиз Айтматов номидаги «Руҳ Ордо»;
* Чўлпон-Ота шаҳри ипподроми;
* «Дордой Номад» этномаданий мажмуаси;
* Қирчин яйловидаги «Кўчманчилар олами» этно-ошхона шаҳарчаси.

Фуд-зоналардан фойдаланиш бўйича шартноманинг умумий қиймати 25 миллион сўмни ташкил этади. Ҳозирги вақтга қадар 8 миллион сўм тўланган, қолган 17 миллион сўм тадбирлар якунланганидан сўнг тўланиши керак.

Ноқулай об-ҳаво шароити, шунингдек, электр энергияси ва сув таъминотидаги айрим узилишлар туфайли, айниқса Қирчин ва ипподромдаги тадбиркорлар муайян қийинчиликларга дуч келди. «Қирғиз Маданият Сервис» давлат корхонаси ва ягона оператор ижара ҳақи бўйича индивидуал чегирмалар масаласини ишлаб чиқмоқда. Ҳар бир ҳолат ишлашнинг амалдаги шароитларини ҳисобга олган ҳолда алоҳида кўриб чиқилмоқда.

4. МАЙДОНЧАЛАРНИНГ ТЕХНИК ЖИҲОЗЛАНИШИ

Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази профессионал овоз ва ёритиш ускуналари, чодир конструкциялари ҳамда скульптураларни декоратив ёритиш тизимлари билан жиҳозланди.

«Руҳ Ордо»да 7 та локация техник жиҳатдан жиҳозланди. Асосий майдонга 250 м², концерт залига эса 60 м² ҳажмдаги LED-экранлар ўрнатилди.

Ипподромдаги бош саҳнанинг узунлиги қарийб 200 метрни, саҳна майдони эса қарийб 1000 м²ни ташкил этди. 1300 м²га яқин LED-экранлардан фойдаланилди. Асосий экраннинг ўлчами 47 × 16 метр, саҳна конструкциясининг баландлиги 20 метргача етди.

Дастурга фавворалар, лазер ва голографик эффектлар, сувдаги проекциялар ҳамда 500 дан ортиқ ёритиш мосламалари интеграция қилинди.

Кўк бөрү ва кўкпар майдонида 9500 ўринга мўлжалланган йиғма трибуналар, шунингдек, овоз ва ёритиш ускуналари ўрнатилди.

«Дордой Номад»нинг асосий саҳнасида 150 м² LED-экран ва қарийб 200 та ёритиш мосламаси, амфитеатрда эса 80–100 м² экран ҳамда 60 га яқин ёритиш мосламаси ишлатилди. Қирчинда қарийб 130 та ёритиш мосламаси фаолият кўрсатди.

5. ART LAB ИЖОДИЙ ЛАБОРАТОРИЯСИ

Орнок қишлоғидаги Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси марказида олти кунлик Art Lab ижодий лабораторияси ўтказилди.

Дастур доирасида ҳайкалтарошлик хиёбонининг очилиши, «Улуғ тоғлар қиссаси» («Улуу тоолор баяны») танлови, тош ва қумдан ҳайкаллар яратиш, рассомлар ижоди, графика ва кулолчилик бўйича маҳорат дарслари ташкил этилди.

Art Lab кўчманчилар цивилизацияси мероси замонавий санъат нуқтаи назаридан қайта талқин этилган ижодий майдонга айланди.

6. «КЎЧМАНЧИЛАР САДОСИ» ХАЛҚАРО ФЕСТИВАЛИ

1–4 сентябрь кунлари Чўлпон-Ота ипподромида «Кўчманчилар садоси» халқаро этно-қўшиқ фестивали бўлиб ўтди.

Фестивалда 20 мамлакат, 4 қитъадан 21 нафар танлов иштирокчиси қатнашиб, 42 та ижодий номер намойиш этилди.

* Бош соврин — Нурдоолот Деркембаев, Қирғизистон.
* I ўрин — Васил Ангелов, Шимолий Македония.
* II ўрин — Жасмин Тлеумбетова, Қозоғистон.
* III ўрин — Thami Mbatha, Жанубий Африка.
* III ўрин — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
* Томошабинлар меҳри соврини — Odmandakh Bayaraa, Монголия.

7. «КЎЧМАНЧИЛАР САНЪАТИ» ХАЛҚАРО ФЕСТИВАЛИ

«Руҳ Ордо»да тўрт кун давом этган анъанавий мусиқа фестивали 38 давлат вакилларини бирлаштирди.

Танлов уч йўналишда — достончилик, созандачилик ва хонанда-созандачилик санъати бўйича ўтказилди.

* Достончилик санъати: Бош соврин — Нуржан Түмөнбаева, Қирғизистон. Соврин жамғармаси — 850 000 сўм.
* Созандачилик санъати: Бош соврин — Меҳри Асадуллаева, Озарбайжон. Соврин жамғармаси — 1 000 000 сўм.
* Хонанда-созандачилик санъати: Бош соврин — Дамдын Далай, Тива Республикаси (Россия). Соврин жамғармаси — 1 000 000 сўм.

Фестивалнинг умумий соврин жамғармаси 2 850 000 сўмни ташкил этди.

8. NOMAD FEST

«Дордой Номад» амфитеатрида бўлиб ўтган NOMAD FEST фестивали мусиқа, халқ рақслари, ҳунармандчилик ва этномодани бирлаштирди.

Этно-рақс

* Бош соврин — Анвара Садыкова, Қозоғистон.
* I ўрин — Саади Иманкулов, Қирғизистон.
* II ўрин — Айше Албайрак, Туркия.
* III ўрин — Иван Иванов, Болгария.

Ҳунармандлар

* Бош соврин — Бик Тье, Австралия, заргарлик санъати.
* I ўрин — Фариза Шейшеева, Қирғизистон, наматчилик.
* II ўрин — Жақшылык Чентемиров, Қирғизистон, заргарлик санъати.
* III ўрин — Жыргал Бактиев, Қирғизистон, кулолчилик.

«Кўчманчилар юлдузлари»

Бош совринга Аяна Бекенова (Қирғизистон) ва Тулкин Таджиев (Ўзбекистон) сазовор бўлди.

«Urban Nomad» халқаро танлови

* Бош соврин — Озодбек Дадабаев, «Алп Қорақуш» коллекцияси, Қирғизистон.
* I ўрин — Аспандияр Жаныбеков, «Көрк» коллекцияси, Қирғизистон.
* II ўрин — Акейла Нарая, «Ғарбий Ява маданияти», Индонезия.
* III ўрин — Фируза Якубова, «Шамол мероси», Ўзбекистон.

9. КЎНГИЛЛИЛАР

Ўйинларни ташкил этишда 700 нафар кўнгилли иштирок этди: уларнинг 658 нафари Қирғизистондан, 42 нафари хорижий давлатлардан.

Кўнгиллилар дастурида иштирок этиш учун 9000 дан ортиқ ариза келиб тушди.

Кўнгиллиларнинг қарийб 90 фоизи инглиз тилини билади. Шунингдек, улар орасида 10 дан ортиқ бошқа хорижий тилларни ўзлаштирган иштирокчилар ҳам бор.

Кўнгиллилар асосий майдончаларда фаолият юритиб, меҳмонлар ва делегацияларга ҳамроҳлик қилди, йўналиш кўрсатиш, ахборот ва ташкилий ишларга ёрдам берди.

10. ОАВ ВА АХБОРОТ ЁРИТУВИ

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларини ёритиш учун қарийб 2000 нафар маҳаллий ОАВ вакили аккредитациядан ўтди. Хориждан 250 га яқин журналист ташриф буюрди.

Халқаро медиалар орасида BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press ва The Economist каби нуфузли оммавий ахборот воситалари бор.

Очилиш маросимига 300 га яқин блогер ташриф буюрди. Ёпилиш маросимида эса 180 дан ортиқ блогер иштирок этиши кутилмоқда.

Бу Ўйинларнинг анъанавий ОАВ билан бир қаторда рақамли платформаларда ҳам кенг ёритилишини таъминлади.

11. МАШҲУР ХАЛҚАРО МЕҲМОНЛАР ВА ИШТИРОКЧИЛАР

Маданий дастур доирасида жаҳон маданияти, кино ва спорт соҳаларининг машҳур вакиллари — Лео Рохас, AY YOLA гуруҳи, Роза Зергерли, MORIOX KIDS болалар рақс жамоаси, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коэн Мадрид ва бошқалар иштирок этди.

Уларнинг иштироки Ўйинларнинг халқаро аудиториясини кенгайтириш, Қирғизистон, унинг маданияти ва сайёҳлик салоҳиятини халқаро миқёсда янада тарғиб қилишга хизмат қилди.

12. БИЛЕТ ТИЗИМИ

Билетларни сотиш ва ҳисобга олиш учун NEBS.GOV.KG Миллий электрон билет тизимидан фойдаланилди.

2026 йил 5 сентябрь ҳолатига кўра, жами 37 198 та билет 31 721 000 сўмга сотилди.

* QR-код орқали — 17 821 048 сўм.
* «Элкарт», Visa ва Mastercard банк карталари орқали — 10 410 533 сўм.
* Нақд пул орқали — 3 489 419 сўм.

Қирчиндаги маданий ва спорт тадбирлари, шунингдек, Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси марказига кириш бепул бўлди.

«Руҳ Ордо», «Дордой Номад» ва ипподромдаги айрим маданий тадбирларга билет нархи 500 сўмни ташкил этди.

Ёпилиш маросимига билетлар сектор ва жойга қараб 500 сўмдан 4000 сўмгача, кўк бөрү ва кўкпар финал мусобақаларига билет нархи 1000 сўм бўлди.

13. АСОСИЙ ЯКУН

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари қирғиз маданияти нафақат тарихий мерос, балки тирик ва ривожланаётган маданият эканини бутун дунёга намоён этди.

Қомуз замонавий мусиқа билан уйғунлаша олиши, миллий нақшлар замонавий дизайннинг бир қисмига айланиши, анъанавий ҳунармандчилик эса креатив иқтисодиётнинг муҳим йўналиши бўлиши мумкинлиги намоён бўлди.

Ўйинларнинг асосий натижаси — Қирғизистоннинг халқаро миқёсдаги нуфузини ошириш, мамлакатга бўлган қизиқишни кучайтириш, санъаткорлар, ҳунармандлар ва креатив индустрия вакиллари учун янги имкониятлар яратиш, шунингдек, маданий меросни келажак авлодларга етказишдан иборат.

Жаҳон кўчманчилар ўйинлари тадбир сифатида якунланмоқда, аммо ундан сўнг Қирғизистонга бўлган қизиқиш янада ортиб бориши керак.

АСОСИЙ РАҚАМЛАР

* 600 дан ортиқ маданий тадбир.
* Қирчиндаги республика танловларида 1331 нафар иштирокчи.
* «Бирлик карвони» лойиҳаси: 40 туман / 1200 иштирокчи / 150 чавандоз / 40 кун.
* Фуд-зоналар бўйича шартнома суммаси — 25 млн сўм; 8 млн сўм тўланган, 17 млн сўм қолган.
* «Кўчманчилар санъати» фестивалида 38 давлат вакиллари.
* «Кўчманчилар санъати» фестивалининг умумий соврин жамғармаси — 2 850 000 сўм.
* «Кўчманчилар садоси»: 20 мамлакат / 4 қитъа / 21 иштирокчи / 42 ижодий номер.
* 700 нафар кўнгилли, шундан 658 нафари қирғизистонлик ва 42 нафари хорижлик.
* Кўнгиллилар дастурига 9000 дан ортиқ ариза.
* Қарийб 2000 нафар маҳаллий ОАВ вакили.
* Қарийб 250 нафар хорижий журналист.
* 5 сентябрь ҳолатига 37 198 та билет, умумий қиймати 31 721 000 сўм
*****

#РеспубликанскаяПрессаAKIYKATKG
ИТОГОВАЯ ИНФОРМАЦИЯ
по культурной программе VI Всемирных игр кочевников
Культурная программа VI Всемирных игр кочевников стала одной из самых масштабных культурных программ, реализованных в Кыргызстане за последние годы. В рамках Игр было предусмотрено более 600 культурных мероприятий: концерты, международные фестивали, театрализованные программы, выставки, мастер-классы, айтыш, конкурсы, национальные обряды, этномузыкальные проекты, показы традиционной одежды, кухни и народного искусства.
Основные культурные площадки: урочище Кырчын, культурно-этнографический центр «Рух Ордо» имени Чингиза Айтматова, амфитеатр «Дордой Номад», ипподром города Чолпон-Ата и Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки.
Главная задача культурной программы — показать кочевую культуру как живое наследие: сохранить традиции, представить их современному миру и создать условия для дальнейшего развития культурного туризма и креативных индустрий.
1. КЫРЧЫН — «КӨЧМӨНДӨР ААЛАМЫ»
Одной из главных культурных площадок Игр стало урочище Кырчын. В этнокультурном городке «Көчмөндөр ааламы» были представлены национальные ордо, ремесла, музыка, танцы, кухня, обряды, кыргызские юрты и другие направления культурного наследия.
Особое место заняли 13 республиканских конкурсов-смотров. В них приняли участие представители 7 областей Кыргызстана, городов Бишкек и Ош, а также общественных организаций. Общее количество участников — 1331 человек.
Основные конкурсы и результаты
• «Көчмөн кайрык»: Гран-при — квартет Чуйской области; I место — семейная фольклорная группа «Кут» из Иссык-Кульской области.
• «Бий ыргак»: I место — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Иссык-Кульская область.
• «Уз-уста»: Гран-при по кузнечному и ювелирному делу — Ырысбек Мамбетакунов; по работе с деревом — Нурадин Абдразаков; по вышивке — Саидрахман Шарипов; по обработке кожи — Кадырбек Мусаев.
• «Саркеч»: Гран-при — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дүйнө».
• «Улуттук каада-салттар»: Гран-при — город Ош.
• «Көчмөн даамы»: Гран-при — Иссык-Кульская область.
• «Мыкты кыргыз боз үйү»: Гран-при — Иссык-Кульская область.
Кыргыз-казахский международный айтыш
Со 2 по 4 сентября в Кырчыне прошел международный айтыш кыргызских и казахских акынов. На одной сцене встретились представители двух родственных школ импровизационной поэзии. Айтыш стал важной частью культурной программы и подтвердил, что искусство төкмө акынов продолжает жить и развиваться.
2. НАЦИОНАЛЬНЫЙ КУЛЬТУРНЫЙ ПРОЕКТ «КАРАВАН ЕДИНСТВА»
Проект объединил 40 районов Кыргызстана вокруг общей культурной идеи. В нем были задействованы 1200 человек, а основу каравана составили 150 всадников, которые в течение 40 дней преодолевали маршрут верхом на лошадях.
По пути участники представляли историю и культуру своих районов, ремесла, национальную одежду, обычаи, фольклор и творческое наследие. На остановках проходили культурные мероприятия, национальные игры, встречи и показы традиционного искусства.
Главным символом проекта стала вода из священных источников 40 районов Кыргызстана. Она была доставлена на семь площадок Игр как символ единства. Вторая ключевая идея — «Кырк уук — бир түндүк» («Сорок ууков — один түндүк»), олицетворяющая объединение страны под единым түндүком.
40 районов — один караван. 1200 участников — одна цель. 150 всадников — 40 дней пути. Один Кыргызстан — единство.
3. ФУД-ЗОНЫ
Для централизованной организации зон общественного питания ГП «Кыргыз Маданият Сервис» заключило договор с ОсОО «Кухня кочевников», которое определено единым оператором фуд-зон.
• Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки;
• «Рух Ордо» имени Чингиза Айтматова;
• ипподром города Чолпон-Ата;
• этнокультурный комплекс «Дордой Номад»;
• городок этно-кухни во «Вселенной кочевников» в урочище Кырчын.
Общая сумма договора за использование фуд-зон составляет 25 млн сомов. На текущий момент выплачено 8 млн сомов, оставшиеся 17 млн сомов подлежат выплате после завершения мероприятий. Единый оператор имеет право предоставлять отдельные площади в субаренду предпринимателям.
Из-за неблагоприятных погодных условий, а также отдельных сбоев в подаче электроэнергии и воды часть предпринимателей, особенно на Кырчыне и ипподроме, столкнулась с трудностями. ГП «Кыргыз Маданият Сервис» и единый оператор прорабатывают индивидуальные скидки по аренде. Каждый случай рассматривается отдельно с учетом фактических условий работы.
4. ТЕХНИЧЕСКОЕ ОСНАЩЕНИЕ ПЛОЩАДОК
Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки оснащен профессиональным звуковым и световым оборудованием, шатровыми конструкциями и декоративной подсветкой скульптур.
В «Рух Ордо» технически оснащены 7 локаций. На основной площадке установлен LED-экран площадью 250 м², в концертном зале — 60 м².
Главная сцена на ипподроме имеет протяженность около 200 метров, площадь сценического пространства — около 1 000 м². Задействовано около 1 300 м² LED-экранов. Основной экран — 47 × 16 метров, высота сценической конструкции — до 20 метров. В программу интегрированы фонтаны, лазерные и голографические эффекты, проекции на воду и более 500 световых приборов.
На площадке для көк бөрү и көкпар установлены сборные трибуны на 9 500 мест, а также звуковое и световое оборудование. На основной сцене «Дордой Номад» установлен LED-экран 150 м² и около 200 световых приборов; в амфитеатре — экран 80–100 м² и около 60 световых приборов. На Кырчыне задействовано около 130 световых приборов.
5. ТВОРЧЕСКАЯ ЛАБОРАТОРИЯ ART LAB
В Центре кочевой цивилизации имени Курманжан Датки в селе Орнок прошла шестидневная творческая лаборатория Art Lab. Программа включала открытие аллеи скульптур, конкурс «Улуу тоолор баяны» («Повесть великих гор»), создание скульптур из камня и песка, работу художников и мастер-классы по графике и керамике.
Art Lab стал площадкой, где наследие кочевой цивилизации получило современное художественное прочтение, а Центр кочевой цивилизации укрепил роль постоянно действующего культурного пространства.
6. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ФЕСТИВАЛЬ «КӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ»
С 1 по 4 сентября на ипподроме Чолпон-Аты прошел международный этно-песенный фестиваль «Көчмөндөр жаңырыгы». В нем приняли участие 20 стран, 4 континента, 21 конкурсант, было представлено 42 творческих номера.
• Гран-при — Нурдоолот Деркембаев, Кыргызстан.
• I место — Васил Ангелов, Северная Македония.
• II место — Жасмин Тлеумбетова, Казахстан.
• III место — Thami Mbatha, Южная Африка.
• III место — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
• Приз зрительских симпатий — Odmandakh Bayaraa, Монголия.
7. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ФЕСТИВАЛЬ «КӨЧМӨНДӨР САНАТЫ»
Фестиваль традиционной музыки «Көчмөндөр санаты» в «Рух Ордо» продолжался четыре дня и объединил представителей 38 государств. Конкурс проходил по трем направлениям: сказительское, инструментальное и вокально-инструментальное искусство.
• Сказительское искусство: Гран-при — Нуржан Түмөнбаева, Кыргызстан. Призовой фонд направления — 850 000 сомов.
• Инструментальное искусство: Гран-при — Мехри Асадуллаева, Азербайджан. Призовой фонд направления — 1 000 000 сомов.
• Вокально-инструментальное искусство: Гран-при — Дамдын Далай, Республика Тыва (Россия). Призовой фонд направления — 1 000 000 сомов.
Общий призовой фонд фестиваля составил 2 850 000 сомов.
8. NOMAD FEST
В амфитеатре «Дордой Номад» прошел международный музыкально-этнографический фестиваль NOMAD FEST, объединивший музыку, народный танец, ремесленное искусство и этномоду.
Этно-танец
• Гран-при — Анвара Садыкова, Казахстан.
• I место — Саади Иманкулов, Кыргызстан.
• II место — Айше Албайрак, Турция.
• III место — Иван Иванов, Болгария.
Ремесленники
• Гран-при — Бик Тье, Австралия, ювелирное искусство.
• I место — Фариза Шейшеева, Кыргызстан, войлок.
• II место — Жакшылык Чентемиров, Кыргызстан, ювелирное искусство.
• III место — Жыргал Бактиев, Кыргызстан, керамика.
«Көчмөн жылдыздары»
Гран-при получили Аяна Бекенова (Кыргызстан) и Тулкин Таджиев (Узбекистан). Призовые места также получили участники из Кыргызстана, России, Казахстана, Беларуси, Азербайджана, Монголии, Турции, США и Швеции.
Международный конкурс «Урбан Номад»
• Гран-при — Озодбек Дадабаев, коллекция «Алп Кара-Куш», Кыргызстан.
• I место — Аспандияр Жаныбеков, коллекция «Көрк», Кыргызстан.
• II место — Акейла Нарая, «Культура Западной Явы», Индонезия.
• III место — Фируза Якубова, «Наследие ветра», Узбекистан.
9. ВОЛОНТЕРЫ
В организации Игр приняли участие 700 волонтеров: 658 из Кыргызстана и 42 иностранных волонтера. На участие в программе поступило более 9 000 заявок.
Около 90% волонтеров владеют английским языком. Кроме того, среди них есть участники, владеющие более чем 10 другими иностранными языками. Волонтеры работали на основных площадках, сопровождали гостей и делегации, помогали в навигации, информационной и организационной работе.
10. СМИ И ИНФОРМАЦИОННОЕ ОСВЕЩЕНИЕ
Для освещения VI Всемирных игр кочевников аккредитацию прошли около 2 000 представителей местных СМИ. Из-за рубежа прибыли около 250 иностранных журналистов.
Среди международных медиа — BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press и The Economist.
На церемонию открытия прибыли около 300 блогеров, на церемонию закрытия ожидается более 180 блогеров. Это обеспечило широкое присутствие Игр как в традиционных СМИ, так и на цифровых платформах.
11. ИЗВЕСТНЫЕ МЕЖДУНАРОДНЫЕ ГОСТИ И УЧАСТНИКИ
Среди известных международных гостей и участников культурной программы — Лео Рохас, группа AY YOLA, Роза Зергерли, детский танцевальный коллектив MORIOX KIDS, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коен Мадрид и другие представители мировой культуры, кино и спорта.
Их участие способствовало расширению международной аудитории Игр и дополнительному продвижению Кыргызстана, его культуры и туристического потенциала.
12. БИЛЕТНАЯ СИСТЕМА
Для продажи и учета билетов использовалась Национальная электронная билетная система NEBS.GOV.KG. По состоянию на 5 сентября 2026 года реализовано 37 198 билетов на общую сумму 31 721 000 сомов.
• QR-code — 17 821 048 сомов.
• Банковские карты «Элкарт», Visa и Mastercard — 10 410 533 сомов.
• Наличные — 3 489 419 сомов.
Культурные и спортивные мероприятия на Кырчыне, а также посещение Центра кочевой цивилизации имени Курманжан Датки были бесплатными. Стоимость билета на отдельные культурные мероприятия в «Рух Ордо», «Дордой Номад» и на ипподроме составляла 500 сомов. На церемонию закрытия — от 500 до 4 000 сомов в зависимости от сектора и места, на финальные соревнования по көк бөрү и көкпар — 1 000 сомов.
13. ГЛАВНЫЙ ИТОГ
VI Всемирные игры кочевников показали миру, что кыргызская культура — это живая и развивающаяся культура. Комуз может звучать вместе с современной музыкой, национальный орнамент — становиться частью современного дизайна, а традиционное ремесло — частью креативной экономики.
Главный результат Игр — международное продвижение Кыргызстана, рост интереса к стране, новые возможности для артистов, ремесленников и представителей креативных индустрий, а также сохранение и передача культурного наследия следующим поколениям.
Всемирные игры кочевников завершаются как мероприятие, но интерес к Кыргызстану после них должен продолжать расти.
КЛЮЧЕВЫЕ ЦИФРЫ
Более 600 культурных мероприятий.
1331 участник республиканских конкурсов на Кырчыне.
40 районов / 1200 участников / 150 всадников / 40 дней проект «Караван единства».
25 млн сомов сумма договора по фуд-зонам; 8 млн выплачено, 17 млн — остаток.
38 государств участники «Көчмөндөр санаты».
2 850 000 сомов общий призовой фонд «Көчмөндөр санаты».
20 стран / 4 континента / 21 конкурсант / 42 номера «Көчмөндөр жаңырыгы».
700 волонтеров 658 кыргызстанцев и 42 иностранных волонтера.
Более 9 000 заявок в волонтерскую программу.
Около 2 000 представителей местных СМИ.
Около 250 иностранных журналистов.
37 198 билетов реализовано на 31 721 000 сомов по состоянию на 5 сентября.
*****
#КыргызстанАкыйкаты
ЖЫЙЫНТЫКТООЧУ МААЛЫМАТ
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын маданий программасы боюнча
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын маданий программасы Кыргызстанда акыркы жылдары өткөрүлгөн эң ири маданий долбоорлордун бири болду. Оюндардын алкагында 600дөн ашуун маданий иш-чара каралды: концерттер, эл аралык фестивалдар, театрлаштырылган программалар, көргөзмөлөр, мастер-класстар, айтыш, кароо-сынактар, улуттук каада-салттар, этномузыкалык долбоорлор, салттуу кийимдерди, улуттук ашкананы жана элдик өнөрдү көрсөтүү.
Негизги маданий аянтчалар: Кырчын жайлоосу, Чыңгыз Айтматов атындагы «Рух Ордо» маданий-этнографиялык борбору, «Дордой Номад» амфитеатры, Чолпон-Ата шаарынын ат майданы жана Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борбору.
1. КЫРЧЫН — «КӨЧМӨНДӨР ААЛАМЫ»
Кырчын VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын негизги маданий аянтчаларынын бири болду. «Көчмөндөр ааламы» этномаданий шаарчасында улуттук ордолор, кол өнөрчүлүк, музыка, бий, улуттук ашкана, каада-салттар, кыргыз боз үйлөрү жана маданий мурастын башка багыттары көрсөтүлдү.
Бул жерде 13 республикалык кароо-сынактын алкагында 7 облустун, Бишкек жана Ош шаарларынын, ошондой эле коомдук уюмдардын өкүлдөрүнөн турган 1331 катышуучу өнөрүн тартуулады.
Негизги жыйынтыктар
• «Көчмөн кайрык»: Баш байге — Чүй облусунун квартети; I орун — Ысык-Көл облусунун «Кут» үй-бүлөлүк фольклордук тобу.
• «Бий ыргак»: I орун — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Ысык-Көл облусу.
• «Уз-уста»: темирчилик жана зергерчилик боюнча Баш байге — Ырысбек Мамбетакунов; жыгаччылык боюнча — Нурадин Абдразаков; саймачылык боюнча — Саидрахман Шарипов; көнчүлүк боюнча — Кадырбек Мусаев.
• «Саркеч»: Баш байге — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дүйнө».
• «Улуттук каада-салттар»: Баш байге — Ош шаары.
• «Көчмөн даамы»: Баш байге — Ысык-Көл облусу.
• «Мыкты кыргыз боз үйү»: Баш байге — Ысык-Көл облусу.
Кыргыз-казак эл аралык айтышы
2–4-сентябрь күндөрү Кырчын жайлоосунда кыргыз жана казак төкмө акындарынын эл аралык айтышы өттү. Бул иш-чара эки элдин төкмөлүк өнөрүнүн жандуу уландысын көрсөтүп, маданий программанын маанилүү бөлүгү болду.
2. «БИРИМДИК КЕРБЕНИ» УЛУТТУК МАДАНИЙ ДОЛБООРУ
Долбоор Кыргызстандын 40 районун бир маданий идеянын айланасына бириктирди. Ага 1200 адам катышып, кербендин негизин 40 күн бою атчан жол жүргөн 150 чабандес түздү.
Катышуучулар жол боюндагы токтоочу жерлерде өз райондорунун тарыхын, маданиятын, кол өнөрчүлүгүн, улуттук кийимин, салт-санаасын жана фольклорун тааныштырышты. Долбоордун башкы символу — Кыргызстандын 40 районундагы ыйык булактардан алынган сууну Оюндун жети аянтчасына жеткирүү болду.
«Кырк уук — бир түндүк» идеясы өлкөнүн биримдигин туюнтту. 40 район — бир кербен. 1200 катышуучу — бир максат. 150 чабандес — 40 күндүк жол. Бир Кыргызстан — биримдик.
3. ФУД-ЗОНАЛАР
Коомдук тамактануу зоналарын борборлоштуруп уюштуруу үчүн «Кыргыз Маданият Сервис» мамлекеттик ишканасы «Көчмөндөр ашканасы» ЖЧКсы менен келишим түзүп, аны фуд-зоналардын бирдиктүү оператору катары аныктаган.
Фуд-зоналар Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда, «Рух Ордо» борборунда, Чолпон-Ата ат майданында, «Дордой Номадда» жана Кырчындагы этно-ашкана шаарчасында иштеди.
Келишимдин жалпы суммасы — 25 млн сом. Анын 8 млн сому төлөндү, калган 17 млн сом иш-чаралар аяктагандан кийин төлөнүүгө тийиш. Аба ырайы, электр энергиясы жана суу менен камсыздоодогу айрым үзгүлтүктөрдөн жабыркаган ишкерлер боюнча ижара акысын арзандатуу маселеси ар бир учурга жараша өзүнчө каралууда.
4. АЯНТЧАЛАРДЫН ТЕХНИКАЛЫК ЖАБДЫЛЫШЫ
Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда кесиптик үн жана жарык жабдуулары, чатыр конструкциялары жана скульптуралардын декоративдик жарыктандыруусу орнотулду.
«Рух Ордодо» 7 локация техникалык жактан жабдылды. Негизги аянтта 250 м², концерттик залда 60 м² LED-экран орнотулду.
Чолпон-Ата ат майданындагы башкы сахнанын узундугу болжол менен 200 метр, сахналык мейкиндиктин аянты 1 000 м²ге жакын. 1 300 м²ге жакын LED-экран колдонулду. Негизги экран 47 × 16 метр, сахналык конструкциянын бийиктиги 20 метрге жетет. 500дөн ашуун жарык берүүчү жабдуу, фонтандар, лазердик жана голографиялык эффекттер, сууга түшүрүлгөн проекциялар колдонулду.
Көк бөрү жана көкпар аянтында 9 500 орундуу курама трибуналар орнотулду. «Дордой Номаддын» башкы сахнасында 150 м² LED-экран жана 200гө жакын жарык берүүчү жабдуу, амфитеатрда 80–100 м² экран жана 60ка жакын жарык берүүчү жабдуу колдонулду. Кырчында 130га жакын жарык берүүчү жабдуу иштеди.
5. ART LAB ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ЛАБОРАТОРИЯСЫ
Орнок айылындагы Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда алты күндүк Art Lab чыгармачылык лабораториясы өттү. Программада скульптуралар аллеясынын ачылышы, «Улуу тоолор баяны» сынагы, таштан жана кумдан скульптураларды жасоо, сүрөтчүлөрдүн иши, графика жана керамика боюнча мастер-класстар камтылды.
6. «КӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ» ЭЛ АРАЛЫК ФЕСТИВАЛЫ
1–4-сентябрда Чолпон-Ата ат майданында өткөн фестивалга 20 өлкөдөн, 4 континенттен 21 конкурсант катышып, 42 чыгармачылык номер көрсөтүлдү.
• Баш байге — Нурдоолот Деркембаев, Кыргызстан.
• I орун — Васил Ангелов, Түндүк Македония.
• II орун — Жасмин Тлеумбетова, Казакстан.
• III орун — Thami Mbatha, Түштүк Африка.
• III орун — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
• Көрүүчүлөрдүн сүймөнчүгү — Odmandakh Bayaraa, Монголия.
7. «КӨЧМӨНДӨР САНАТЫ» ЭЛ АРАЛЫК ФЕСТИВАЛЫ
«Рух Ордодо» төрт күн өткөн салттуу музыка фестивалы дүйнөнүн 38 мамлекетинен келген өнөрпоздорду бириктирди. Сынак айтуучулук, аспапчылык жана аваздык-аспапчылык багыттары боюнча өттү.
• Айтуучулук өнөр: Баш байге — Нуржан Түмөнбаева, Кыргызстан. Багыттын байге фонду — 850 000 сом.
• Аспапчылык өнөр: Баш байге — Мехри Асадуллаева, Азербайжан. Байге фонду — 1 000 000 сом.
• Аваздык-аспапчылык өнөр: Баш байге — Дамдын Далай, Тыва Республикасы (Россия). Байге фонду — 1 000 000 сом.
Фестивалдын жалпы байге фонду — 2 850 000 сом.
8. NOMAD FEST
«Дордой Номад» амфитеатрында өткөн NOMAD FEST музыка, элдик бий, кол өнөрчүлүк жана этномоданы бириктирди.
• «Этно-бий» сынагы: Баш байге — Анвара Садыкова, Казакстан.
• Кол өнөрчүлөр сынагы: Баш байге — Бик Тье, Австралия, зергерчилик.
• «Көчмөн жылдыздары»: Баш байге — Аяна Бекенова (Кыргызстан) жана Тулкин Таджиев (Өзбекстан).
• «Урбан Номад»: Баш байге — Озодбек Дадабаев, «Алп Кара-Куш» коллекциясы, Кыргызстан.
9. ЫКТЫЯРЧЫЛАР
Оюндарды уюштурууга 700 ыктыярчы тартылды: 658и Кыргызстандан, 42си чет өлкөдөн. Ыктыярчылар программасына 9 000ден ашык арыз түшүп, алардын ичинен 700 адам тандалды.
Ыктыярчылардын 90%га жакыны англис тилинде сүйлөйт. Мындан тышкары, 10дон ашык башка чет тилдерди өздөштүргөн катышуучулар бар. Алар конокторду жана делегацияларды коштоп, навигация, маалымат берүү жана уюштуруу иштерине көмөк көрсөтүштү.
10. ЖМК ЖАНА МААЛЫМАТТЫК ЧАГЫЛДЫРУУ
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын чагылдыруу үчүн 2 000ге жакын жергиликтүү ЖМК өкүлү аккредитациядан өттү. Чет өлкөлөрдөн 250гө жакын журналист келди.
Эл аралык медиалардын арасында BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press жана The Economist бар.
Ачылыш аземине 300гө жакын блогер келген. Жабылуу аземине 180ден ашуун блогердин келиши күтүлүүдө.
11. БЕЛГИЛҮҮ ЭЛ АРАЛЫК КОНОКТОР ЖАНА КАТЫШУУЧУЛАР
Маданий программага Лео Рохас, AY YOLA тобу, Роза Зергерли, MORIOX KIDS балдар бий тобу, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коен Мадрид жана башка дүйнөлүк маданият, кино жана спорт өкүлдөрү катышты.
12. БИЛЕТ СИСТЕМАСЫ
Билеттерди сатуу жана эсепке алуу үчүн NEBS.GOV.KG Улуттук электрондук билет системасы колдонулду. 2026-жылдын 5-сентябрына карата 37 198 билет 31 721 000 сомго сатылды.
• QR-code аркылуу — 17 821 048 сом.
• «Элкарт», Visa жана Mastercard карталары аркылуу — 10 410 533 сом.
• Накталай — 3 489 419 сом.
Кырчындагы маданий жана спорттук иш-чаралар, ошондой эле Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборуна кирүү акысыз болду. «Рух Ордо», «Дордой Номад» жана ат майданындагы айрым маданий иш-чараларга билет 500 сом, жабылуу аземине 500дөн 4 000 сомго чейин, көк бөрү жана көкпар финалдарына 1 000 сом болду.
13. НЕГИЗГИ ЖЫЙЫНТЫК
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары кыргыз маданияты тарыхый мурас гана эмес, жандуу жана өнүгүп жаткан маданият экенин дүйнөгө көрсөттү. Негизги жыйынтык — Кыргызстандын эл аралык таанымалдыгын күчөтүү, туристтик кызыгууну арттыруу, чыгармачыл адамдарга жана кол өнөрчүлөргө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзүү, ошондой эле маданий мурасты кийинки муундарга өткөрүп берүү.
Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары иш-чара катары аяктайт, бирок Кыргызстанга болгон кызыгуу мындан ары да өсүшү керек.
*****
#AKIYKATKG
FINAL INFORMATION
on the Cultural Programme of the VI World Nomad Games
The cultural programme of the VI World Nomad Games became one of the largest cultural initiatives implemented in Kyrgyzstan in recent years. More than 600 cultural events were planned, including concerts, international festivals, theatrical performances, exhibitions, master classes, aitys, competitions, national rituals, ethno-music projects, traditional fashion, cuisine and folk arts.
The main cultural venues were the Kырчын (Kyrchyn) valley, the Chyngyz Aitmatov Rukh Ordo Cultural and Ethnographic Centre, the Dordoi Nomad amphitheatre, the Cholpon-Ata hippodrome and the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization.
The core objective was to present nomadic culture as a living heritage: rooted in tradition, open to contemporary interpretation and capable of supporting cultural tourism and creative industries.
1. KYRCHYN — “KÖCHMÖNDÖR AALAMY”
Kyrchyn was one of the main cultural venues of the Games. The ethnocultural town “Kөчмөндөр ааламы” showcased national camps, crafts, music, dance, cuisine, traditional rituals, Kyrgyz yurts and other forms of cultural heritage.
Thirteen national competitions brought together 1,331 participants representing all seven regions of Kyrgyzstan, the cities of Bishkek and Osh, as well as public organizations.
Key competition results
• “Kөчмөн кайрык”: Grand Prix — quartet from Chui Region; 1st place — Kut family folklore group from Issyk-Kul Region.
• “Бий ыргак”: 1st place — “Takteke”, Salamat Mukambetov, Issyk-Kul Region.
• “Uz-Usta”: Grand Prix winners — Yrysbek Mambetakunov (blacksmithing and jewellery), Nuradin Abdrazakov (woodwork), Saidrahman Sharipov (embroidery), Kadyrbek Musaev (leatherwork).
• “Sarkech”: Grand Prix — Nurzhamal Asangulova, “Kiyiz-Duino”.
• “Uluttuk kaada-salttar”: Grand Prix — Osh city.
• “Kөчмөн daamy”: Grand Prix — Issyk-Kul Region.
• “Mykty kyrgyz boz uiu”: Grand Prix — Issyk-Kul Region.
Kyrgyz-Kazakh International Aitys
From 2 to 4 September, Kyrchyn hosted an international aitys featuring Kyrgyz and Kazakh improvisational poets. The event brought together two closely related traditions of oral poetic performance and demonstrated that the art of the akyn remains vibrant and evolving.
2. NATIONAL CULTURAL PROJECT “CARAVAN OF UNITY”
The project united 40 districts of Kyrgyzstan around a shared cultural idea. A total of 1,200 people took part, with 150 horse riders forming the core of the caravan and travelling for 40 days.
Along the route, participants presented the history and culture of their districts, traditional crafts, national clothing, customs, folklore and creative heritage. The main symbol was water collected from sacred springs in 40 districts and delivered to seven World Nomad Games venues.
The second key idea, “Forty uyuks — one tunduk”, symbolized national unity under a single tunduk. Forty districts — one caravan. 1,200 participants — one goal. 150 riders — 40 days on the road. One Kyrgyzstan — unity.
3. FOOD ZONES
For centralized catering services, the state enterprise Kyrgyz Madaniyat Service signed an agreement with Kitchen of Nomads LLC, which was appointed the single operator of food zones at the main venues.
The total contract value for the use of food zones is 25 million KGS. Eight million KGS has been paid, while the remaining 17 million KGS is due after the events. The operator may sublease designated areas to entrepreneurs.
Adverse weather and temporary electricity and water supply issues affected some vendors, particularly in Kyrchyn and at the hippodrome. Individual rent discounts are being considered case by case based on actual working conditions and the impact of disruptions.
4. TECHNICAL EQUIPMENT OF THE VENUES
The Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization was equipped with professional sound and lighting systems, tent structures and decorative sculpture lighting.
At Rukh Ordo, seven locations were technically equipped. The main venue featured a 250 m² LED screen, while the concert hall had a 60 m² screen.
The main stage at the Cholpon-Ata hippodrome extended for about 200 metres, with approximately 1,000 m² of stage space and around 1,300 m² of LED screens. The main screen measured 47 × 16 metres, and the stage structure reached up to 20 metres in height. The show integrated fountains, laser and holographic effects, water projections and more than 500 lighting fixtures.
The kok boru and kokpar venue had temporary stands for 9,500 spectators. Dordoi Nomad featured a 150 m² LED screen and about 200 lighting fixtures on its main stage, while the amphitheatre had an 80–100 m² screen and around 60 lighting fixtures. Around 130 lighting fixtures were used in Kyrchyn.
5. ART LAB CREATIVE LABORATORY
A six-day Art Lab creative laboratory was held at the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization in Ornoк village. The programme included the opening of a sculpture alley, the “Uluu toolor bayany” (“Tale of the Great Mountains”) competition, stone and sand sculpture, artists’ work, and master classes in graphics and ceramics.
6. “KӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ” INTERNATIONAL FESTIVAL
Held from 1 to 4 September at the Cholpon-Ata hippodrome, the international ethno-song festival brought together 20 countries from four continents, 21 contestants and 42 creative performances.
• Grand Prix — Nurdoolot Derkembaev, Kyrgyzstan.
• 1st place — Vasil Angelov, North Macedonia.
• 2nd place — Zhasmin Tleumbetova, Kazakhstan.
• 3rd place — Thami Mbatha, South Africa.
• 3rd place — Ngo Chau Anh, Vietnam.
• Audience Choice Award — Odmandakh Bayaraa, Mongolia.
7. “KӨЧМӨНДӨР САНАТЫ” INTERNATIONAL FESTIVAL
The four-day traditional music festival at Rukh Ordo brought together representatives of 38 countries. The competition covered three categories: storytelling, instrumental, and vocal-instrumental arts.
• Storytelling: Grand Prix — Nurzhan Tumonbaeva, Kyrgyzstan. Prize fund — 850,000 KGS.
• Instrumental arts: Grand Prix — Mehri Asadullayeva, Azerbaijan. Prize fund — 1,000,000 KGS.
• Vocal-instrumental arts: Grand Prix — Damdyn Dalai, Republic of Tuva (Russia). Prize fund — 1,000,000 KGS.
The total prize fund of the festival amounted to 2,850,000 KGS.
8. NOMAD FEST
Held at the Dordoi Nomad amphitheatre, NOMAD FEST combined music, folk dance, crafts and ethno-fashion.
• Ethno-Dance: Grand Prix — Anvara Sadykova, Kazakhstan.
• Craft Competition: Grand Prix — Bik Tye, Australia, jewellery art.
• “Kөчмөн жылдыздары”: Grand Prix — Ayana Bekenova, Kyrgyzstan, and Tulkin Tadjiev, Uzbekistan.
• Urban Nomad: Grand Prix — Ozodbek Dadabaev, “Alp Kara-Kush” collection, Kyrgyzstan.
9. VOLUNTEERS
A total of 700 volunteers supported the Games: 658 from Kyrgyzstan and 42 international volunteers. More than 9,000 applications were received for the programme.
Around 90% of volunteers speak English, while participants collectively cover more than 10 additional foreign languages. Volunteers supported guest and delegation services, navigation, information and event operations.
10. MEDIA AND INFORMATION COVERAGE
Around 2,000 representatives of local media were accredited to cover the VI World Nomad Games, together with approximately 250 foreign journalists.
International outlets included BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press and The Economist.
Around 300 bloggers attended the opening ceremony, while more than 180 bloggers were expected for the closing ceremony, ensuring broad traditional and digital media reach.
11. PROMINENT INTERNATIONAL GUESTS AND PARTICIPANTS
Prominent guests and participants included Leo Rojas, AY YOLA, Roza Zərgərli, the MORIOX KIDS dance group, Valentina Shevchenko, Dmitry Bivol, Bai Ling, Don “The Dragon” Wilson, Natalia Arinbasarova, Zbigniew Żmudzki, Erken Yalgashev, Cohen Madrid and other representatives of international culture, cinema and sport.
12. TICKETING SYSTEM
The National Electronic Ticketing System NEBS.GOV.KG was used for ticket sales and accounting. As of 5 September 2026, 37,198 tickets had been sold for a total of 31,721,000 KGS.
• QR code payments — 17,821,048 KGS.
• Elcard, Visa and Mastercard payments — 10,410,533 KGS.
• Cash payments — 3,489,419 KGS.
Cultural and sports events in Kyrchyn and access to the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization were free of charge. Tickets for selected cultural events at Rukh Ordo, Dordoi Nomad and the hippodrome cost 500 KGS. Closing ceremony tickets ranged from 500 to 4,000 KGS depending on sector and seat, while finals in kok boru and kokpar cost 1,000 KGS.
13. MAIN OUTCOME
The VI World Nomad Games demonstrated that Kyrgyz culture is not only historical heritage but a living, evolving culture. The main outcome is stronger international visibility for Kyrgyzstan, growing tourist interest, new opportunities for artists, craftspeople and creative industries, and the preservation and transmission of cultural heritage to future generations.
The World Nomad Games may conclude as an event, but interest in Kyrgyzstan should continue to grow.

#КыргызстанАкыйкаты

МОНГОЛИЯЛЫК БАШКЫ АШПОЗЧУ «КӨЧМӨНДӨРДҮН ДҮЙНӨЛҮК АШКАНАСЫ — 2026» СЫНАГЫНЫН ЖЕҢҮҮЧҮСҮ БОЛДУ

Монголиялык башкы ашпозчу Гонгоржав Адилбиш «Көчмөндөрдүн дүйнөлүк ашканасы — 2026» эл аралык гастрономиялык сынагында баш байгени жеңип алды.

Ашпозчулардын таймашы 1–5-сентябрь күндөрү VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында Кырчын жайлоосунда өттү. Баш байге үчүн дүйнөнүн 15 өлкөсүнөн келген тажрыйбалуу башкы ашпозчулар күч сынашты.

Сынактын жыйынтыгында финалга Түркия, Монголия, Өзбекстан, Казакстан жана Азербайжандын өкүлдөрү чыкты.

Калыстар тобунун чечими менен монголиялык ашпозчу Гонгоржав Адилбиш сынактын мыкты катышуучусу деп табылып, жеңишке жетишти.

Кыргызстандын намысын эл аралык таймашта башкы ашпозчу Акбар Асылбеков коргоду.

«Көчмөндөрдүн дүйнөлүк ашканасы — 2026» сынагы Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагындагы маанилүү гастрономиялык иш-чаралардын бири болуп, анда катышуучулар өз өлкөлөрүнүн улуттук тамак-аштарын, байыркы ашкана маданиятын жана муундан муунга өтүп келе жаткан салттуу тамак жасоо өнөрүн тартуулашты.

Бул сынак көчмөн элдердин маданий мурасын даам аркылуу таанытып, улуттук ашканалардын өзгөчөлүгүн дүйнөгө көрсөтүүгө өбөлгө түзгөн өзгөчө аянтча болду.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
Монголиялик бош ошпаз Гонгоржав Адилбиш «Кўчманчиларнинг жаҳон таомлари – 2026» халқаро гастрономик танловида ғолиб бўлди.

Мусобақа 1–5 сентябрь кунлари VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида Қирчин дарасида бўлиб ўтди. Ғолиблик учун 15 мамлакатдан келган бош ошпазлар баҳслашдилар.

Финалга Туркия, Монголия, Ўзбекистон, Қозоғистон ва Озарбайжон вакиллари йўл олдилар.

Танлов якунларига кўра, Монголия вакили Гонгоржав Адилбиш энг яхши иштирокчи деб топилди.

Мусобақада Қирғизистон номидан бош ошпаз Акбар Асылбеков иштирок этди.

«Кўчманчиларнинг жаҳон таомлари» кўчманчилар ўйинларининг гастрономик майдонларидан бирига айланиб, унда иштирокчилар ўз мамлакатларининг миллий таомлари ва ошпазлик анъаналарини намойиш этдилар.

*****
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги тарабынан катышуучулардын, коноктордун жана көрүүчүлөрдүн коопсуздугун камсыз кылууга, ошондой эле мүмкүн болуучу өзгөчө кырдаалдардын алдын алууга жана аларга ыкчам чара көрүүгө багытталган бир катар алдын алуу жана практикалык иш-чаралар жүргүзүлдү.
Министрликтин күчтөрү жана каражаттары жогорку даярдык режимине өткөрүлүп, күчөтүлгөн күнү-түнү нөөмөт уюштурулуп, кырдаалга туруктуу мониторинг жүргүзүү жана мүмкүн болуучу окуяларга ыкчам чара көрүүгө даярдык камсыздалды.
Коопсуздукту камсыз кылуу үчүн 300дөн ашык куткаруучу жана 79 атайын техника бирдиги (авариялык куткаруу, өрт өчүрүү, 1 комплект талаа госпиталы жана 2 бирдик тик учак), анын ичинде зарыл болгон авариялык-куткаруу жабдуулары, байланыш каражаттары жана атайын жабдуулар менен камсыздалган.
Иш-чаралар өткөрүлүүчү негизги объектилерде жана катышуучулар менен коноктордун жүрүү маршруттарында убактылуу куткаруу посттору жайгаштырылып, нөөмөт уюштурулду.
Куткаруу посттору автоунаа жолдорунун татаал тилкелеринде уюштурулду:
– Алма-Атинская көчөсү – Айланма жол;
– Бишкек – Нарын – Торугарт унаа жолу, «Кара-Суу» бурулушу;
– Бишкек – Нарын – Торугарт унаа жолу, Токмок шаары;
– Боом капчыгайы, Бишкек – Балыкчы унаа жолунун 132-чакырымы;
– Куакы капчыгайы, Бишкек – Балыкчы унаа жолунун 145-чакырымы;
– Бишкек – Балыкчы – Каракол унаа жолу, Балыкчы шаары (айланма жол);
– Бишкек – Балыкчы – Каракол унаа жолу, Тамчы айылы;
– Бишкек – Балыкчы – Каракол унаа жолу, Өрнөк айылы.
Мындан тышкары, Министрликтин күчтөрү жана каражаттары VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары өткөрүлгөн негизги объектилерде тартылды:
– Курманжан-Датка атындагы музей;
– «Евразия» мейманканасы;
– №2 Мамлекеттик резиденция;
– «Рух-Ордо»;
– ипподром, Көк-Бөрү аренасы;
– «Газпром»;
– «Номад» амфитеатры;
– Кырчын этношаарчасы.
Оюндар өтүп жаткан мезгилде Кырчын капчыгайында Министрликтин куткаруу бөлүмдөрү тарабынан туруктуу нөөмөт уюштурулуп, келип чыккан кырсыктарга ыкчам чара көрүлдү.
Жаан-чачындын жаашына жана топурак жолдордун абалынын начарлашына байланыштуу куткаруучулар тарабынан ылайга тыгылып калган 60тан ашык автоунааны эвакуациялоо жана чыгаруу боюнча жардам көрсөтүлдү. Бул иштерди жүргүзүүгө атайын авариялык-куткаруу техникасы тартылды.
Мындан тышкары, куткаруучулар медициналык кызматкерлер менен биргеликте ар кандай жаракат алган жана медициналык жардамга кайрылган Оюндардын катышуучуларына, конокторуна жана көрүүчүлөрүнө биринчи жана медициналык жардам көрсөтүштү.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги менен өз ара аракеттенүүнүн алкагында Кырчын капчыгайынын аймагында мобилдик госпиталь уюштурулуп, медициналык жардамга кайрылган 400дөн ашык адамга медициналык жардам көрсөтүлүп, тиешелүү медициналык коштоо камсыздалды.
Бардык кайрылуулар жана окуялар Министрликтин туруктуу көзөмөлүндө болуп, келип чыккан кырдаалдарга ыкчам чара көрүлдү.
Өрттөрдүн келип чыгышын алдын алуу жана VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары өткөрүлүүчү объектилерде өрт коопсуздугун камсыз кылуу максатында Министрлике караштуу Өрт көзөмөлдөө кызматынын кызматкерлери тарабынан өрт коопсуздугунун абалы боюнча текшерүүлөр жүргүзүлдү.
Текшерүүлөрдүн жүрүшүндө өрт коопсуздугунун талаптарынын сакталышы, эвакуация жолдорунун жана эвакуациялык чыгуулардын абалы, өрт өчүрүү каражаттарынын, өрткө каршы коргоо системаларынын болушу жана ишке жарамдуулугу, ошондой эле объектилердин катышуучуларды жана келүүчүлөрдү коопсуз кабыл алууга даярдыгы бааланды.
Аныкталган кемчиликтер боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү.
Мындан тышкары, гидрометеорологиялык кырдаалга мониторинг жүргүзүү жана суу ташкындарынын, селдердин жана башка кооптуу жаратылыш кубулуштарынын келип чыгышы мүмкүн болгон коркунучтарды болжолдоо боюнча иштер жүргүзүлдү.
Кооптуу жаратылыш кубулуштарынын келип чыгышы мүмкүн болгон учурда тиешелүү шашылыш бирдирүүлөр мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына ыкчам жеткирилип, ошондой эле Министрликтин расмий сайтына жайгаштырылды.

Көңүл бурганыңыздар үчүн рахмат!

*****
#ҚирғизистонҲақиқати
Қирғиз Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазири ўринбосари, полковник Алмазбек Аскерович Асановнинг БАЁНОТИ

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида Қирғиз Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги томонидан иштирокчилар, меҳмонлар ва томошабинлар хавфсизлигини таъминлаш, шунингдек, эҳтимолий фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларга тезкор чора кўришга қаратилган қатор профилактик ҳамда амалий тадбирлар амалга оширилди.

Вазирликнинг куч ва воситалари юқори тайёргарлик режимига ўтказилиб, кучайтирилган кечаю кундузги навбатчилик ташкил этилди. Вазиятни доимий мониторинг қилиш ва эҳтимолий ҳодисаларга тезкор жавоб беришга тайёрлик таъминланди.

Хавфсизликни таъминлаш учун 300 нафардан зиёд қутқарувчи ва 79 бирлик махсус техника жалб этилди. Улар таркибида авариявий-қутқарув ва ёнғин ўчириш техникаси, 1 та дала госпитали ҳамда 2 та вертолёт, шунингдек, зарур авариявий-қутқарув жиҳозлари, алоқа воситалари ва махсус ускуналар мавжуд бўлди.

Асосий тадбирлар ўтказиладиган объектлар ва иштирокчилар ҳамда меҳмонларнинг ҳаракат йўналишларида вақтинчалик қутқарув постлари ташкил қилиниб, навбатчилик йўлга қўйилди.

Қутқарув постлари автомобиль йўлларининг мураккаб участкаларида жойлаштирилди:

* Алма-Атинская кўчаси – Айланма йўл;
* Бишкек – Норин – Торугарт автомобиль йўли, «Қора-Сув» бурилиши;
* Бишкек – Норин – Торугарт автомобиль йўли, Токмок шаҳри;
* Боом дараси, Бишкек – Балиқчи автомобиль йўлининг 132-километри;
* Қуакы дараси, Бишкек – Балиқчи автомобиль йўлининг 145-километри;
* Бишкек – Балиқчи – Қоракўл автомобиль йўли, Балиқчи шаҳри (айланма йўл);
* Бишкек – Балиқчи – Қоракўл автомобиль йўли, Тамчи қишлоғи;
* Бишкек – Балиқчи – Қоракўл автомобиль йўли, Ўрнок қишлоғи.

Шунингдек, Вазирликнинг куч ва воситалари VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари ўтказилган асосий объектларга жалб этилди. Улар қаторида Қурмонжон Датка музейи, «Евразия» меҳмонхонаси, №2 Давлат қароргоҳи, «Руҳ-Ордо» маданий мажмуаси, ипподром, Кўк-Бўрў аренаси, «Газпром» мажмуаси, «Номад» амфитеатри ва Қирчин этношаҳарчаси бор.

Ўйинлар давомида Қирчин дарасида Вазирликнинг қутқарув бўлинмалари томонидан доимий навбатчилик ташкил қилиниб, юзага келган ҳодисаларга тезкор чора кўрилди.

Ёғингарчиликлар ва тупроқ йўлларнинг ҳолати ёмонлашгани сабабли қутқарувчилар лойга ботиб қолган 60 дан зиёд автомобильни эвакуация қилиш ва чиқариб олишда ёрдам кўрсатди. Бу ишларга махсус авариявий-қутқарув техникаси жалб этилди.

Бундан ташқари, қутқарувчилар тиббиёт ходимлари билан ҳамкорликда турли жароҳатлар олган ёки тиббий ёрдам сўраб мурожаат қилган Ўйинлар иштирокчилари, меҳмонлари ва томошабинларига биринчи ҳамда тиббий ёрдам кўрсатдилар.

Қирғиз Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан ҳамкорлик доирасида Қирчин дараси ҳудудида кўчма госпиталь ташкил этилди. У ерда тиббий ёрдам сўраб мурожаат қилган 400 нафардан зиёд кишига тиббий ёрдам кўрсатилиб, зарур тиббий кузатув ва ҳамроҳлик таъминланди.

Барча мурожаатлар ва ҳодисалар Вазирликнинг доимий назоратида бўлиб, юзага келган вазиятларга тезкор чора кўрилди.

Ёнғинларнинг олдини олиш ва VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари ўтказиладиган объектларда ёнғин хавфсизлигини таъминлаш мақсадида Вазирлик ҳузуридаги Ёнғин назорати хизмати ходимлари томонидан объектлардаги ёнғин хавфсизлиги ҳолати текширилди.

Текширувлар давомида ёнғин хавфсизлиги талабларига риоя қилиниши, эвакуация йўллари ва чиқиш эшикларининг ҳолати, ёнғин ўчириш воситалари ҳамда ёнғинга қарши ҳимоя тизимларининг мавжудлиги ва ишлаш қобилияти, шунингдек, объектларнинг иштирокчилар ва ташриф буюрувчиларни хавфсиз қабул қилишга тайёрлиги баҳоланди.

Аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича тегишли чоралар кўрилди.

Шу билан бирга, гидрометеорологик вазиятни мониторинг қилиш, сув тошқинлари, сел ва бошқа хавфли табиий ҳодисалар юзага келиш эҳтимолини прогнозлаш бўйича ҳам ишлар олиб борилди.

Хавфли табиий ҳодисалар юзага келиш эҳтимоли аниқланган ҳолатларда тегишли тезкор огоҳлантиришлар давлат органлари ва маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларига зудлик билан етказилди, шунингдек, Вазирликнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилди.

Эътиборингиз учун раҳмат!

#Дүйнөлүк Көчмөндөр оюну кесиптештерибиз айтымында;

Урматтуу замандаштар жана кесиптештер! Кырк жылдан ашуун убакыттан бери Кыргыз спортун, улуттук оюндарын иликтеп, 12 олимпиаданы, 6 Азия оюндарын, 5 Көчмөндөр оюндарын жеринен чагылдырып, спорт, олимпиада кыймылы тууралуу 20 китеп жазган спорттук баяндамачы катары, VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ушунчалык жогорку деңгээлде жана ийгиликтүү өткөнүн баса белгилейм. Бул жолу Кыргыз бренди болгон оюндарыбыз Азия жана олимапиада оюндарынан калышпаган, айрым жерлери алардан ашып түшкөн, кыргыз пейилин, наркын, баалуулуктарын жана мурастарын көрсөткөн керемет болду. Кыргызстаныбыздын аты бүткүл дүйнөгө өзүнө татыктуу деңгээлде тааныта алды.
Кыргыз болуп төрөлүп, Кыргыз жерин мекендеп калганыбыз үчүн Кудайга миң мертебе ыраазычылык билдиребиз. Канча өлкөнү көрсөм дагы Кыргыз жериндей, элиндей элди, жерди көргөн жокмун. Канча эл, турист Кыргыз жеринен энергия, күч-кубат алып, жашоого, өмүргө, бийик максаттарга шыктанып жана тамшанып кетишти. Келерки жылдан тартып Кыргызстаныбыздын экономикасын дагы арка-бел боло турган чоң туристтик агымга Көчмөндөр оюндары жол ачып, чакырык болуп берди.
Бул дүйнөлүк масштабдагы эң ири долбоорду ишке ашырууга салым кошкон ар бир адамды, уюштуруучуларды, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкулдөрүн чын дилден куттуктайм! Татарстан бул эстафетаны биздин өлкөдөй өткөрө алабы? Себеби, Кыргызстан бул ирет оюндардын деңгээлин өтө жогору көтөрүп, туу чокусу кылып койду. Ошондой болсо дагы келечектеги оюндарды жайылтууга колдон келген салымдарыбызды кошо берели! Бар болуңуздар! Ишиңиздер ар дайым илгери, ден соолугуңуздар чың, тилектериңиздер кабыл болсун!
Терең урматто менен 40 жылдык эмгек аркалаган Спорт серепчиси,Журналист Кабыл Макешов
*****
Ҳурматли замондошлар ва қадрли ҳамкасблар!

Қирқ йилдан ортиқ вақт давомида қирғиз спорти ва миллий ўйинларини ўрганиб, 12 та Олимпиада, 6 та Осиё ўйинлари ва 5 та Кўчманчилар ўйинларини бевосита воқеа жойидан ёритган, спорт ва олимпия ҳаракати ҳақида 20 та китоб ёзган спорт шарҳловчиси сифатида шуни алоҳида таъкидламоқчиман: VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари ниҳоятда юксак савияда ва муваффақиятли ўтди.

Бу гал Қирғизистоннинг миллий брендига айланган Кўчманчилар ўйинлари Осиё ва Олимпия ўйинларидан асло қолишмади, айрим жиҳатларда эса улардан ҳам устун келди. Энг муҳими, ушбу улуғ тадбир орқали қирғиз халқининг кенг феъл-атвори, қадриятлари, урф-одатлари, миллий руҳи ва асрий мероси бутун дунёга намоён бўлди.

Қирғизистоннинг номи жаҳонга муносиб даражада танитилди.

Қирғиз бўлиб туғилганимиз ва мана шу муқаддас заминда яшаб келаётганимиз учун Яратганга минг бор шукр айтамиз. Дунёнинг қанча мамлакатларини кўрган бўлсам-да, Қирғизистон заминидек гўзал юртни, қирғиз халқидек самимий ва меҳмондўст элни учратмадим.

Бу кунларда қанча-қанча хорижлик меҳмонлар ва сайёҳлар Қирғизистондан куч-қувват, руҳий тетиклик ва янги илҳом олиб қайтишди. Улар ҳаётга, эзгу мақсадларга янада катта ишонч ва завқ билан юртларига йўл олишди.

Кўчманчилар ўйинлари келгуси йиллардан бошлаб мамлакатимиз иқтисодиётига ҳам катта таянч бўладиган улкан сайёҳлик оқими учун кенг йўл очиб, бутун дунёга катта даъват қилди.

Жаҳон миқёсидаги ушбу улкан лойиҳани муваффақиятли амалга оширишга ҳисса қўшган ҳар бир инсонни, ташкилотчиларни, оммавий ахборот воситалари вакилларини чин қалбимдан муборакбод этаман!

Энди эстафета Татаристонга ўтади. Татаристон ушбу ўйинларни биз каби юксак савияда ўтказа олармикан? Чунки Қирғизистон бу гал Кўчманчилар ўйинларининг савиясини ниҳоятда юксак поғонага кўтариб, унинг энг чўққисини белгилаб берди.

Шундай бўлса-да, келгусида Кўчманчилар ўйинларини янада кенг ёйиш, унинг нуфузини ошириш ва дунё халқларини янада яқинлаштириш йўлида қўлимиздан келган барча ҳиссамизни қўшишда давом этайлик!

Барчангиз омон бўлинг! Ишларингиз доимо олға силжисин, соғлигингиз мустаҳкам, эзгу ниятларингиз рўёбга чиқсин хурмат билан 40 йиллик иш таджрибасигс эга Спорт шархловчи,Журналист Кабыл Макешов.

#КыргызстанАкыйкаты

ЧЫҢГЫЗ АЙТМАТОВДУН — «АЛТЫНАЙЫ» КАЙРАДАН КЫРГЫЗСТАНДА

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын атайын коногу — «Биринчи мугалимдин» Алтынайы
Чыңгыз Айтматовдун «Биринчи мугалим» повестинин негизинде тартылган тасманын башкы каарманы Алтынайдын образын жараткан Наталия Аринбасарова Кыргыз жергесинде!

Кыргызстанга кайрадан 80 жаштын босогосунда турган белгилүү актриса Наталия Аринбасарова келди. Советтик жана орус киносунун легендасына айланган, чыгармачылык тагдыры кыргыз кинематографиясынын тарыхы менен түбөлүк байланышкан залкар өнөрпоз VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын атайын коногу катары өлкөбүзгө сапар тартты.

Анын бүгүн кайрадан Кыргызстан жергесинде болушунун өзүндө терең символикалык маани бар.

Анткени анын чоң кинодогу жолу дал ушул жерде башталган.

1965-жылы, али жаш Наталия Аринбасарова режиссёр Андрей Кончаловский Чыңгыз Айтматовдун ушул эле аталыштагы повестинин негизинде тарткан «Биринчи мугалим» тасмасында башкы ролду — Алтынайдын образын жараткан.

Бул роль жаш актрисага дүйнөлүк атак алып келип, анын чоң кинодогу чыныгы дебютуна айланган.

Арадан алтымыш жылдан ашуун убакыт өттү.

Замандар өзгөрдү. Жаңы тасмалар жаралды, жаңы муундагы актёрлор дүйнөгө келди.

Бирок Наталия Аринбасарованын Кыргызстан менен болгон байланышы өзгөчө бойдон калды.

Анткени дал ушул жерде анын тагдырындагы эң маанилүү барак ачылган — кино камерасы биринчи жолу анын жүзүн тартып, чыгармачылыктагы улуу жолу башталган.

Бүгүн ал бул жерге кечээки жаш актриса катары эмес, чыгармачылыгы улуттук жана дүйнөлүк кино тарыхынан өз ордун тапкан, эл аралык деңгээлде таанылган залкар актриса катары кайтып келди.

БААРЫ БАШТАЛГАН ЖЕРГЕ КАЙТКАН «АЛТЫНАЙ»

Наталия Аринбасарова: Кыргызстанда башталган тагдыр, дүйнөлүк кинодо уланган даңк

Кээ бир актёрлордун бир эле ролу алардын жеке чыгармачылык тагдырын гана эмес, бүтүндөй бир доордун кино тарыхын аныктап калат.

Наталия Аринбасарова — дал ошондой өнөрпоздордун бири.

Бүгүн анын аты советтик жана орус киносунун тарыхында өзгөчө орунда турат. Ал эми кыргыз көрүүчүсү үчүн Наталия Аринбасарова — эң оболу Чыңгыз Айтматовдун калеминен жаралган Алтынайдын элеси.

Анын экрандагы алгачкы кадамы, чоң искусстводогу бийик сапары дал ушул Кыргызстандын жергеси менен байланыштуу.

Арадан алтымыш жылдан ашуун убакыт өтсө да, камера алдында биринчи жолу пайда болгон ошол жаш кыздын — Алтынайдын көз карашы, үнсүздөгү кайгысы, билимге умтулуусу жана тагдыр менен таймашкан кайраты элдин эсинде.

АЛТЫНАЙДЫ ИЗДЕГЕН КОНЧАЛОВСКИЙ

1965-жыл.

Жаш режиссёр Андрей Кончаловский Чыңгыз Айтматовдун атактуу «Биринчи мугалим» повестинин негизинде өзүнүн алгачкы толук метраждуу тасмасын тартууга киришет.

Фильмдин башкы каарманы Алтынайдын образын жарата турган актрисаны табуу оңой болгон эмес.

Акыры Кончаловский жаш балерина Наталия Аринбасарованы көрүп, башкы рольго тандайт.

Бул чечим тасманын гана эмес, Аринбасарованын бүтүндөй чыгармачылык тагдырынын багытын өзгөртөт.

Ал кезде ал болгону 18–19 жаштардагы, кесипкөй балет билимин алган жаш кыз эле. Кино тармагында тажрыйбасы жок болчу.

Бирок анын табигый сулуулугу, ички назиктиги жана экранда сөзсүз эле сөз менен эмес, көз караш, мимика жана үнсүз туюм аркылуу сезимди жеткире алган өзгөчө жөндөмү режиссёрдун көңүлүн бурган.

Ошентип, Наталия Аринбасарованын чоң кинодогу жолу башталды.

«БИРИНЧИ МУГАЛИМ» — ТАГДЫРДЫ ӨЗГӨРТКӨН ТАСМА

Чыңгыз Айтматовдун чыгармасынын негизинде тартылган тасмада Аринбасарова Алтынайдын образын жаратты.

Анын каарманы — сабатсыздык, эски үрп-адаттар жана коомдук тоскоолдуктар курчап турган чөйрөдө жашаган, бирок билимге умтулуп, жаңы турмушка карай тайманбай кадам таштаган жаш кыз.

Алтынайдын образы аркылуу экранда бүтүндөй бир муундун кыялы, үмүтү, кайгы-муңу жана келечекке болгон ишеними чагылдырылган.

Тасманын тагдыры да өзгөчө болду.

1966-жылы Венеция кинофестивалында Наталия Аринбасарова «Эң мыкты аялдын ролу» номинациясында Волпи кубогуна татыган.

Бул сыйлык жаш актрисаны бир заматта дүйнөлүк кино коомчулугунун көңүл чордонунда калтырды.

Ошентип, Кыргызстанда башталган кинематографиялык сапар Венецияга чейин жетти.

АЙТМАТОВ МЕНЕН ЖОЛУККАН КҮН

Аринбасарованын Кыргызстан менен байланышкан эскерүүлөрү кино аянтчасы менен гана чектелбейт.

Актриса кийинчерээк чыгармачылык жашоосунун Кыргызстанда башталганын, дал ушул жерде Чыңгыз Айтматов менен таанышканын өзгөчө жылуулук менен эскерип келген.

Актриса үчүн Айтматовдун аты — өмүрүндөгү өзгөчө барак.

Анткени дал ушул залкар жазуучунун чыгармасынын негизинде жаралган Алтынайдын образы анын тагдырын өзгөрткөн.

Кийинчерээк ал Айтматовдун дагы бир белгилүү каарманы — Жамиланын образын да экранда жаратты.

Ошондуктан Аринбасарованын Кыргызстанга болгон мамилеси жөн гана өткөн күндөрдүн элеси эмес.

Бул — анын чыгармачыл инсан катары калыптанган жерине болгон терең урматы жана ыйык сезими.

АЛТЫНАЙДАН КИЙИНКИ УЛУУ ЖОЛ

«Биринчи мугалимден» кийин Наталия Аринбасарованы чоң кино дүйнөсү күтүп турган.

Ал ВГИКте Сергей Герасимов менен Тамара Макарованын чыгармачылык устаканасында билим алып, 1971-жылы окуусун аяктаган.

Кийин ондогон тасмаларда ар түрдүү мүнөздөгү каармандардын образын жаратты.

Анын чыгармачылык жолунда «Жамиля», «Маншук тууралуу ыр», «Көл жээгинде», «Транссибирь экспресси», «Минотаврга визит», «Нандын даамы» сыяктуу көптөгөн тасмалар бар.

Бирок актриса канчалаган жаңы образдарды жаратпасын, көрүүчүнүн эсинде анын Алтынайы ар дайым өзгөчө орунда калды.

Анткени биринчи роль — артисттин чыгармачылык тагдырына басылган алгачкы мөөр.

АРАДАН ОН ЖЫЛГА ЖАКЫН УБАКЫТ ӨТКӨН СОҢ…

2026-жылдын сентябры.

Кыргызстан VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын кабыл алды.

Өлкөгө дүйнөнүн ар кайсы бурчунан белгилүү коноктор, өнөрпоздор, спортчулар жана маданият өкүлдөрү келишти.

Алардын арасында Кыргызстанга кайтып келген бир коноктун сапары өзгөчө символикалык мааниге ээ болду.

Наталия Аринбасарова.

Актриса 4-сентябрда Кыргызстанга келип, VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагындагы иш-чараларга катышты.

Бул анын Кыргызстанга дээрлик он жылдан кийинки сапары болду.

Аринбасарова өзү да басма сөз жыйынында кыргыз жергесине акыркы жолу дээрлик он жыл мурда келгенин белгиледи.

Демек, жыл санагына салсак, актрисанын Кыргызстанга акыркы сапары болжол менен 2016-жылдарга туура келет.

Бул жолу ал бул жерге кечээки жаш Алтынай катары эмес, алтымыш жылдан ашуун чыгармачылык жолду басып өткөн, дүйнөлүк кино тааныган залкар актриса катары кайтып келди.

«МЕН ДАГЫ ӨТӨ БАКТЫЛУУМУН…»

Дээрлик он жылдык тыныгуудан кийин Кыргызстанга кайтып келген Аринбасарова өлкөдөгү өзгөрүүлөрдөн таасирленгенин билдирди.

Чолпон-Ата тарапка бара жаткан жолдо жаратылыштын кооз көрүнүштөрү, өзгөргөн шаарлар жана жаңыланган жолдор анын өткөн күндөрдөгү эскерүүлөрүн кайра ойготту.

Актриса Кыргызстанга кайра келгенине абдан кубанычта экенин айтты.

Бул сөздөрдө жөн гана меймандын кубанычы эмес, өзүнүн чыгармачылык тагдыры башталган жерге кайтып келген адамдын жүрөк толкуткан сезими бар эле.

Анткени бул жер аны бир кезде жаш, аты чыга элек актриса кезинде тосуп алган.

Бүгүн болсо ал Кыргызстанга кинонун легендасы катары кайтып келди.

80 ЖАШТЫН БОСОГОСУНДА

Наталия Аринбасарова 1946-жылдын 24-сентябрында Москва шаарында төрөлгөн.

2026-жылдын 24-сентябрында ал 80 жашка чыгат.

Бирок анын чыгармачылык өмүр баянына көз чаптырганда, бул сан залкар актрисанын руханий дүйнөсү тууралуу эч нерсе айта албайт.

Ал дагы деле чыгармачылыктын ичинде.

Анын жашоосунда кино дагы деле уланууда.

Аринбасарова — Россиянын жана Казакстандын эмгек сиңирген артисти, СССРдин Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты, Венеция кинофестивалынын Волпи кубогунун ээси.

Анын чыгармачылык тагдыры советтик кинону, Борбор Азия кинематографиясын жана заманбап орус киносунун ар кыл доорлорун байланыштырган көпүрө сыяктуу.

КАМЕРАЛАРДЫН АЛДЫНДА ДАГЫ БИР ЖОЛУ

Балким, адам өмүрүндө айрым жерлерге жөн гана кокусунан кайтып келбейт.

Анткени ал жерде анын өткөнү, тагдыры, жаштыгы жана өмүрүнүн маанилүү бир бөлүгү калат.

Кыргызстан Наталия Аринбасарова үчүн дал ошондой ыйык эскерүүлөрдүн мекени.

Бул жерде анын кинодогу жолу башталган.

Бул жерде ал Алтынай болгон.

Бул жерде ал Чыңгыз Айтматов менен таанышкан.

Бул жерден анын аты адегенде советтик, кийин дүйнөлүк киного жол алган.

Арадан алтымыш жылдан ашуун убакыт өтүп, ал кайрадан ушул жерде.

Камералар кайрадан иштеп жатат.

Бирок бул жолу кадрдагы кыз — Алтынай эмес.

Кадрдын төрүндө бүтүндөй бир доордун күбөсү болгон Наталия Аринбасарова турат.

Балким, анын Кыргызстанга бул жолку кайтып келишинин эң чоң символу да ушундадыр:

Адам дүйнөнү кезип, даңкка бөлөнүп, өмүрүнүн бир күнүндө баары бир өз тагдыры башталган жерге кайтып келет.

«Биринчи мугалимдеги» Алтынай үчүн Кыргызстан — жаңы жашоонун эшиги болсо, Наталия Аринбасарова үчүн бул жер — чыгармачылык тагдырынын башаты.

Ал эшик бүгүн да ачык.

P.S. Кара-ак сүрөттөр «Биринчи мугалим» тасмасындагы кадрлардан алынды.

2026-жылдагы сапарынан алынган сүрөттө Наталия айым VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында атайын уюштурулган басма сөз жыйынында Кыргызстан тууралуу өзүнүн таасирлери жана кинодогу аткарылбай калган кыялдары тууралуу катышуучулар менен ой бөлүшүүдө.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
#Чингиз_Айтматовнинг …”Жамиля”/“Алтынайи»Умумжахон кўчманчилар ўйинида махсус мехмон

“Умумжахон кўчманчилар ўйинлари”ҳалқаро тадбири доирасида Чингиз Оғамизнинг “Биринчи Муаллим”киноси актрисаси “Алтынай” Кыргыз ерида!

Қирғизистонга яна бир бор
80 ёшнинг остонасида турган машҳур актриса Наталия Аринбасарова — совет ва рус киноси афсонаси, номи қирғиз кинематографияси тарихи билан абадий боғланган санъаткор ташриф буюрди.

Айниқса, унинг бугун яна Қирғизистон заминида экани рамзий маънога эга. Зеро, унинг катта кинодаги йўли айнан шу юртда бошланган.

1965 йилда ҳали жуда ёш бўлган Наталия Аринбасарова Андрей Кончаловскийнинг Чингиз Айтматовнинг шу номдаги қиссаси асосида суратга олинган «Биринчи муаллим» фильмида бош ролни ижро этди. Алтинай образи ёш актрисага жаҳон миқёсида тан олиниш олиб келди ва унинг катта кинодаги ҳақиқий дебютига айланди.

Орадан ўнлаб йиллар ўтди. Замонлар ўзгарди, янги фильмлар ва актёрлар авлоди дунёга келди. Аммо Наталия Аринбасарованинг Қирғизистон билан алоқаси ҳамон алоҳида ва бетакрор.

Чунки айнан шу заминда унинг тақдиридаги энг муҳим саҳифа — кино камераси биринчи бор ишга тушган ва унинг санъатдаги буюк йўли бошланган эди.

Бугун у бу юртга эндигина қадам қўяётган ёш актриса сифатида эмас, балки ижоди миллий ва жаҳон киноси тарихидан муносиб ўрин олган, эътироф этилган юлдуз сифатида қайтиб келмоқда.
Ҳозир у 79 ёшда, 2026 йил 24 сентябрда 80 ёшга тўлади.

ҲАММАСИ БОШЛАНГАН ЗАМИНГА ҚАЙТГАН «АЛТИНАЙ»

Наталия Аринбасарова: Қирғизистонда бошланган тақдир, жаҳон киносида давом этган шуҳрат

Баъзи актёрлар бўлади — уларнинг бирор роли нафақат ўз ижодий тақдирини, балки бутун бир давр киноси тарихини белгилаб беради. Наталия Аринбасарова ана шундай санъаткорлардан.

Бугун унинг номи совет ва рус киноси тарихида алоҳида ўрин тутади. Аммо қирғиз томошабини учун Наталия Аринбасарова — аввало, Чингиз Айтматов қалами билан яратилган Алтинай тимсоли. Унинг экрандаги илк қадами, катта санъатдаги юксалиши айнан Қирғизистон замини билан боғлиқ.

Орадан олтмиш йилдан ортиқ вақт ўтди. Бироқ камера олдида илк бор пайдо бўлган ўша ёш қиз — Алтинайнинг нигоҳи, сукутдаги дарди, илмга интилиши ва тақдирга қарши кураши ҳамон хотираларда яшайди.

Алтинайни излаган Кончаловский

1965 йил. Ёш режиссёр Андрей Кончаловский Чингиз Айтматовнинг машҳур «Биринчи муаллим» қиссаси асосида ўзининг илк тўлиқ метражли фильмини суратга олишга киришади.

Фильмнинг бош қаҳрамони Алтинай образига муносиб актрисани излаш осон бўлмайди. Ниҳоят, Кончаловский ёш балерина Наталия Аринбасаровани кўради ва уни бош рольга танлайди.

Бу қарор нафақат фильм тақдирини, балки Аринбасарованинг бутун умрини ўзгартиради.

Ўша пайтда у эндигина 18–19 ёшлар атрофидаги, профессионал балет таълими олган ёш қиз эди. Кино тажрибаси йўқ эди. Аммо унинг табиий гўзаллиги, ички нозиклиги ва экрандаги ўзига хос сукут билан ҳис-туйғуни ифода эта олиш қобилияти режиссёрнинг эътиборини тортди.

Шу тариқа Наталия Аринбасарованинг катта кинодаги йўли бошланди.

«Биринчи муаллим» — тақдирни ўзгартирган фильм

Чингиз Айтматовнинг асари асосида яратилган фильмда Аринбасарова Алтинай образини ижро этди. Унинг қаҳрамони — саводсизлик, эски урф-одатлар ва ижтимоий тўсиқлар қуршовида яшаган, аммо билимга интилиб, янги ҳаёт сари дадил қадам ташлаган ёш қиз.

Алтинай образи орқали экранда бутун бир авлоднинг орзу-умидлари, оғриқлари ва келажакка ишончи намоён бўлди.

Фильмнинг тақдири ҳам улкан бўлди. 1966 йилда Венеция кинофестивалида Наталия Аринбасарова энг яхши аёл роли учун Волпи кубоги билан тақдирланди. Бу мукофот ёш актрисани бир зумда жаҳон киноси эътиборига олиб чиқди.

Шундай қилиб, Қирғизистонда бошланган кинематографик сафар Венециягача етиб борди.

Айтматов билан учрашув

Аринбасарованинг Қирғизистон билан боғлиқ хотиралари фақат кино майдони билан чекланмайди.

Унинг ўзи ҳам кейинчалик Қирғизистонда ижодий ҳаёти бошланганини, бу ерда Чингиз Айтматов билан танишганини алоҳида таъкидлаган.

Актриса учун Айтматов номи — унинг ҳаётидаги алоҳида саҳифа. Чунки айнан Айтматов асари асосидаги Алтинай образи унинг тақдирини ўзгартирди. Кейинчалик у яна бир Айтматов қаҳрамони — Жамила образини ҳам экранда гавдалантирди.

Шу боис Аринбасарованинг Қирғизистонга муносабати оддий хотира эмас. Бу — унинг санъаткор сифатида туғилган заминига бўлган меҳр.

Алтинайдан кейинги катта йўл

«Биринчи муаллим»дан кейин Наталия Аринбасаровани катта кино кутиб турарди.

У ВГИКда Сергей Герасимов ва Тамара Макарова устахонасида таҳсил олиб, 1971 йилда институтни тамомлади. Кейинчалик ўнлаб фильмларда турли характердаги образларни яратди. Унинг фильмографиясида «Жамила», «Маншук ҳақида қўшиқ», «Кўл бўйида», «Транссибир экспресси», «Визит к Минотавру», «Вкус хлеба» ва бошқа кўплаб картиналар бор.

Бироқ актриса қанча янги образлар яратмасин, томошабин хотирасида унинг Алтинайи ҳамиша алоҳида ўринда қолди.

Чунки биринчи роль — санъаткор тақдирининг биринчи муҳри.

Орадан қарийб ўн йил ўтиб…

2026 йил сентябрь.

Қирғизистон VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларини қабул қилди. Мамлакатга дунёнинг турли бурчакларидан таниқли меҳмонлар, санъаткорлар, спортчилар ва маданият намояндалари ташриф буюрди.

Улар орасида бир меҳмоннинг Қирғизистонга қайтиши айниқса рамзий аҳамият касб этди.

Наталия Аринбасарова.

Актриса 4 сентябрь куни Қирғизистонга етиб келди ва VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасидаги тадбирларда иштирок этди.

Бу унинг Қирғизистонга қарийб ўн йилдан кейинги ташрифи эди. Аринбасарованинг ўзи ҳам матбуот анжуманида қирғиз заминига сўнгги марта қарийб ўн йил аввал келганини айтди.

Демак, йилларни ҳисобласак, актриса Қирғизистонга охирги бор тахминан 2016 йил атрофида келган.

Бу гал у юртга ёш Алтинай сифатида эмас, балки 60 йилдан ортиқ ижодий йўлни босиб ўтган, жаҳон киноси эътироф этган катта санъаткор сифатида қайтди.

«Мен яна жуда бахтлиман…»

Қарийб ўн йиллик танаффусдан сўнг Қирғизистонга қайтган Аринбасарова бу ердаги ўзгаришлардан таассуротланганини билдирди.

Йўлда Чолпон-Ота томон борар экан, табиат манзаралари, ўзгарган шаҳарлар ва йўллар унда ўтмиш хотираларини уйғотди. Актриса Қирғизистонга қайтишидан жуда хурсанд эканини айтди.

Бу сўзларда оддий меҳмоннинг қувончи эмас, балки ўз ижодий тақдирининг бошланган жойига қайтган инсоннинг ҳаяжони бор эди.

Зеро, бу замин уни бир вақтлар қарши олганида, у ҳали кино оламига номаълум эди.

Бугун эса у Қирғизистонга кино афсонаси сифатида қайтди.

80 ёш остонасида

Наталия Аринбасарова 1946 йил 24 сентябрда Москвада туғилган. 2026 йил 24 сентябрда у 80 ёшга тўлади.

Аммо унинг ижодий биографиясига назар ташласак, бу рақам санъаткорнинг руҳий ёши ҳақида ҳеч нарса демайди.

У ҳамон саҳнада, экранда, учрашувларда. Унинг ҳаётида кино ҳануз давом этмоқда.

Аринбасарова — Россия ва Қозоғистоннинг хизмат кўрсатган артисткаси, СССР Давлат мукофоти лауреати, Венеция кинофестивалининг Волпи кубоги соҳибаси. Унинг ижодий тақдири совет киноси, Марказий Осиё кинематографияси ва замонавий рус киносининг турли даврларини бирлаштириб туради.

Яна бир бор камералар қаршисида

Эҳтимол, ҳаётда айрим жойларга инсон тасодифан қайтмайди.

У ерда унинг ўтмиши қолган бўлади.

Қирғизистон ҳам Наталия Аринбасарова учун ана шундай муқаддас хотиралар макони.

Бу ерда унинг кино йўли бошланган. Бу ерда у Алтинай бўлган. Бу ерда у Чингиз Айтматов билан танишган. Бу ердан унинг номи аввал совет, кейин жаҳон киносига йўл олган.

Орадан 60 йилдан зиёд вақт ўтиб, у яна шу заминда.

Камералар яна ишлаяпти.

Фақат бу сафар кадрдаги қиз — Алтинай эмас.

Кадр ортида бутун бир даврнинг гувоҳи бўлган Наталия Аринбасарова турибди.

Ва эҳтимол, унинг Қирғизистонга бу галги қайтишида энг катта рамз ҳам шундадир: инсон дунё кезиб, шуҳрат қозониб, умрининг бир куни барибир ўз тақдири бошланган жойга қайтади.

«Биринчи муаллим»даги Алтинай учун Қирғизистон — ҳаёт эшиги эди. Наталия Аринбасарова учун эса у эшик ҳануз очиқ.
P.S
Қора-оқ суратлар «Биринчи муаллим» фильмидан қора-оқ кадрдан олинди.
2026 йилги ташрифидан замонавий Наталия Хоним ДКО-(УКЎ)-2026 .Атайин тайёрланган Пресс-Конференциядаги Қирғизстон ҳақидаги таасуротлари ва кинодаги армонлари ҳақида иштирокчилар билан ўртоқлашмоқда.

#КыргызстанАкыйкаты
ОШ — ДКО-2026
ДҮЙНӨНҮ ДҮНГҮРӨТКӨН ЭЛДИК ТОЙДУН ГҮЛҮ

Меймандостугу, улуттар ынтымагы, улуттук обон-күүсү жана тандырсамсасы менен дүйнө меймандарын суктандырган байыркы шаар

«Той болот, тойдун эртеси да болот…» — дейт кыргыз эли.

Ооба, ар бир тойдун аягы бар. Бирок жакшы тойдун даңкы, анын шаңы, конокторго калтырган таасири, ак тилек-дубасы эртеси да, жылдар өткөндөн кийин да жашай берет.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары — ДКО-2026 да соңуна чыкты. Бир жума бою Кыргызстанда спорт, өнөр, маданият жана улуттук салт-санаа бир чоң сахнада тоолошту. Дүйнөнүн 110дон ашуун өлкөсүнөн келген спортчулар жана меймандар көчмөн элдердин бай тарыхый-маданий мурасы менен таанышты.

Бирок бул улуу майрамдын өзгөчө руху спорттук аянтчаларда гана эмес, этношаарчаларда да сезилди.

Мына ошол өзгөчө чөйрөдө Ош шаары өзүнүн кайталангыс жүзүн даана көрсөтө алды.

Байыркы шаар өзүн мелдештердеги жыйынтыктары менен гана эмес, биринчи кезекте меймандостугу, улуттук маданияты, улуттар аралык ынтымагы жана кайталангыс даамдары менен таанытты.

ОШ — БИР ШААРГА ТОПТОШКОН БИР НЕЧЕ МАДАНИЯТ

Ош — кылымдардан бери ар түрдүү улуттар менен элдер ынтымакта жашап келген, Чыгыштын ар кыл маданияттары кесилишкен байыркы шаар.

ДКО-2026 күндөрүндө бул өзгөчөлүк дагы бир ирет ачык көрүнүп турду.

Ош этношаарчасына кирген мейман өзүн бир шаардын эмес, бүтүндөй бир аймактын маданиятына аралашып кеткендей сезди.

Бул жерде өзбек, кыргыз, түрк, уйгур элдеринин обон-күүлөрү жаңырды.

Улуттук бийлер, күлкү жана шаттыктын добуштары этношаарчага өзгөчө көрк берип турду.

Ал эми дор оюндары чет элдик меймандарды өзгөчө таң калтырды.

Асман менен жердин ортосунда тең салмак сактап, дор үстүндө өнөрүн көрсөткөн артисттердин чеберчилигине суктанган чет элдик коноктордун таасирин сөз менен сүрөттөө кыйын.

Бул жерде ар бир обон, ар бир бий, ар бир улуттук кийим — Оштун көп улуттуу маданий жүзүн ачып турду.

ТАНДЫР КУРУЛДУ — ТАРЫХ ЖАНА САЛТ ЖАНДАНДЫ

Ош этношаарчасынын эң кызыктуу көрүнүштөрүнүн бири — улуттук тамактарды даярдоо өнөрүн меймандарга түздөн-түз көрсөтүү болду.

Бул жерде тандырлар жана очоктор курулду.

Тандырдын жанында жөн гана тамак бышкан жок. Бул жерде байыркы жашоо-турмуш, үй-бүлөнүн куту, атадан балага өтүп келе жаткан улуттук ашкана маданияты жанданды.

Чет элдик туристтер үчүн бул кадимки ашкана эмес, чыныгы этнографиялык көрүнүшкө айланды.

Тандырга жабылган нан, жаңы бышкан самса, улуттук тамактардын жыты бүт этношаарчаны аралап, меймандарды өзүнө тартып турду.

Айрыкча Ош шаарынын брендине айланган тандырсамса жана көк самса коноктордо чоң кызыгууну жаратты.

Самса дасторконго коюлганга чейин эле анын даярдалыш процесси меймандар үчүн өзүнчө кызыктуу көрүнүшкө айланды.

Тандырдан жаңы алынган ысык самса — Оштун өзгөчө гастрономиялык визиттик карточкасы катары таанылды.

ОШ ШААРЫНЫН КОМАНДАСЫ — ҮЧ ЖОЛУ ЖЕҢҮҮЧҮ!

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында өткөн улуттук-этнографиялык сынактарда Ош шаарынын командасы жогорку жыйынтыктарды көрсөтүп, бир эле учурда үч байгелүү орунга ээ болду.

Тактап айтканда, «Шамдагайлар» сынагында Ош шаарынын командасы боз үйдү болгону 6 мүнөттүн ичинде тигип, биринчи орунду ээледи. Бул жыйынтык катышуучулардын шамдагайлыгын гана эмес, боз үй тигүүнүн улуттук салтын жана ыкмаларын мыкты билерин да көрсөттү.

Ошондой эле театрлаштырылган каада-салттар сынагында да Ош шаарынын командасы биринчи орунду багындырды. Команда сахнада элдин байыркы үрп-адаттарын, каада-салттарын жана улуттук баалуулуктарын жогорку чеберчилик менен көрсөтүп, көрүүчүлөрдүн жана калыстардын жогору баасына татыды.

Ал эми кыргыз улуттук тамактарын даярдоо сынагында Ош шаарынын командасы экинчи орунду ээледи.

Ошентип, көп улуттуу жана бай маданий мураска ээ болгон Ош шаары VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын этномаданий программасында өзүнүн татыктуу ордун дагы бир жолу далилдеди.

Бул жеңиштер — Ош элинин улуттук салттарга болгон урмат-сыйын, эмгекчилдигин, ынтымагын жана чыгармачылык дараметин айгинелеген жаркын көрүнүш болду.

Бул жерде улуттук тамак жөн гана конокко тартууланган жок.

Ош өзүнүн даамын да, тарыхын да меймандар менен бөлүштү.

МААЛЫМАТ — ОШТУН ҮНҮН ДҮЙНӨГӨ ЖЕТКИРГЕН КӨПҮРӨ

Чоң иш-чаранын ийгилигин анын сахнасы жана меймандары менен гана өлчөө мүмкүн эмес.

Ал тууралуу коомчулукка ким, кандай жана канчалык деңгээлде маалымат жеткирип жатканы да маанилүү.

Ушул жагынан алганда, ДКО-2026 күндөрүндө Ош шаарынын пресс-кызматы да өзгөчө жигердүүлүк менен иш алып барды.

Иш-чарага даярдык көрүү процесси, этношаарчанын күнүмдүк жашоосу, меймандарды тосуп алуу, маданий программалар, улуттук тамак-аштар, кол өнөрчүлүк жана башка иш-чаралар тууралуу маалыматтар жалпыга маалымдоо каражаттары жана социалдык тармактар аркылуу ыкчам, үзгүлтүксүз жана системалуу түрдө коомчулукка жеткирилип турду.

Бул абдан маанилүү эле.

Анткени бүгүнкү күндө маалымат — чоң иш-чаранын ажырагыс бөлүгү.

Ош этношаарчасында болуп жаткан ар бир маанилүү окуянын өз убагында чагылдырылышы Ош шаарынын ДКО-2026дагы катышуусу тууралуу өлкөдө жана эл аралык аудиторияда кеңири түшүнүктүн калыптанышына өбөлгө түздү.

Пресс-кызматтын өкүлдөрү окуяларды жөн гана кабарлап коюу менен чектелген жок.

Алар Оштун меймандостугун, улуттук рухун жана маданий байлыгын маалымат мейкиндиги аркылуу кеңири жайылтууга салым кошту.

Анткени оюндар аяктагандан кийин да сүрөттөр, видеолор, жаңылыктар жана социалдык тармактардагы материалдар ДКО-2026нын катышуучулары менен туристтеринин эсинде калат.

Бүгүн ДКО-2026 тууралуу сөз болгондо, Ош этношаарчасы, улуттук обондор, брендге айланган тандырсамса жана меймандостук тууралуу түшүнүк дүйнөгө тарады.

МАСУДА АЙДАРБЕКОВА БАШЫНДА ТУРГАН КОМАНДА

Бул зор иштердин артында, албетте, чоң команданын күжүрмөн эмгеги турат.

Масуда Айдарбекова башында турган команда Ош шаарынын ДКО-2026дагы татыктуу катышуусу үчүн жоопкерчиликти өз мойнуна алып, ар бир майда-чүйдөсүнө чейин көңүл бурду.

Меймандарды тосуп алуудан тартып маданий программаларды уюштурууга чейин, этношаарчанын жасалгасынан маалыматтык камсыздоого чейин бардык иштин өзөгүндө бир гана максат турду:

Оштун атын татыктуу коргоо.

Жыйынтыгы болсо көз алдыбызда.

Оштун боз үйлөрүнүн алдынан эл үзүлгөн жок.

Улуттук музыканын коштоосунда меймандар бири-бири менен сүрөткө түшүштү.

Самса тартууланды.

Ыр ырдалды.

Бий бийленди.

Дор оюндары көрсөтүлдү.

Байыркы салттар заманбап эл аралык иш-чаранын шартында кайрадан жанданды.

ГҮЛГӨ БӨЛӨНГӨН ШААР 🌺

Шаардын сырткы көрүнүшү да майрамга шайкеш болушу керек эле.

Бул багытта Азамат Советбекович жана «Osh Zelenhoz» жамаатынын эмгеги өзгөчө белгилөөгө татыктуу.

Гүл өспөгөн жерлерге гүлдөр отургузулуп, шаардын көчөлөрү жана иш-чара өтүүчү аймактар көрктөндүрүлдү.

Кудум Ош шаары өзү да меймандарды тосуп алуу үчүн майрамдык кийимин кийгендей болду.

Ал эми Жылдызбек Кочконов баштаган жамаат тазалыкты жана тартипти камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурду.

Анткени мейманга калчу алгачкы таасир — шаардын сырткы көрүнүшүнөн башталат.

Сулуулук — көрк менен.
Көрк — тазалык менен.
Тазалык — жоопкерчиликтүү эмгек менен жаралат.

ӨШТҮН ДАГЫ БИР ЖЕҢИШИ — АДАМДАРДЫН ЖҮРӨГҮНДӨ

ДКО-2026нын спорттук мелдештеринде кимдир бирөө медаль алды.

Кимдир бирөө чемпион болду.

Кимдир бирөө жеңишке бир кадам жетпей калды.

Ал эми этношаарчалардагы «мелдештин» өлчөмү башкача эле.

Бул жерде жеңиш — меймандын жүрөгүндө жакшы таасир калтыруу болчу.

Ош бул сынакта өзүн татыктуу көрсөтө алды.

Анткени Оштун эң чоң байлыгы — анын тарыхы да, боз үйлөрү да, тандыры да эмес.

Оштун эң чоң байлыгы — анын адамдары.

Көп улуттуу, ак көңүл, меймандос, өзүнүн баалуулуктарын урматтаган жана башка элдердин маданиятын сыйлаган адамдары.

ДКО АЯКТАДЫ. БИРОК ӨШТҮН МЕЙМАНДАРЫ КЕТҮҮГӨ ШАШЫЛГАН ЖОК

ДКО-2026 оюндары жыйынтыкталды.

Бирок майрамдын шаңы дароо басылган жок.

Тескерисинче, оюндун акыркы күндөрүндө дагы бир өзгөчө көрүнүш байкалды.

Жүздөгөн туристтер Ош шаарынын тарыхый жайларына, байыркы чепке карай жол тартышты.

Бул кокустук эмес.

Анткени чоң эл аралык иш-чаранын эң башкы ийгилиги — меймандын «дагы бир келем» деген каалоосун ойготуу.

ДКО-2026нын меймандары Ошто спорттук мелдештерди жана этношаарчаны гана көрүп кетишкен жок.

Алар шаардын тарыхый демин сезишти.

Байыркы чепти көрүүгө кызыгышты.

Этно-базар көчөлөрүн кыдырышты.

Улуттук тамактардан даам татышты.

Жергиликтүү адамдар менен баарлашышты.

Ошентип, ДКО-2026 Ош үчүн дагы бир мүмкүнчүлүктүн эшигин ачты — шаардын туристтик дараметин дүйнөгө таанытуу мүмкүнчүлүгүн.

ТОЙДУН ЭРТЕСИ БАР. БИРОК ДАҢКЫ КАЛАТ

Эми этношаарчалардагы музыканын үнү басылды.

Тандырлардагы от өчтү.

Боз үйлөр акырындык менен жыйналат.

Меймандар өз мекендерине кайтышат.

Бирок ДКО-2026нын Ошто калтырган изи оңой менен өчпөйт.

Бул из — тандырсамсанын жытына аралашкан эстелик.

Бул из — улуттук күүлөрдүн коштоосунда бийлеген чет элдик меймандын кубанычы.

Бул из — дор үстүндө чеберчилигин көрсөткөн өнөрпоз.

Бул из — Ош этношаарчаларындагы кызуу маектер.

Бул из — тазалык үчүн таң эрте туруп эмгектенген жумушчу.

Бул из — шаарды гүлгө бөлөгөн багбан.

Бул из — ар бир окуяны коомчулукка өз убагында жеткирген журналист менен маалымат кызматкеринин эмгеги.

Эң башкысы — Ошко келип, анын байыркы тарыхы менен таанышып, нан-тузунан даам татып, тарыхый жайларын көрүп, шаардын меймандостугун жүрөгүнө сиңирип кеткен жүздөгөн чет элдик меймандардын эсинде калган элес.

Ошондуктан ДКО-2026 Ош үчүн жөн гана кезектеги иш-чара болгон жок.

Бул — шаардын өзүн бүт дүйнөгө тааныткан чоң сахна болду.

Ош өзүнүн көп улуттуу маданиятын көрсөттү.

Ош өзүнүн меймандостугун даңазалады.

Ош өзүнүн тандырсамсасы менен меймандарын сыйлады.

Ош өзүнүн обон-күүсү менен жүрөктөрдү багындырды.

Ош өзүнүн байыркы тарыхы менен туристтерди тарыхый жайларына жетеледи.

Той болот.
Тойдун эртеси да болот.

Бирок жакшы тойдон калган кадыр-барк, жылуу элес жана элдин ак батасы узак жашайт.

ДКО-2026нын Ошто өткөн улуу тоюнан да дал ушундай жаркын эстелик калды.

Ош — бул тойдун жөн гана мейманы эмес,
анын ГҮЛҮ болду. 🌺
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
ЎШ — ДКЎ-2026
УМУМХАЛҚ ТЎЙИНИНГ ГУЛИ

Меҳмондўстлик, миллатлар тотувлиги, миллий куй-қўшиқ ва тандирсоми билан дунё меҳмонларини мафтун этган қадимий шаҳар

«Тўй болот, тойдун эртеси да болот…» — дейди халқ.

Ҳа, ҳар қандай тўйнинг якуни бор. Аммо яхши тўйнинг шуҳрати, унинг завқи, меҳмонларга қолдирган таассуроти, эзгу ният ва дуолари эртасига ҳам, йиллар ўтганидан кейин ҳам яшайди.

VI Дунё кўчманчилари ўйинлари — ДКЎ-2026 ҳам ниҳоясига етди. Бир ҳафта давомида Қирғизистонда спорт, санъат, маданият ва миллий анъаналар бир саҳнага чиқди. 110 дан ортиқ мамлакатдан келган спортчилар ва меҳмонлар кўчманчи халқларнинг бой мероси билан танишди. (euronews)

Аммо бу улкан байрамнинг фақат спорт майдонларида эмас, этношаҳарчаларда ҳам ўзгача руҳи бор эди.

Ана шу муҳитда Ўш шаҳри ўзининг алоҳида қиёфасини намоён этди.

Бу қадимий шаҳар ўзини мусобақалар натижаси билан эмас, аввало, меҳмондўстлиги, миллий маданияти, миллатлараро тотувлиги ва бетакрор таомлари билан танитди.

Ўш — бир шаҳарда жамланган бир неча маданият

Ўш азалдан турли миллат ва элатлар тинч-тотув яшаб келаётган, Шарқ маданиятлари туташган қадимий шаҳар.

ДКЎ-2026 кунларида бу ўзига хослик яна бир бор яққол намоён бўлди.

Ўш этношаҳарчасига кирган меҳмон гўё бир шаҳарнинг эмас, бутун бир минтақа маданиятининг бағрига киргандек бўлди.

Бу ерда ўзбек, қирғиз, турк, уйғур халқларининг куй-қўшиқлари янгради.

Миллий рақслар, кулги ва шодлик садолари этношаҳарчага ўзига хос файз бағишлади.

Дор ўйинлари эса айниқса меҳмонларни ҳайратга солди.

Осмон билан ер орасида мувозанат сақлаб, дор устида маҳоратини намоён этган санъаткорларни кўрган хорижлик меҳмонларнинг ҳайратини сўз билан таърифлаш қийин.

Бу ерда ҳар бир куй, ҳар бир рақс, ҳар бир миллий либос — Ўшнинг кўп миллатли маданий қиёфасини намоён этди.

Тандир қурилди — тарих ва анъана жонланди

Ўш этношаҳарчасининг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири — миллий таом тайёрлаш жараёнини меҳмонларга бевосита кўрсатиш бўлди.

Бу ерда тандир ва ўчоқлар қурилди.

Тандир атрофида эса нафақат таом пишди — қадимий ҳаёт тарзи, хонадон файзи ва авлоддан авлодга ўтиб келаётган миллий таом тайёрлаш маданияти намоён бўлди.

Хорижлик сайёҳлар учун бу оддий ошхона эмас, ҳақиқий этнографик томошага айланди.

Тандирга ёпилган нон, иссиқ сомса, миллий таомларнинг ҳиди бутун этношаҳарчага тарқалар, меҳмонлар эса бу жараённи қизиқиш билан кузатарди.

Айниқса, Ўшнинг брендига айланган тандирсомсаси ва кўк сомсалар меҳмонларда катта таассурот қолдирди.

Сомса дастурхонга қўйилишидан олдин унинг тайёрланиш жараёнининг ўзи меҳмонлар учун қизиқарли томошага айланди.

Тандирдан узилган иссиқ сомса — Ўшнинг ўзига хос гастрономик визит карточкаси сифатида намоён бўлди.

ЎШ ШАҲРИ ЖАМОАСИ — УЧ КАРРА ҒОЛИБ!

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида ўтказилган миллий-этнографик танловларда Ўш шаҳри жамоаси юксак натижаларни қайд этиб, бир йўла уч совринли ўринни қўлга киритди.

Жумладан, «Шамдагайлар» танловида Ўш шаҳри жамоаси бор-йўғи 6 дақиқа ичида буз уйни йиғиб, биринчи ўринни эгаллади. Бу натижа иштирокчиларнинг нафақат эпчиллиги ва чаққонлигини, балки миллий уй-жой қурилиши анъаналарини пухта билишини ҳам намоён этди.

Шунингдек, театрлаштирилган урф-одатлар танловида ҳам Ўш шаҳри жамоаси биринчи ўринга сазовор бўлди. Жамоа саҳнада халқнинг қадимий анъаналари, урф-одатлари ва миллий қадриятларини маҳорат билан намойиш этиб, томошабинлар ва ҳакамлар эътиборини қозонди.

Қирғиз миллий таомларини тайёрлаш танловида эса Ўш шаҳри жамоаси иккинчи ўринни эгаллади.

Шундай қилиб, кўп миллатли ва бой маданий меросга эга бўлган Ўш шаҳри VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг этномаданий дастурида ўзининг муносиб ўрнини яна бир бор намоён этди. Бу ғалабалар Ўш аҳлининг миллий анъаналарга ҳурмати, меҳнатсеварлиги, ҳамжиҳатлиги ва санъаткорлигининг ёрқин ифодаси бўлди.

Бу ерда миллий таом шунчаки меҳмон қилинмади.

Ўш ўзининг таъмини ҳам, тарихини ҳам меҳмонларга улашди.

Матбуот — Ўшнинг овозини дунёга етказган кўприк

Катта тадбирнинг муваффақиятини фақат унинг саҳнаси ва меҳмонлари билан ўлчаб бўлмайди.

У ҳақида жамоатчиликка ким, қандай ва қай даражада маълумот етказаётгани ҳам муҳим.

Шу маънода, ДКЎ-2026 кунларида Ўш шаҳрининг пресс-хизмати ҳам алоҳида фаоллик билан ишлади.

Тадбирга тайёргарлик жараёни, этношаҳарчанинг кундалик ҳаёти, меҳмонларни кутиб олиш, маданий дастурлар, миллий таомлар, ҳунармандчилик ва бошқа тадбирлар ҳақидаги маълумотлар ОАВ ва ижтимоий тармоқлар орқали тезкор, изчил ва мунтазам равишда жамоатчиликка етказиб борилди.

Бу жуда муҳим эди.

Чунки бугун ахборот — тадбирнинг ажралмас қисми.

Ўш-Этношахарчада кечаётган ҳар бир муҳим жараённинг ўз вақтида ёритилиши шаҳарнинг ДКО-2026 даги иштироки ҳақида мамлакат ва халқаро аудиторияда яхлит тасаввур шаклланишига хизмат қилди.

Матбуот ходимлари воқеаларни шунчаки хабар қилиб қўймади.

Ўшнинг меҳмондўстлиги, миллий руҳи ва маданий бойлиги катта тадбир тугагач, унинг хотираси, фотосуратлари, видеолари ва хабарлари иштироксилари ва сайехлар хотирасида қолади.

Бугун ДКЎ-2026 ҳақида гап кетганда, Ўшнинг этношаҳарчаси, миллий куйлари, Бренд тандир сомсаси ва меҳмондўстлиги ҳақидаги тасаввур дунёга тарқалди.

Масуда Айдарбекова бошчилигидаги жамоа

Бу улкан ишларнинг ортида, албатта, катта жамоанинг меҳнати бор.

Масуда Айдарбекова бошчилигидаги жамоа Ўш шаҳрининг ДКЎ-2026 даги муносиб иштироки учун масъулиятни зиммасига олиб, ҳар бир деталга эътибор қаратди.Меҳмонларни кутиб олишдан тортиб, маданий дастурларни ташкил этишгача, этношаҳарчанинг қиёфасидан тортиб ахборот таъминотигача бўлган жараёнларда бир мақсад устувор бўлди:
Ўшнинг номини муносиб ҳимоя қилиш.
Натижаси эса кўз ўнгида.
Ўшнинг бўз уйлари олдидан одамлар аримади.Миллий мусиқа садолари остида меҳмонлар бир-бири билан суратга тушди.
Сомса тарқатилди.
Қўшиқ айтилди.
Рақсга тушилди.
Дор ўйинлари намойиш этилди.Қадимий анъаналар замонавий халқаро тадбир муҳитида қайта жонланди.

Гул очган шаҳар🌺🌺🌺🌺🌺

Шаҳарнинг ташқи қиёфаси ҳам байрамга мос бўлиши керак эди.Бу борада Азамат Советбекович ва Osh Zelenhoz жамоасининг меҳнати алоҳида эътирофга лойиқ.Гул бўлмаган жойларга гул экилиб, шаҳарнинг кўчалари ва тадбир ўтказиладиган ҳудудлари янада обод қилинди.Гўё Ўшнинг ўзи ҳам меҳмонларни кутиб олиш учун байрам либосини кийди.
Жылдызбек Кочконов бошчилигидаги жамоа эса тозалик ва тартибни назорат қилди.Чунки меҳмонга кўрсатиладиган биринчи таассурот — шаҳарнинг ташқи қиёфаси.Гўзаллик — безак билан.
Безак — покизалик билан.
Покизалик эса масъулиятли меҳнат билан яратилади.
Ўшнинг яна бир ғалабаси — инсонлар қалбида
ДКЎ-2026 спорт мусобақаларида кимдир медаль олди.
Кимдир чемпион бўлди.
Кимдир ғалабани қўлдан бой берди.
Аммо этношаҳарчалардаги мусобақанинг мезони бошқача эди.
Бу ерда ғолиблик — меҳмоннинг қалбида яхши таассурот қолдириш эди.
Ўш бу беллашувда ўзини кўрсата олди.
Чунки Ўшнинг энг катта бойлиги — унинг тарихи ҳам, боз уйлари ҳам, тандири ҳам эмас.
Унинг энг катта бойлиги — одамлари.Кўп миллатли, очиқкўнгил, меҳмондўст, ўз қадриятларини ҳурмат қиладиган ва бошқа халқларнинг маданиятига ҳурмат билан қарайдиган инсонлари.
ДКЎ тугади. Аммо Ўшнинг меҳмонлари кетишга шошилмади
ДКЎ-2026 ўйинлари якунланди.
Аммо байрам руҳи дарҳол сўнмади.
Аксинча, ўйинларнинг сўнгги кунларида яна бир манзара кўзга ташланди.
Юзлаб туристлар Ўш қалъаси сари йўл олди.

Бу тасодиф эмас.

Чунки катта халқаро тадбирнинг энг катта ютуғи — меҳмоннинг «яна қайтаман» деган истагидир.ДКЎ меҳмонлари Ўшда нафақат мусобақалар ва этношаҳарчани кўрдилар.
Улар шаҳарнинг тарихий нафасини ҳис қилдилар.
Қадимий қалъани кўришни истадилар.
ЭТНО-Бозор Кўчаларини айландилар.
Миллий таомлардан татиб кўрдилар.
Одамлар билан суҳбатлашдилар.

Шу тариқа ДКЎ-2026 Ўш учун яна бир имконият эшигини очди — шаҳарнинг туризм салоҳиятини дунёга кўрсатиш имкониятини.
Тўйнинг эртаси бор. Аммо шуҳрати қолади
Энди этношаҳарчалардаги мусиқа садолари тинди.
Тандирлардаги оловлар сўнди.
Бўз уйлар аста-секин йиғилади.
Меҳмонлар юртларига қайтади.
Аммо ДКЎ-2026 Ўш ЭТНОЎРДАСИ қолдирган из осон ўчмайди.

Бу из — тандирсомса ҳидига қоришган хотира.

Бу из — миллий куйларга қўшилиб рақсга тушган хорижлик меҳмоннинг қувончи.

Бу из — дор устидаги маҳоратини намойиш этган санъаткор.

Бу из — Ўш этношаҳарчасидаги қизғин суҳбатлар.

Бу из — тозалик учун тонгдан меҳнат қилган ишчи.

Бу из — шаҳарни гулга буркаган боғбон.

Бу из — ҳар бир воқеани жамоатчиликка ўз вақтида етказган матбуот ходими.

Ва энг муҳими — Ўшга келиб, уни кўриб, унинг нон-тузидан баҳраманд бўлиб, тарихий қалъаси сари йўл олган юзлаб хорижлик меҳмонларнинг хотираси.

Шунинг учун ДКЎ-2026 Ўш учун оддий бир тадбир эмас.

Бу — шаҳар ўзини бутун дунёга танитган катта саҳна бўлди.

Ўш ўзининг кўп миллатли маданиятини кўрсатди.
Ўш ўзининг меҳмондўстлигини намоён қилди.
Ўш ўзининг тандир сомсаси билан меҳмонларни сийлади.
Ўш ўзининг куй-қўшиғи билан қалбларни забт этди.
Ўш ўзининг қадимий тарихи билан сайёҳларни қалъаси сари бошлади.

Тўй болот.

Тойдун эртеси да болот.

Аммо яхши тўйдан қолган обрў, хотира ва элнинг дуоси узоқ яшайди.

ДКЎ-2026 нинг Ўшдаги тўйидан эса ана шундай файзли хотира қолди.

Ўш — бу тўйнинг шунчаки меҳмони эмас, унинг гули бўлди.