#КыргызстанАкыйкаты
ОШ — ДКО-2026
ДҮЙНӨНҮ ДҮНГҮРӨТКӨН ЭЛДИК ТОЙДУН ГҮЛҮ

Меймандостугу, улуттар ынтымагы, улуттук обон-күүсү жана тандырсамсасы менен дүйнө меймандарын суктандырган байыркы шаар

«Той болот, тойдун эртеси да болот…» — дейт кыргыз эли.

Ооба, ар бир тойдун аягы бар. Бирок жакшы тойдун даңкы, анын шаңы, конокторго калтырган таасири, ак тилек-дубасы эртеси да, жылдар өткөндөн кийин да жашай берет.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары — ДКО-2026 да соңуна чыкты. Бир жума бою Кыргызстанда спорт, өнөр, маданият жана улуттук салт-санаа бир чоң сахнада тоолошту. Дүйнөнүн 110дон ашуун өлкөсүнөн келген спортчулар жана меймандар көчмөн элдердин бай тарыхый-маданий мурасы менен таанышты.

Бирок бул улуу майрамдын өзгөчө руху спорттук аянтчаларда гана эмес, этношаарчаларда да сезилди.

Мына ошол өзгөчө чөйрөдө Ош шаары өзүнүн кайталангыс жүзүн даана көрсөтө алды.

Байыркы шаар өзүн мелдештердеги жыйынтыктары менен гана эмес, биринчи кезекте меймандостугу, улуттук маданияты, улуттар аралык ынтымагы жана кайталангыс даамдары менен таанытты.

ОШ — БИР ШААРГА ТОПТОШКОН БИР НЕЧЕ МАДАНИЯТ

Ош — кылымдардан бери ар түрдүү улуттар менен элдер ынтымакта жашап келген, Чыгыштын ар кыл маданияттары кесилишкен байыркы шаар.

ДКО-2026 күндөрүндө бул өзгөчөлүк дагы бир ирет ачык көрүнүп турду.

Ош этношаарчасына кирген мейман өзүн бир шаардын эмес, бүтүндөй бир аймактын маданиятына аралашып кеткендей сезди.

Бул жерде өзбек, кыргыз, түрк, уйгур элдеринин обон-күүлөрү жаңырды.

Улуттук бийлер, күлкү жана шаттыктын добуштары этношаарчага өзгөчө көрк берип турду.

Ал эми дор оюндары чет элдик меймандарды өзгөчө таң калтырды.

Асман менен жердин ортосунда тең салмак сактап, дор үстүндө өнөрүн көрсөткөн артисттердин чеберчилигине суктанган чет элдик коноктордун таасирин сөз менен сүрөттөө кыйын.

Бул жерде ар бир обон, ар бир бий, ар бир улуттук кийим — Оштун көп улуттуу маданий жүзүн ачып турду.

ТАНДЫР КУРУЛДУ — ТАРЫХ ЖАНА САЛТ ЖАНДАНДЫ

Ош этношаарчасынын эң кызыктуу көрүнүштөрүнүн бири — улуттук тамактарды даярдоо өнөрүн меймандарга түздөн-түз көрсөтүү болду.

Бул жерде тандырлар жана очоктор курулду.

Тандырдын жанында жөн гана тамак бышкан жок. Бул жерде байыркы жашоо-турмуш, үй-бүлөнүн куту, атадан балага өтүп келе жаткан улуттук ашкана маданияты жанданды.

Чет элдик туристтер үчүн бул кадимки ашкана эмес, чыныгы этнографиялык көрүнүшкө айланды.

Тандырга жабылган нан, жаңы бышкан самса, улуттук тамактардын жыты бүт этношаарчаны аралап, меймандарды өзүнө тартып турду.

Айрыкча Ош шаарынын брендине айланган тандырсамса жана көк самса коноктордо чоң кызыгууну жаратты.

Самса дасторконго коюлганга чейин эле анын даярдалыш процесси меймандар үчүн өзүнчө кызыктуу көрүнүшкө айланды.

Тандырдан жаңы алынган ысык самса — Оштун өзгөчө гастрономиялык визиттик карточкасы катары таанылды.

ОШ ШААРЫНЫН КОМАНДАСЫ — ҮЧ ЖОЛУ ЖЕҢҮҮЧҮ!

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында өткөн улуттук-этнографиялык сынактарда Ош шаарынын командасы жогорку жыйынтыктарды көрсөтүп, бир эле учурда үч байгелүү орунга ээ болду.

Тактап айтканда, «Шамдагайлар» сынагында Ош шаарынын командасы боз үйдү болгону 6 мүнөттүн ичинде тигип, биринчи орунду ээледи. Бул жыйынтык катышуучулардын шамдагайлыгын гана эмес, боз үй тигүүнүн улуттук салтын жана ыкмаларын мыкты билерин да көрсөттү.

Ошондой эле театрлаштырылган каада-салттар сынагында да Ош шаарынын командасы биринчи орунду багындырды. Команда сахнада элдин байыркы үрп-адаттарын, каада-салттарын жана улуттук баалуулуктарын жогорку чеберчилик менен көрсөтүп, көрүүчүлөрдүн жана калыстардын жогору баасына татыды.

Ал эми кыргыз улуттук тамактарын даярдоо сынагында Ош шаарынын командасы экинчи орунду ээледи.

Ошентип, көп улуттуу жана бай маданий мураска ээ болгон Ош шаары VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын этномаданий программасында өзүнүн татыктуу ордун дагы бир жолу далилдеди.

Бул жеңиштер — Ош элинин улуттук салттарга болгон урмат-сыйын, эмгекчилдигин, ынтымагын жана чыгармачылык дараметин айгинелеген жаркын көрүнүш болду.

Бул жерде улуттук тамак жөн гана конокко тартууланган жок.

Ош өзүнүн даамын да, тарыхын да меймандар менен бөлүштү.

МААЛЫМАТ — ОШТУН ҮНҮН ДҮЙНӨГӨ ЖЕТКИРГЕН КӨПҮРӨ

Чоң иш-чаранын ийгилигин анын сахнасы жана меймандары менен гана өлчөө мүмкүн эмес.

Ал тууралуу коомчулукка ким, кандай жана канчалык деңгээлде маалымат жеткирип жатканы да маанилүү.

Ушул жагынан алганда, ДКО-2026 күндөрүндө Ош шаарынын пресс-кызматы да өзгөчө жигердүүлүк менен иш алып барды.

Иш-чарага даярдык көрүү процесси, этношаарчанын күнүмдүк жашоосу, меймандарды тосуп алуу, маданий программалар, улуттук тамак-аштар, кол өнөрчүлүк жана башка иш-чаралар тууралуу маалыматтар жалпыга маалымдоо каражаттары жана социалдык тармактар аркылуу ыкчам, үзгүлтүксүз жана системалуу түрдө коомчулукка жеткирилип турду.

Бул абдан маанилүү эле.

Анткени бүгүнкү күндө маалымат — чоң иш-чаранын ажырагыс бөлүгү.

Ош этношаарчасында болуп жаткан ар бир маанилүү окуянын өз убагында чагылдырылышы Ош шаарынын ДКО-2026дагы катышуусу тууралуу өлкөдө жана эл аралык аудиторияда кеңири түшүнүктүн калыптанышына өбөлгө түздү.

Пресс-кызматтын өкүлдөрү окуяларды жөн гана кабарлап коюу менен чектелген жок.

Алар Оштун меймандостугун, улуттук рухун жана маданий байлыгын маалымат мейкиндиги аркылуу кеңири жайылтууга салым кошту.

Анткени оюндар аяктагандан кийин да сүрөттөр, видеолор, жаңылыктар жана социалдык тармактардагы материалдар ДКО-2026нын катышуучулары менен туристтеринин эсинде калат.

Бүгүн ДКО-2026 тууралуу сөз болгондо, Ош этношаарчасы, улуттук обондор, брендге айланган тандырсамса жана меймандостук тууралуу түшүнүк дүйнөгө тарады.

МАСУДА АЙДАРБЕКОВА БАШЫНДА ТУРГАН КОМАНДА

Бул зор иштердин артында, албетте, чоң команданын күжүрмөн эмгеги турат.

Масуда Айдарбекова башында турган команда Ош шаарынын ДКО-2026дагы татыктуу катышуусу үчүн жоопкерчиликти өз мойнуна алып, ар бир майда-чүйдөсүнө чейин көңүл бурду.

Меймандарды тосуп алуудан тартып маданий программаларды уюштурууга чейин, этношаарчанын жасалгасынан маалыматтык камсыздоого чейин бардык иштин өзөгүндө бир гана максат турду:

Оштун атын татыктуу коргоо.

Жыйынтыгы болсо көз алдыбызда.

Оштун боз үйлөрүнүн алдынан эл үзүлгөн жок.

Улуттук музыканын коштоосунда меймандар бири-бири менен сүрөткө түшүштү.

Самса тартууланды.

Ыр ырдалды.

Бий бийленди.

Дор оюндары көрсөтүлдү.

Байыркы салттар заманбап эл аралык иш-чаранын шартында кайрадан жанданды.

ГҮЛГӨ БӨЛӨНГӨН ШААР 🌺

Шаардын сырткы көрүнүшү да майрамга шайкеш болушу керек эле.

Бул багытта Азамат Советбекович жана «Osh Zelenhoz» жамаатынын эмгеги өзгөчө белгилөөгө татыктуу.

Гүл өспөгөн жерлерге гүлдөр отургузулуп, шаардын көчөлөрү жана иш-чара өтүүчү аймактар көрктөндүрүлдү.

Кудум Ош шаары өзү да меймандарды тосуп алуу үчүн майрамдык кийимин кийгендей болду.

Ал эми Жылдызбек Кочконов баштаган жамаат тазалыкты жана тартипти камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурду.

Анткени мейманга калчу алгачкы таасир — шаардын сырткы көрүнүшүнөн башталат.

Сулуулук — көрк менен.
Көрк — тазалык менен.
Тазалык — жоопкерчиликтүү эмгек менен жаралат.

ӨШТҮН ДАГЫ БИР ЖЕҢИШИ — АДАМДАРДЫН ЖҮРӨГҮНДӨ

ДКО-2026нын спорттук мелдештеринде кимдир бирөө медаль алды.

Кимдир бирөө чемпион болду.

Кимдир бирөө жеңишке бир кадам жетпей калды.

Ал эми этношаарчалардагы «мелдештин» өлчөмү башкача эле.

Бул жерде жеңиш — меймандын жүрөгүндө жакшы таасир калтыруу болчу.

Ош бул сынакта өзүн татыктуу көрсөтө алды.

Анткени Оштун эң чоң байлыгы — анын тарыхы да, боз үйлөрү да, тандыры да эмес.

Оштун эң чоң байлыгы — анын адамдары.

Көп улуттуу, ак көңүл, меймандос, өзүнүн баалуулуктарын урматтаган жана башка элдердин маданиятын сыйлаган адамдары.

ДКО АЯКТАДЫ. БИРОК ӨШТҮН МЕЙМАНДАРЫ КЕТҮҮГӨ ШАШЫЛГАН ЖОК

ДКО-2026 оюндары жыйынтыкталды.

Бирок майрамдын шаңы дароо басылган жок.

Тескерисинче, оюндун акыркы күндөрүндө дагы бир өзгөчө көрүнүш байкалды.

Жүздөгөн туристтер Ош шаарынын тарыхый жайларына, байыркы чепке карай жол тартышты.

Бул кокустук эмес.

Анткени чоң эл аралык иш-чаранын эң башкы ийгилиги — меймандын «дагы бир келем» деген каалоосун ойготуу.

ДКО-2026нын меймандары Ошто спорттук мелдештерди жана этношаарчаны гана көрүп кетишкен жок.

Алар шаардын тарыхый демин сезишти.

Байыркы чепти көрүүгө кызыгышты.

Этно-базар көчөлөрүн кыдырышты.

Улуттук тамактардан даам татышты.

Жергиликтүү адамдар менен баарлашышты.

Ошентип, ДКО-2026 Ош үчүн дагы бир мүмкүнчүлүктүн эшигин ачты — шаардын туристтик дараметин дүйнөгө таанытуу мүмкүнчүлүгүн.

ТОЙДУН ЭРТЕСИ БАР. БИРОК ДАҢКЫ КАЛАТ

Эми этношаарчалардагы музыканын үнү басылды.

Тандырлардагы от өчтү.

Боз үйлөр акырындык менен жыйналат.

Меймандар өз мекендерине кайтышат.

Бирок ДКО-2026нын Ошто калтырган изи оңой менен өчпөйт.

Бул из — тандырсамсанын жытына аралашкан эстелик.

Бул из — улуттук күүлөрдүн коштоосунда бийлеген чет элдик меймандын кубанычы.

Бул из — дор үстүндө чеберчилигин көрсөткөн өнөрпоз.

Бул из — Ош этношаарчаларындагы кызуу маектер.

Бул из — тазалык үчүн таң эрте туруп эмгектенген жумушчу.

Бул из — шаарды гүлгө бөлөгөн багбан.

Бул из — ар бир окуяны коомчулукка өз убагында жеткирген журналист менен маалымат кызматкеринин эмгеги.

Эң башкысы — Ошко келип, анын байыркы тарыхы менен таанышып, нан-тузунан даам татып, тарыхый жайларын көрүп, шаардын меймандостугун жүрөгүнө сиңирип кеткен жүздөгөн чет элдик меймандардын эсинде калган элес.

Ошондуктан ДКО-2026 Ош үчүн жөн гана кезектеги иш-чара болгон жок.

Бул — шаардын өзүн бүт дүйнөгө тааныткан чоң сахна болду.

Ош өзүнүн көп улуттуу маданиятын көрсөттү.

Ош өзүнүн меймандостугун даңазалады.

Ош өзүнүн тандырсамсасы менен меймандарын сыйлады.

Ош өзүнүн обон-күүсү менен жүрөктөрдү багындырды.

Ош өзүнүн байыркы тарыхы менен туристтерди тарыхый жайларына жетеледи.

Той болот.
Тойдун эртеси да болот.

Бирок жакшы тойдон калган кадыр-барк, жылуу элес жана элдин ак батасы узак жашайт.

ДКО-2026нын Ошто өткөн улуу тоюнан да дал ушундай жаркын эстелик калды.

Ош — бул тойдун жөн гана мейманы эмес,
анын ГҮЛҮ болду. 🌺
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
ЎШ — ДКЎ-2026
УМУМХАЛҚ ТЎЙИНИНГ ГУЛИ

Меҳмондўстлик, миллатлар тотувлиги, миллий куй-қўшиқ ва тандирсоми билан дунё меҳмонларини мафтун этган қадимий шаҳар

«Тўй болот, тойдун эртеси да болот…» — дейди халқ.

Ҳа, ҳар қандай тўйнинг якуни бор. Аммо яхши тўйнинг шуҳрати, унинг завқи, меҳмонларга қолдирган таассуроти, эзгу ният ва дуолари эртасига ҳам, йиллар ўтганидан кейин ҳам яшайди.

VI Дунё кўчманчилари ўйинлари — ДКЎ-2026 ҳам ниҳоясига етди. Бир ҳафта давомида Қирғизистонда спорт, санъат, маданият ва миллий анъаналар бир саҳнага чиқди. 110 дан ортиқ мамлакатдан келган спортчилар ва меҳмонлар кўчманчи халқларнинг бой мероси билан танишди. (euronews)

Аммо бу улкан байрамнинг фақат спорт майдонларида эмас, этношаҳарчаларда ҳам ўзгача руҳи бор эди.

Ана шу муҳитда Ўш шаҳри ўзининг алоҳида қиёфасини намоён этди.

Бу қадимий шаҳар ўзини мусобақалар натижаси билан эмас, аввало, меҳмондўстлиги, миллий маданияти, миллатлараро тотувлиги ва бетакрор таомлари билан танитди.

Ўш — бир шаҳарда жамланган бир неча маданият

Ўш азалдан турли миллат ва элатлар тинч-тотув яшаб келаётган, Шарқ маданиятлари туташган қадимий шаҳар.

ДКЎ-2026 кунларида бу ўзига хослик яна бир бор яққол намоён бўлди.

Ўш этношаҳарчасига кирган меҳмон гўё бир шаҳарнинг эмас, бутун бир минтақа маданиятининг бағрига киргандек бўлди.

Бу ерда ўзбек, қирғиз, турк, уйғур халқларининг куй-қўшиқлари янгради.

Миллий рақслар, кулги ва шодлик садолари этношаҳарчага ўзига хос файз бағишлади.

Дор ўйинлари эса айниқса меҳмонларни ҳайратга солди.

Осмон билан ер орасида мувозанат сақлаб, дор устида маҳоратини намоён этган санъаткорларни кўрган хорижлик меҳмонларнинг ҳайратини сўз билан таърифлаш қийин.

Бу ерда ҳар бир куй, ҳар бир рақс, ҳар бир миллий либос — Ўшнинг кўп миллатли маданий қиёфасини намоён этди.

Тандир қурилди — тарих ва анъана жонланди

Ўш этношаҳарчасининг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири — миллий таом тайёрлаш жараёнини меҳмонларга бевосита кўрсатиш бўлди.

Бу ерда тандир ва ўчоқлар қурилди.

Тандир атрофида эса нафақат таом пишди — қадимий ҳаёт тарзи, хонадон файзи ва авлоддан авлодга ўтиб келаётган миллий таом тайёрлаш маданияти намоён бўлди.

Хорижлик сайёҳлар учун бу оддий ошхона эмас, ҳақиқий этнографик томошага айланди.

Тандирга ёпилган нон, иссиқ сомса, миллий таомларнинг ҳиди бутун этношаҳарчага тарқалар, меҳмонлар эса бу жараённи қизиқиш билан кузатарди.

Айниқса, Ўшнинг брендига айланган тандирсомсаси ва кўк сомсалар меҳмонларда катта таассурот қолдирди.

Сомса дастурхонга қўйилишидан олдин унинг тайёрланиш жараёнининг ўзи меҳмонлар учун қизиқарли томошага айланди.

Тандирдан узилган иссиқ сомса — Ўшнинг ўзига хос гастрономик визит карточкаси сифатида намоён бўлди.

ЎШ ШАҲРИ ЖАМОАСИ — УЧ КАРРА ҒОЛИБ!

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида ўтказилган миллий-этнографик танловларда Ўш шаҳри жамоаси юксак натижаларни қайд этиб, бир йўла уч совринли ўринни қўлга киритди.

Жумладан, «Шамдагайлар» танловида Ўш шаҳри жамоаси бор-йўғи 6 дақиқа ичида буз уйни йиғиб, биринчи ўринни эгаллади. Бу натижа иштирокчиларнинг нафақат эпчиллиги ва чаққонлигини, балки миллий уй-жой қурилиши анъаналарини пухта билишини ҳам намоён этди.

Шунингдек, театрлаштирилган урф-одатлар танловида ҳам Ўш шаҳри жамоаси биринчи ўринга сазовор бўлди. Жамоа саҳнада халқнинг қадимий анъаналари, урф-одатлари ва миллий қадриятларини маҳорат билан намойиш этиб, томошабинлар ва ҳакамлар эътиборини қозонди.

Қирғиз миллий таомларини тайёрлаш танловида эса Ўш шаҳри жамоаси иккинчи ўринни эгаллади.

Шундай қилиб, кўп миллатли ва бой маданий меросга эга бўлган Ўш шаҳри VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг этномаданий дастурида ўзининг муносиб ўрнини яна бир бор намоён этди. Бу ғалабалар Ўш аҳлининг миллий анъаналарга ҳурмати, меҳнатсеварлиги, ҳамжиҳатлиги ва санъаткорлигининг ёрқин ифодаси бўлди.

Бу ерда миллий таом шунчаки меҳмон қилинмади.

Ўш ўзининг таъмини ҳам, тарихини ҳам меҳмонларга улашди.

Матбуот — Ўшнинг овозини дунёга етказган кўприк

Катта тадбирнинг муваффақиятини фақат унинг саҳнаси ва меҳмонлари билан ўлчаб бўлмайди.

У ҳақида жамоатчиликка ким, қандай ва қай даражада маълумот етказаётгани ҳам муҳим.

Шу маънода, ДКЎ-2026 кунларида Ўш шаҳрининг пресс-хизмати ҳам алоҳида фаоллик билан ишлади.

Тадбирга тайёргарлик жараёни, этношаҳарчанинг кундалик ҳаёти, меҳмонларни кутиб олиш, маданий дастурлар, миллий таомлар, ҳунармандчилик ва бошқа тадбирлар ҳақидаги маълумотлар ОАВ ва ижтимоий тармоқлар орқали тезкор, изчил ва мунтазам равишда жамоатчиликка етказиб борилди.

Бу жуда муҳим эди.

Чунки бугун ахборот — тадбирнинг ажралмас қисми.

Ўш-Этношахарчада кечаётган ҳар бир муҳим жараённинг ўз вақтида ёритилиши шаҳарнинг ДКО-2026 даги иштироки ҳақида мамлакат ва халқаро аудиторияда яхлит тасаввур шаклланишига хизмат қилди.

Матбуот ходимлари воқеаларни шунчаки хабар қилиб қўймади.

Ўшнинг меҳмондўстлиги, миллий руҳи ва маданий бойлиги катта тадбир тугагач, унинг хотираси, фотосуратлари, видеолари ва хабарлари иштироксилари ва сайехлар хотирасида қолади.

Бугун ДКЎ-2026 ҳақида гап кетганда, Ўшнинг этношаҳарчаси, миллий куйлари, Бренд тандир сомсаси ва меҳмондўстлиги ҳақидаги тасаввур дунёга тарқалди.

Масуда Айдарбекова бошчилигидаги жамоа

Бу улкан ишларнинг ортида, албатта, катта жамоанинг меҳнати бор.

Масуда Айдарбекова бошчилигидаги жамоа Ўш шаҳрининг ДКЎ-2026 даги муносиб иштироки учун масъулиятни зиммасига олиб, ҳар бир деталга эътибор қаратди.Меҳмонларни кутиб олишдан тортиб, маданий дастурларни ташкил этишгача, этношаҳарчанинг қиёфасидан тортиб ахборот таъминотигача бўлган жараёнларда бир мақсад устувор бўлди:
Ўшнинг номини муносиб ҳимоя қилиш.
Натижаси эса кўз ўнгида.
Ўшнинг бўз уйлари олдидан одамлар аримади.Миллий мусиқа садолари остида меҳмонлар бир-бири билан суратга тушди.
Сомса тарқатилди.
Қўшиқ айтилди.
Рақсга тушилди.
Дор ўйинлари намойиш этилди.Қадимий анъаналар замонавий халқаро тадбир муҳитида қайта жонланди.

Гул очган шаҳар🌺🌺🌺🌺🌺

Шаҳарнинг ташқи қиёфаси ҳам байрамга мос бўлиши керак эди.Бу борада Азамат Советбекович ва Osh Zelenhoz жамоасининг меҳнати алоҳида эътирофга лойиқ.Гул бўлмаган жойларга гул экилиб, шаҳарнинг кўчалари ва тадбир ўтказиладиган ҳудудлари янада обод қилинди.Гўё Ўшнинг ўзи ҳам меҳмонларни кутиб олиш учун байрам либосини кийди.
Жылдызбек Кочконов бошчилигидаги жамоа эса тозалик ва тартибни назорат қилди.Чунки меҳмонга кўрсатиладиган биринчи таассурот — шаҳарнинг ташқи қиёфаси.Гўзаллик — безак билан.
Безак — покизалик билан.
Покизалик эса масъулиятли меҳнат билан яратилади.
Ўшнинг яна бир ғалабаси — инсонлар қалбида
ДКЎ-2026 спорт мусобақаларида кимдир медаль олди.
Кимдир чемпион бўлди.
Кимдир ғалабани қўлдан бой берди.
Аммо этношаҳарчалардаги мусобақанинг мезони бошқача эди.
Бу ерда ғолиблик — меҳмоннинг қалбида яхши таассурот қолдириш эди.
Ўш бу беллашувда ўзини кўрсата олди.
Чунки Ўшнинг энг катта бойлиги — унинг тарихи ҳам, боз уйлари ҳам, тандири ҳам эмас.
Унинг энг катта бойлиги — одамлари.Кўп миллатли, очиқкўнгил, меҳмондўст, ўз қадриятларини ҳурмат қиладиган ва бошқа халқларнинг маданиятига ҳурмат билан қарайдиган инсонлари.
ДКЎ тугади. Аммо Ўшнинг меҳмонлари кетишга шошилмади
ДКЎ-2026 ўйинлари якунланди.
Аммо байрам руҳи дарҳол сўнмади.
Аксинча, ўйинларнинг сўнгги кунларида яна бир манзара кўзга ташланди.
Юзлаб туристлар Ўш қалъаси сари йўл олди.

Бу тасодиф эмас.

Чунки катта халқаро тадбирнинг энг катта ютуғи — меҳмоннинг «яна қайтаман» деган истагидир.ДКЎ меҳмонлари Ўшда нафақат мусобақалар ва этношаҳарчани кўрдилар.
Улар шаҳарнинг тарихий нафасини ҳис қилдилар.
Қадимий қалъани кўришни истадилар.
ЭТНО-Бозор Кўчаларини айландилар.
Миллий таомлардан татиб кўрдилар.
Одамлар билан суҳбатлашдилар.

Шу тариқа ДКЎ-2026 Ўш учун яна бир имконият эшигини очди — шаҳарнинг туризм салоҳиятини дунёга кўрсатиш имкониятини.
Тўйнинг эртаси бор. Аммо шуҳрати қолади
Энди этношаҳарчалардаги мусиқа садолари тинди.
Тандирлардаги оловлар сўнди.
Бўз уйлар аста-секин йиғилади.
Меҳмонлар юртларига қайтади.
Аммо ДКЎ-2026 Ўш ЭТНОЎРДАСИ қолдирган из осон ўчмайди.

Бу из — тандирсомса ҳидига қоришган хотира.

Бу из — миллий куйларга қўшилиб рақсга тушган хорижлик меҳмоннинг қувончи.

Бу из — дор устидаги маҳоратини намойиш этган санъаткор.

Бу из — Ўш этношаҳарчасидаги қизғин суҳбатлар.

Бу из — тозалик учун тонгдан меҳнат қилган ишчи.

Бу из — шаҳарни гулга буркаган боғбон.

Бу из — ҳар бир воқеани жамоатчиликка ўз вақтида етказган матбуот ходими.

Ва энг муҳими — Ўшга келиб, уни кўриб, унинг нон-тузидан баҳраманд бўлиб, тарихий қалъаси сари йўл олган юзлаб хорижлик меҳмонларнинг хотираси.

Шунинг учун ДКЎ-2026 Ўш учун оддий бир тадбир эмас.

Бу — шаҳар ўзини бутун дунёга танитган катта саҳна бўлди.

Ўш ўзининг кўп миллатли маданиятини кўрсатди.
Ўш ўзининг меҳмондўстлигини намоён қилди.
Ўш ўзининг тандир сомсаси билан меҳмонларни сийлади.
Ўш ўзининг куй-қўшиғи билан қалбларни забт этди.
Ўш ўзининг қадимий тарихи билан сайёҳларни қалъаси сари бошлади.

Тўй болот.

Тойдун эртеси да болот.

Аммо яхши тўйдан қолган обрў, хотира ва элнинг дуоси узоқ яшайди.

ДКЎ-2026 нинг Ўшдаги тўйидан эса ана шундай файзли хотира қолди.

Ўш — бу тўйнинг шунчаки меҳмони эмас, унинг гули бўлди.

#КыргызстанАкыйкаты
От всей души выражаем искреннюю благодарность Министерству культуры, организаторам, волонтёрам, коллегам — всем, кто своим трудом, вниманием и преданностью сделал этот праздник по-настоящему незабываемым!

Это было поистине событие мирового масштаба, большой праздник культуры, дружбы и единения народов.

Для узбекской прессы AkiykatKG было большой честью стать частью этого исторического торжества. Мы благодарны за возможность быть вместе с вами на этом большом празднике, разделить его радость, эмоции и незабываемую атмосферу.

Спасибо за гостеприимство, за доверие и за этот великий праздник, который мы пережили !Всегда готовы поработать с такой организационной,сплаченной командой в месте и сообща🤝🥰🤗🤗🤗🇰🇬🇰🇬🇰🇬🇰🇬🇰🇬

Тез жардам кызматкерлери, куткаруучулар, өрт өчүрүүчүлөр жана коопсуздук кызматтары — чоң майрамдын көрүнбөгөн сакчылары

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары жыйынтыкталды. Чемпиондор аныкталып, улуттук оюндар жана маданий иш-чаралар өткөрүлдү. Дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрүнөн келген меймандар Кыргызстандын табияты, маданияты жана меймандостугу менен таанышты.

Бул ири иш-чаранын тынч жана коопсуз өтүшүндө көзгө көп илине бербеген, бирок жоопкерчилиги зор кызматтар — тез медициналык жардам, куткаруу, өрт коопсуздугу жана коомдук тартипти камсыз кылган кызматкерлер маанилүү роль аткарышты.

20 БРИГАДА, 80 КЫЗМАТКЕР

Тез медициналык жардам тобу оюндардын ачылыш аземинен кийин эле Кырчын жайлоосуна жөнөдү. Бир жума бою талаа шартында 20 бригададан турган 80 кызматкер күнү-түнү кызмат өтөдү.

Жалпысынан ДКО-2026нын өтүүчү жайларында медициналык кызматка 340тан ашуун медицина кызматкери тартылды. Кырчында 10 тез жардам бригадасы, 6 медициналык пункт жана көчмө госпиталь иштеди.

Көчмө госпиталь 21 атайын автоунаа жана 31 палатадан туруп, анын курамында операциялык бөлмө, рентген, УЗИ, лаборатория, реанимация жана көчмө дарыкана уюштурулду. Госпиталь суткасына 150гө чейин бейтапты кабыл алып, 20га чейин операция жасоого мүмкүнчүлүк түздү.

1 516 МЕДИЦИНАЛЫК МУРОЖААТ

Оюндар учурунда медициналык жардам алуу үчүн 1 516 адам кайрылды. Алардын 1 003ү Кырчында катталса, көчмө госпиталда 264 адамга медициналык жардам көрсөтүлдү. Алардын арасында 150 чет өлкөлүк мейман да бар.

Жалпысынан 273 жаракат алуу жана 101 шашылыш медициналык абал катталып, 75 бейтап ооруканага жаткырылды. Бир бейтаптын абалы оорлошкондо, ал тик учак менен Балыкчы шаарындагы ооруканага жеткирилди.

Бул сандар жөн гана статистика эмес. Ар бир кайрылуунун артында адамдын ден соолугу жана өмүрү турат. Медиктердин негизги милдети — ар бир учурда жардамды өз убагында көрсөтүү болду.

КУТКАРУУЧУЛАР — ДАЙЫМА ДАЯР

ДКО-2026нын коопсуздугун камсыз кылууга 300дөн ашуун куткаруучу жана 79 атайын техника тартылды. Алардын арасында куткаруу жана өрт өчүрүүчү автоунаалар, көчмө госпиталь жана эки тик учак болду.

Куткаруу посттору негизги иш-чара өтүүчү жайлардан тышкары Бишкек — Балыкчы — Каракол багытында, Боом жана Куак капчыгайларында, Токмок, Тамчы жана Өрнөк аймактарында да уюштурулду.

Кырчын этношаарчасында жүздөгөн боз үйлөр, ашканалар жана сахналар жайгашкандыктан, өрт коопсуздугуна өзгөчө көңүл бурулду. Иш-чаралар башталганга чейин объектилер текшерилип, өрт өчүрүүчү каражаттардын даярдыгы көзөмөлдөндү.

Жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылган кызматкерлер транспорт агымын жөнгө салып, тыгындардын алдын алып, чет өлкөлүк меймандарга жол көрсөтүп, коомдук тартипти сактоого салым кошту.

Кырчында адашып калган кичинекей баланын апасы да видеокөзөмөл аркылуу тез арада аныкталып, эне-бала кыска убакыттын ичинде кайра табыштырылды.

МАЙРАМДЫН КӨРҮНБӨГӨН КААРМАНДАРЫ

ДКО-2026нын сахнасында чемпиондор, спортчулар жана өнөр адамдары алкышка бөлөндү. Ал эми майрамдын тынч жана коопсуз өтүшүнүн артында бир жума бою нөөмөттө турган жүздөгөн адистин эмгеги турду.

Тез жардам кызматкерлери, куткаруучулар, өрт өчүрүүчүлөр жана коопсуздук кызматтары үчүн эң чоң жыйынтык — медаль эмес, милдеттердин толук аткарылып, оюндардын тынч жана коопсуз өтүшү болду.

Бул кызматтар үчүн ДКО-2026 чоң жоопкерчилик менен катар, масштабдуу эл аралык иш-чараларды коштоп жүрүү боюнча баа жеткис тажрыйба мектеби болду.

ДКО-2026 аяктады. Ал эми майрамдын коопсуздугун камсыз кылган адамдар өз милдетин абийир менен аткарышты.

Алардын ар бирине — чоң рахмат!
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
ДКЎ-2026: БАЙРАМ ОРТИДА ТУРГАН ҚАҲРАМОНЛАР

Тез ёрдам, қутқарувчилар, ёнғин ўчирувчилар ва хавфсизлик ходимлари — катта байрамнинг кўринмас посбонлари

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари якунланди. Чемпионлар аниқланди, миллий ўйинлар ва маданий дастурлар ўтказилди, дунёнинг турли мамлакатларидан келган меҳмонлар Қирғизистонни кашф этди.

Бу улкан тадбирнинг осойишта ва хавфсиз ўтишида эса кўзга кўринмайдиган, аммо масъулияти ниҳоятда катта бўлган хизматлар — тез тиббий ёрдам, қутқарув, ёнғин хавфсизлиги ва ҳуқуқ-тартибот ходимлари муҳим ўрин тутди.

20 БРИГАДА, 80 ХОДИМ

Тез тиббий ёрдам жамоаси ўйинларнинг очилиш маросимидан сўнгёқ Қирчин яйловига йўл олди. Бир ҳафта давомида дала шароитида 20 та бригада ва 80 нафар ходим хизмат қилди.

Умуман, ДКЎ-2026 майдонларида тиббий хизматга 340 нафардан ортиқ тиббиёт ходими жалб этилди. Қирчинда 10 та тез ёрдам бригадаси, 6 та тиббий пункт ва кўчма госпиталь фаолият кўрсатди.

Кўчма госпиталь 21 та махсус автомашина ва 31 та палатадан иборат бўлиб, унда операция хонаси, рентген, УЗИ, лаборатория, реанимация ва кўчма дорихона ташкил этилди. У суткасига 150 нафаргача беморни қабул қилиш ва 20 тагача операция ўтказиш имкониятига эга бўлди.

1 516 МУРОЖААТ

Ўйинлар давомида тиббий ёрдам сўраб 1 516 киши мурожаат қилди. Қирчинда 1 003 та мурожаат қайд этилди, кўчма госпитальда 264 нафарга ёрдам кўрсатилди. Мурожаат қилганлар орасида 150 нафар хорижлик меҳмон ҳам бор.

Жами 273 та жароҳатланиш, 101 та шошилинч ҳолат қайд этилди, 75 нафар бемор шифохонага ётқизилди. Бир бемор оғир аҳволда вертолёт орқали Балиқчи шаҳридаги шифохонага етказилди.

Рақамлар ортида инсон тақдири турибди. Ҳар бир мурожаатга ўз вақтида жавоб бериш — тиббий хизматнинг энг муҳим вазифаси бўлди.

ҚУТҚАРУВЧИЛАР — ДОИМ ТАЙЁР

ДКЎ-2026 хавфсизлигини таъминлаш учун 300 нафардан ортиқ қутқарувчи ва 79 та махсус техника сафарбар этилди. Улар таркибида қутқарув ва ёнғин ўчириш машиналари, кўчма госпиталь ҳамда икки вертолёт бор эди.

Қутқарув постлари асосий тадбир майдонлари билан бир қаторда Бишкек — Балиқчи — Қоракўл йўналиши, Боом ва Қуак даралари, Тўқмоқ, Тамчи ва Ўрнөк ҳудудларида ҳам ташкил этилди.
Қирчиндаги этношаҳарчада юзлаб ўтовлар, ошхоналар ва саҳналар жойлашгани учун ёнғин хавфсизлигига алоҳида эътибор қаратилди. Тадбирлардан олдин объектлар текширилиб, ёнғинга қарши воситалар назоратдан ўтказилди.
Йўл ҳаракати хавфсизлиги ходимлари эса транспорт оқимини бошқариш, тирбандликларнинг олдини олиш ва меҳмонларга йўл-йўриқ кўрсатиш билан бирга, жамоат тартибини таъминлашга ҳисса қўшди.
Қирчинда адашиб қолган кичик боланинг онаси видеокузатув орқали аниқланиб, улар тезда қайта бирлаштирилди.

БАЙРАМНИНГ КЎРИНМАС ҚАҲРАМОНЛАРИ

ДКЎ-2026нинг саҳнасида чемпионлар ва санъаткорлар олқишланди. Аммо байрамнинг хавфсизлиги ортида бир ҳафта давомида навбатчилик қилган юзлаб мутахассислар турди.

Тез ёрдам ходимлари, қутқарувчилар, ёнғин ўчирувчилар ва хавфсизлик хизматлари учун энг катта натижа — медаль эмас, барча вазифаларнинг тўлиқ бажарилиши ва ўйинларнинг тинч ўтиши эди.
Бу жамоалар ДКЎ-2026 давомида улкан тажриба орттирди. Улар яна бир бор исботлади: катта халқаро тадбирнинг ҳақиқий муваффақияти фақат саҳнадаги томоша эмас, балки унинг ортида турган профессионал ва фидокор инсонларнинг меҳнати билан таъминланади.

ДКЎ-2026 якунланди. Улар эса ўз вазифасини шараф билан адо этди.

Уларнинг ҳар бирига— катта раҳмат!

#КыргызстанАкыйкаты
Кыргызстан Дубайдагы аймактык сессияда инвестициялык мүмкүнчүлүктөрүн тааныштырдыДубай шаарында өткөн түз чет өлкөлүк инвестицияларды (ТЧӨИ) тартууга арналган аймактык сессияда өлкөнүн инвестициялык потенциалын тааныштырды.
Демилге Эл аралык ислам соода-каржы корпорациясы (ITFC) тарабынан БУУнун Азия жана Тынч океан үчүн Экономикалык жана социалдык комиссиясы (ESCAP) менен биргеликте, Trade Connect Central Asia+ (TCCA+) программасынын колдоосу менен ишке ашырылууда.
Иш-чарада Кыргыз Республикасынын атынан Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Инвестициялар боюнча улуттук агенттиктин башчысынын орун басары Дамирбек Бикулов катышып, өлкөнүн инвестициялык потенциалы боюнча презентация жасады.
Борбордук Азия эл аралык инвестициялар үчүн келечектүү аймак катары позициясын бекемдеп баратканы белгиленди. Аймакка багытталган жарыяланган greenfield-инвестициялардын көлөмү 2022-жылдагы 12 млрд АКШ долларынан 2025-жылы 27 млрд АКШ долларынан ашты.
Дамирбек Бикулов Кыргызстан үчүн энергетика, кайра жаралуучу энергия булактары, өнөр жай, транспорт жана логистика, айыл чарба жана кайра иштетүү, туризм, инфраструктура жана санариптик технологиялар сыяктуу тармактардын инвестиция тартуу жаатындагы келечегин белгиледи.
Катышуучулар аймактык нарк түзүү чынжырларын өнүктүрүү, биргелешкен долбоорлорду ишке ашыруу, чек аралык инфраструктураны чыңдоо жана инвесторлордун Борбордук Азия өлкөлөрүнүн рынокторуна чыгуусун кеңейтүү маселелерин талкуулашты.
Мындан тышкары, түз чет өлкөлүк инвестицияларды тартуу боюнча макулдашылган аймактык ыкманы калыптандыруу маселесине өзгөчө көңүл бурулду. Бул ыкма инвестициялык кызматташтыкты кеңейтүүгө жана Борбордук Азиянын эл аралык нарк түзүү чынжырларындагы ролун жогорулатууга багытталат.
*****
#Республиканская_Пресса
#AkiykatKG

Кыргызстан представил инвестиционные возможности на региональной сессии в Дубае
Кыргызстан представил инвестиционный потенциал страны на региональной сессии по привлечению прямых иностранных инвестиций (ПИИ), состоявшейся в городе Дубай, Объединенные Арабские Эмираты, в рамках международной инициативы «Boosting Exports through FDI in Central Asia».
Инициатива реализуется Международной исламской торгово-финансовой корпорацией (ITFC) совместно с Экономической и социальной комиссией ООН для Азии и Тихого океана (ESCAP) при поддержке программы Trade Connect Central Asia+ (TCCA+).
Кыргызскую Республику на мероприятии представил заместитель главы Национального агентства по инвестициям при Президенте Кыргызской Республики Дамирбек Бикулов, который выступил с презентацией инвестиционного потенциала страны.
В ходе выступления отмечено, что Центральная Азия укрепляет позиции как перспективное направление для международных инвестиций. Объем объявленных greenfield-инвестиций в регионе вырос с 12 млрд долларов США в 2022 году до более 27 млрд долларов в 2025 году.
Дамирбек Бикулов отметил перспективы Кыргызстана в энергетике, возобновляемых источниках энергии, промышленности, транспорте и логистике, сельском хозяйстве и переработке, туризме, инфраструктуре и цифровых технологиях.
Участники обсудили развитие региональных цепочек создания стоимости, реализацию совместных проектов, укрепление трансграничной инфраструктуры и расширение доступа инвесторов к рынкам стран Центральной Азии.
Особое внимание уделено формированию скоординированного регионального подхода к привлечению прямых иностранных инвестиций, направленного на усиление инвестиционного сотрудничества и повышение роли региона в международных цепочках создания стоимости.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
Қирғизистон Дубайдаги минтақавий сессияда инвестициявий имкониятларини тақдим этди

Қирғизистон Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳрида бўлиб ўтган тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни (ТХИ) жалб этишга бағишланган минтақавий сессияда мамлакатнинг инвестициявий салоҳиятини тақдим этди. Тадбир «Boosting Exports through FDI in Central Asia» халқаро ташаббуси доирасида ташкил этилди.

Мазкур ташаббус Халқаро ислом савдо-молия корпорацияси (ITFC) томонидан БМТнинг Осиё ва Тинч океани учун Иқтисодий ва ижтимоий комиссияси (ESCAP) билан ҳамкорликда, Trade Connect Central Asia+ (TCCA+) дастури кўмагида амалга оширилмоқда.

Тадбирда Қирғизистон Республикаси номидан Қирғизистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Миллий инвестициялар агентлиги раҳбари ўринбосари Дамирбек Бикулов иштирок этиб, мамлакатнинг инвестициявий салоҳияти ҳақида тақдимот ўтказди.

Таъкидланганидек, Марказий Осиё халқаро инвестициялар учун истиқболли ҳудуд сифатида ўз мавқеини тобора мустаҳкамлаб бормоқда. Минтақага йўналтирилган эълон қилинган greenfield-инвестициялар ҳажми 2022 йилдаги 12 миллиард АҚШ долларидан 2025 йилда 27 миллиард доллардан ошган.

Дамирбек Бикулов Қирғизистонда инвестиция жалб этиш нуқтаи назаридан энергетика, қайта тикланувчи энергия манбалари, саноат, транспорт ва логистика, қишлоқ хўжалиги ва агросаноат маҳсулотларини қайта ишлаш, туризм, инфратузилма ҳамда рақамли технологиялар каби йўналишлар катта истиқболга эга эканини қайд этди.

Тадбир иштирокчилари минтақавий қиймат яратиш занжирларини ривожлантириш, қўшма инвестициявий лойиҳаларни амалга ошириш, трансчегаравий инфратузилмани мустаҳкамлаш ҳамда инвесторларнинг Марказий Осиё мамлакатлари бозорларига чиқиш имкониятларини кенгайтириш масалаларини муҳокама қилдилар.

Шунингдек, тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб этиш бўйича мувофиқлаштирилган минтақавий ёндашувни шакллантириш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Бундай ёндашув инвестициявий ҳамкорликни кенгайтириш, шунингдек, Марказий Осиёнинг халқаро қиймат яратиш занжирларидаги ролини янада оширишга хизмат қилади.

Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Инвестициялар боюнча улуттук агенттиктин башчысы Равшанбек Сабиров «Асман» экологиялык шаарын куруу инвестициялык долбоорунун ишке ашырылышын жеринде көрдү. Жумушчу сапардын алкагында долбоордун аянтчасына «“Ак Барс” холдинг компаниясы» ААКнын башкы директору, Татарстан Республикасынын Мамлекеттик Советинин депутаты Иван Егоров барды.
Долбоордун аянтчасында «Асман» экологиялык шаарынын концепциясы, долбоорду ишке ашыруунун учурдагы абалы, ошондой эле аймакты андан ары өнүктүрүү маселелери каралды. Тараптар орусиялык инвесторлордун долбоорду ишке ашырууга катышуу мүмкүнчүлүктөрүн жана бул багыттагы андан аркы кызматташууну талкуулашты.

*****
#AKİYKATKG
Глава Национального агентства по инвестициям при Президенте Кыргызской Республики Равшанбек Сабиров провёл мониторинг хода реализации инвестиционного проекта строительства экологического города «Асман». В рамках рабочей поездки площадку проекта посетил генеральный директор АО «Холдинговая компания „Ак Барс“», депутат Государственного Совета Республики Татарстан Иван Егоров.
На площадке проекта были рассмотрены концепция экологического города «Асман», текущий статус реализации проекта, а также перспективы дальнейшего развития территории. Стороны обсудили возможности участия российских инвесторов в реализации проекта и дальнейшее взаимодействие по данному направлению.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
Қирғиз Республикаси Президенти ҳузуридаги Инвестициялар бўйича миллий агентлик бошчиси Равшанбек Сабиров «Асман» экологик шаҳрини барпо этиш инвестициявий лойиҳасининг амалга оширилиш жараёни билан жойида танишди.

Ишчи ташриф доирасида лойиҳа майдонига «Ак Барс» холдинг компанияси» АЖ бош директори, Татарстан Республикаси Давлат Кенгаши депутати Иван Егоров ҳам ташриф буюрди.

Лойиҳа майдонида «Асман» экологик шаҳри концепцияси, лойиҳани амалга оширишнинг жорий ҳолати, шунингдек, ҳудудни келгусида ривожлантириш масалалари кўриб чиқилди.

Томонлар Россиялик инвесторларнинг лойиҳани амалга оширишда иштирок этиш имкониятлари ҳамда ушбу йўналишдаги кейинги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдилар.

    Бугун, 1 сентябрь куни Чўлпон-Ота шаҳридаги «Газпром» соғломлаштириш мажмуасида VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Анжуманда VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларини ташкил этиш жараёни, спорт ва маданий дастурлар, иштирокчи давлатлар, спортчилар ҳамда хорижий делегациялар учун яратилган шароитлар, шунингдек, Ўйинларнинг халқаро аҳамияти ҳақида батафсил маълумот берилди.

Тадбирда Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси ўринбосари Улан Маматканов, илм-фан, олий таълим ва инновациялар вазири Гулзат Исаматова, маданият, ахборот ва ёшлар сиёсати вазири ўринбосари Салқин Сарногоева, Жисмоний тарбия ва спорт давлат агентлиги директори ўринбосари Конибек Аширалиев, Туризмни ривожлантириш давлат агентлиги директори Эдуард Кубатов, Жаҳон кўчманчилар ўйинлари Халқаро котибияти раҳбари Нурсултан Аденов ҳамда VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари маданий дастурининг бош режиссёри, Қирғиз Республикаси халқ артисти Олтинбек Максутов иштирок этди.

Анжуман давомида спикерлар Ўйинлар доирасида ўтказилаётган спорт мусобақаларининг ўзига хос жиҳатлари, спортчилар учун яратилган шароитлар, хорижий давлатлар делегацияларининг иштироки ва тадбирларни ташкил этиш масалалари ҳақида маълумот бердилар.

Шунингдек, VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг маданий дастури тақдим этилди. Унда қирғиз халқининг миллий маданияти, урф-одатлари, анъаналари, халқ ҳунармандчилиги ҳамда кўчманчи цивилизациянинг тарихий-маданий меросини жаҳон ҳамжамиятига кенг танитишга қаратилган тадбирлар ҳақида сўз юритилди.

Матбуот анжуманида оммавий ахборот воситалари вакиллари спорт ва маданий дастурлар, иштирокчи мамлакатлар, хавфсизлик чоралари, томошабинлар учун яратилган шароитлар ҳамда ташкилий масалалар юзасидан саволлар бердилар. Масъул раҳбарлар журналистларнинг саволларига жавоб бериб, Ўйинларни ўтказиш билан боғлиқ долзарб масалалар юзасидан батафсил тушунтиришлар бердилар.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари Қирғизистонда 31 августдан 6 сентябрга қадар ўтказилмоқда. Дунёнинг турли мамлакатларидан келган спортчилар, ижодий жамоалар, маданият вакиллари ҳамда меҳмонларни бирлаштираётган мазкур Ўйинлар кўчманчи халқларнинг спорт, тарих ва маданият соҳасидаги меросини асраб-авайлаш ва кенг тарғиб қилиш, шунингдек, халқлар ўртасидаги маданий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.

   Бишкекте өтүп жаткан VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары спорттук мелдештер менен гана чектелбестен, улуттук маданиятты, салт-санааны, кол өнөрчүлүктү жана руханий мурастарды дүйнөгө тааныткан маанилүү эл аралык аянтчага айланууда. Бул ири иш-чарага келген мамлекет башчыларынын жубайлары да Кыргызстандын бай тарыхы жана маданий мурасы менен жакындан таанышууда.

Көчмөндөр цивилизациясынын өзгөчө дүйнөсү, анын кылымдарды карыткан салттары жана аялзатынын коомдогу орду VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагындагы маданий иш-чаралардан өзгөчө орун алды. Бишкекке келген биринчи айымдар үчүн уюштурулган программаларда кыргыз элинин тарыхы, улуттук кийимдери, кол өнөрчүлүгү, каада-салты жана заманбап чыгармачылыгы кеңири көрсөтүлдү.

Бул сапарда Кыргызстандын биринчи айымы Айгүл Жапарова менен Кытай Эл Республикасынын биринчи айымы Пэн Лиюань Кыргыз мамлекеттик тарых музейине барышты. Коноктор музейдеги экспозициялар менен таанышып, кыргыз жана кытай элдеринин тарыхый-маданий байланыштарын чагылдырган көргөзмөлөргө өзгөчө көңүл бурушту.

Музейдеги экспозициялар аркылуу эки байыркы цивилизациянын тарыхый мурастары, улуттук баалуулуктары жана маданий өзгөчөлүктөрү тааныштырылды. Кыргыз-кытай мамилелеринин терең тарыхы, Улуу Жибек жолу аркылуу байланышкан элдердин өз ара маданий таасири да өзүнчө мааниге ээ. Ушундай тарыхый мурастардын бүгүнкү күндө эл аралык деңгээлде көрсөтүлүшү эки мамлекеттин достук жана маданий байланыштарын дагы да бекемдөөгө өбөлгө түзөт.

Биринчи айымдар ошондой эле кыргызстандык дизайнерлердин улуттук стилдеги коллекциялары менен таанышып, кыргыз аялдарынын салттуу баш кийими — элечекке арналган «Элечек — кыргыз аялзатынын асыл мурасы» аттуу көрсөтүүнү көрүштү.

Элечек — жөн гана улуттук баш кийим эмес. Ал кыргыз аялзатынын жашоо-турмушун, үй-бүлөлүк баалуулуктарын, коомдогу ордун жана руханий дүйнөсүн чагылдырган тарыхый-маданий мурас. Анын жасалышы, оролушу жана колдонулушу да белгилүү бир салттык мааниге ээ болгон. Элечектин ар бир бүктөмүндө элибиздин тарыхы, энелерден кыздарга өтүп келген тажрыйба жана улуттук эстетика камтылган.

Бүгүнкү күндө кыргыздын салттуу кийимдери жаңыча өңүттө кайра жаралып, заманбап мода менен айкалышууда. Улуттук орнаменттер, табигый кездемелер, сайма өнөрү жана салттуу кийимдердин формалары кыргыз дизайнерлеринин чыгармачылыгында жаңы мазмунга ээ болууда. Мындай көрсөтүүлөр кыргыз маданиятынын тарых менен гана жашап калбастан, азыркы заманга ылайык өнүгүп жатканын да айгинелейт.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземинде бир катар мамлекеттердин биринчи айымдарынын катышуусу да иш-чаранын эл аралык маанисин арттырды. Бишкектеги салтанатта Азербайжандын биринчи айымы Мехрибан Алиева, Өзбекстандын биринчи айымы Зироат Мирзиёева, Түркиянын биринчи айымы Эмине Эрдоган да болушту.

Бир тууган түрк элдеринин маданий окшоштугу, тарыхый тамырлаштыгы жана жалпы руханий баалуулуктары көчмөндөрдүн мурасын даңазалаган бул ири иш-чарада өзгөчө көрүнүш тапты. Кыргыз, өзбек, азербайжан жана түрк элдеринин салттарында үй-бүлөгө, энеге, аялзатына, улууну урматтоого жана муундар байланышын сактоого өзгөчө маани берилери белгилүү.

Бүгүн Бишкек дүйнөнүн ар кайсы булуң-бурчунан келген меймандарды кабыл алган эл аралык борборго айланды. Көчмөндөр оюндарынын спорттук программасы менен катар этномаданий иш-чаралар, улуттук оюндар, кол өнөрчүлөрдүн көргөзмөлөрү, музыкалык жана чыгармачылык программалар өткөрүлүп, кыргыз элинин тарыхый мурасы кеңири таанытылууда.

Көчмөндөр оюндарынын өзгөчөлүгү да мына ушунда — бул мелдештердин гана жыйындысы эмес, элдерди маданият аркылуу жакындаткан, тарыхты тааныткан жана муундар арасындагы байланышты бекемдеген эл аралык кыймыл.

Айрыкча аялзатына байланышкан улуттук мурастардын эл аралык деңгээлде көрсөтүлүшү терең символикалык мааниге ээ. Анткени кайсы гана элдин болбосун тилин, маданиятын, каада-салтын жана үй-бүлөлүк баалуулуктарын кийинки муунга жеткирүүдө эненин орду өзгөчө.

Кыргыз элинин «Эне — үйдүн куту» деген түшүнүгү да бекеринен жаралган эмес. Эне үй-бүлөнүн гана эмес, бүтүндөй коомдун руханий пайдубалын бекемдеген күч катары кабыл алынган. Ошондуктан кыргыз аялзатынын улуттук кийими, зер буюмдары, кол өнөрчүлүгү жана салт-санаасы бүгүнкү күндө да улуттук иденттүүлүктүн маанилүү бөлүгү бойдон калууда.

Биринчи айымдардын Кыргызстандагы маданий иш-чараларга катышуусу өлкөлөр ортосундагы расмий дипломатиялык байланыштарды маданий жана гуманитардык кызматташтык менен толуктаган маанилүү кадам болуп саналат. Алардын кыргыз маданиятына болгон кызыгуусу элдердин бири-бирин жакындан таануусуна, өз ара урмат-сыйды бекемдөөгө жана маданий диалогду кеңейтүүгө кызмат кылат.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары дал ушул максатты — ар түрдүү элдердин маданиятын бир аянтчага топтоп, алардын жалпы баалуулуктарын даңазалоону көздөйт.

Бишкекке келген биринчи айымдардын сапары кыргыз элинин маданий мурасын дүйнөлүк коомчулукка таанытуунун дагы бир жаркын мисалы болуп калды. Спорт талаасында күч сынашкан мамлекеттердин өкүлдөрү маданият жана салт аркылуу жакындашып, элдерди бириктирген жалпы адамзаттык баалуулуктарды дагы бир ирет даңазалоодо.

Көчмөндөрдүн мурасы — тарыхта калган эстелик эмес. Ал бүгүн да жашап, жаңы муундун дүйнөсүндө жаңыланып, дүйнө элдерин достукка жана өз ара түшүнүшүүгө чакырган тирүү маданий мурас.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати.

Аёл зоти улуғлиги — халқнинг маданий қиёфасида

Бишкекда ўтказилаётган VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари нафақат спорт мусобақалари, балки миллий маданият, урф-одат, ҳунармандчилик ва маънавий меросни дунёга танитишга хизмат қилаётган муҳим халқаро майдонга айланмоқда. Ушбу йирик тадбирда иштирок этиш учун мамлакат пойтахтига ташриф буюрган давлат раҳбарларининг рафиқа-лари ҳам Қирғизистоннинг бой тарихи ва маданий мероси билан яқиндан танишмоқдалар.

Кўчманчи цивилизациянинг ўзига хос олами, асрлар давомида шаклланган анъаналари ва аёл зотининг жамиятдаги ўрни VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасидаги маданий тадбирларда алоҳида намоён бўлмоқда. Бишкекка ташриф буюрган биринчи хонумлар учун ташкил этилган дастурларда қирғиз халқининг тарихи, миллий либослари, ҳунармандчилиги, урф-одатлари ва замонавий ижоди кенг намойиш этилди.

Қирғизистон Республикасининг биринчи хоними Айгул Жапарова ва Хитой Халқ Республикасининг биринчи хоними Пэн Лиюань Қирғизистон Давлат тарих музейига ташриф буюриб, музей экспозициялари билан яқиндан танишдилар.

Меҳмонларга қирғиз ва хитой халқларининг тарихий-маданий меросини акс эттирувчи кўргазмалар намойиш этилди. Икки қадимий цивилизациянинг тарихи, миллий қадриятлари ва маданий ўзига хосликлари ҳақида маълумотлар берилди.

Айниқса, Буюк Ипак йўли орқали асрлар давомида шаклланган қирғиз-хитой алоқаларига оид маданий мероснинг намойиш этилиши алоҳида аҳамият касб этди. Бундай тарихий бойликларнинг халқаро даражада тақдим этилиши икки давлат ўртасидаги дўстлик, ўзаро ҳурмат ва маданий-гуманитар алоқаларни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Биринчи хонумлар, шунингдек, қирғизистонлик дизайнерларнинг миллий услубдаги коллекциялари билан танишиб, «Элечек — қирғиз аёлининг бебаҳо мероси» номли махсус намойишни томоша қилдилар.

Элечек — оддий бош кийим эмас. У қирғиз аёлининг ҳаёт тарзи, оилавий қадриятлари, жамиятдаги ўрни ва маънавий дунёсини ўзида мужассам этган тарихий-маданий меросдир. Уни тайёрлаш ва бошга ўрашнинг ҳам ўзига хос анъаналари мавжуд бўлиб, улар авлоддан-авлодга ўтиб келган.

Элечекнинг ҳар бир қатлами ва безагида халқ тарихи, оналардан қизларга мерос бўлиб келаётган тажриба, нафосат ва миллий эстетика мужассам.

Бугунги кунда қирғиз халқининг анъанавий либослари замонавий мода билан уйғунлашган ҳолда қайта кашф этилмоқда. Миллий нақшлар, табиий матолар, каштачилик санъати ва анъанавий либос шакллари қирғиз дизайнерларининг ижодида янги мазмун касб этмоқда. Бундай намойишлар миллий маданиятнинг фақат ўтмиш мероси сифатида эмас, балки замон билан ҳамнафас равишда ривожланаётган тирик қадрият эканини кўрсатади.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг очилиш маросимида қатор давлатларнинг биринчи хонумлари иштирок этгани ҳам тадбирнинг халқаро нуфузини янада оширди. Бишкекдаги тантанали очилиш маросимида Озарбайжоннинг биринчи хоними Меҳрибан Алиева, Ўзбекистоннинг биринчи хоними Зироат Мирзиёева, Туркиянинг биринчи хоними Эмина Эрдоған ҳам иштирок этдилар.

Қардош туркий халқларнинг тарихий илдизлари, маданий яқинлиги ва умумий маънавий қадриятлари кўчманчилар меросини улуғловчи ушбу йирик тадбирда яна бир бор яққол намоён бўлди. Қирғиз, ўзбек, озарбайжон ва турк халқлари анъаналарида оила, она, аёл зоти, катталарни ҳурмат қилиш ва авлодлар ўртасидаги ворисийликни сақлашга алоҳида эътибор қаратилади.

Бугун Бишкек дунёнинг турли бурчакларидан келган меҳмонларни қабул қилаётган халқаро марказга айланди. Кўчманчилар ўйинларининг спорт дастурлари билан бир қаторда этномаданий тадбирлар, миллий спорт ўйинлари, ҳунармандлар кўргазмалари, мусиқий ва ижодий дастурлар ташкил этилмоқда. Улар орқали қирғиз халқининг бой тарихи ва маданий мероси халқаро жамоатчиликка кенг танитилмоқда.

Кўчманчилар ўйинларининг асосий ўзига хослиги ҳам шунда — бу фақат спорт мусобақаларининг мажмуи эмас. У турли халқларни маданият, тарих ва анъаналар орқали бирлаштирувчи, ўзаро ҳурмат ва дўстликни мустаҳкамловчи халқаро ҳаракатдир.

Айниқса, аёл зотига дахлдор миллий меросларни халқаро майдонда намойиш этиш чуқур рамзий маънога эга. Зеро, ҳар бир халқнинг тили, маданияти, урф-одатлари ва оилавий қадриятларини кейинги авлодларга етказишда онанинг ўрни беқиёсдир.

Қирғиз халқида «Она — хонадон қут-баракаси» деган тушунчанинг шакллангани ҳам бежиз эмас. Она нафақат оиланинг, балки жамиятнинг маънавий пойдеворини мустаҳкамловчи куч сифатида қадрланган. Шу боис қирғиз аёлининг миллий либослари, тақинчоқлари, ҳунармандчилиги ва урф-одатлари бугун ҳам миллий ўзликни англашнинг муҳим қисми бўлиб қолмоқда.

Биринчи хонумларнинг Қирғизистондаги маданий тадбирларда иштирок этиши мамлакатлар ўртасидаги расмий дипломатик муносабатларни маданий ва гуманитар ҳамкорлик билан бойитувчи муҳим қадамдир. Уларнинг қирғиз маданиятига бўлган қизиқиши халқларнинг бир-бирини яқиндан англаши, ўзаро ҳурмат ва дўстлик ришталарининг мустаҳкамланишига хизмат қилади.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари айнан ана шу эзгу мақсад — турли халқларнинг маданиятини бир майдонда жамлаш, уларга хос умумий қадриятларни улуғлаш ва халқлар ўртасидаги дўстликни мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.

Бишкекка ташриф буюрган биринчи хонумларнинг маданий дастурларда иштироки қирғиз халқининг бой меросини халқаро жамоатчиликка танитишнинг яна бир ёрқин намунаси бўлди. Спорт майдонларида куч синашаётган турли давлат вакиллари маданият ва анъаналар орқали бир-бирига янада яқинлашиб, халқларни бирлаштирувчи умуминсоний қадриятларни тараннум этмоқдалар.

Кўчманчилар мероси — тарих саҳифаларида қолиб кетган ёдгорлик эмас. У бугун ҳам яшамоқда, янги авлод ҳаётида янгича мазмун касб этмоқда ва дунё халқларини дўстлик, ўзаро ҳурмат ҳамда ҳамжиҳатликка чорлаётган тирик маданий мерос сифатида давом этмоқда.