



VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг маданий дастури сўнгги йилларда Қирғизистонда амалга оширилган энг йирик маданий дастурлардан бири бўлди. Ўйинлар доирасида 600 дан ортиқ маданий тадбир — концертлар, халқаро фестиваллар, театрлаштирилган дастурлар, кўргазмалар, маҳорат дарслари, айтишувлар, танловлар, миллий урф-одатлар, этномузыкали лойиҳалар, анъанавий кийимлар, миллий таомлар ва халқ амалий санъати намойишлари ўтказилди.
Асосий маданий майдончалар: Қирчин яйлови, Чингиз Айтматов номидаги «Руҳ Ордо» маданий-этнографик маркази, «Дордой Номад» амфитеатри, Чўлпон-Ота шаҳри ипподроми ҳамда Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази.
Маданий дастурнинг асосий мақсади — кўчманчилар маданиятини тирик мерос сифатида намоён этиш, анъаналарни асраб-авайлаш, уларни замонавий дунёга тақдим этиш ҳамда маданий туризм ва креатив индустрияларни янада ривожлантириш учун шароит яратишдан иборат.
1. ҚИРЧИН — «КЎЧМАНЧИЛАР ОЛАМИ»
Ўйинларнинг асосий маданий майдончаларидан бири Қирчин яйлови бўлди. «Кўчманчилар олами» этномаданий шаҳарчасида миллий ордолар, ҳунармандчилик, мусиқа, рақс, миллий таомлар, урф-одатлар, қирғиз ўтовлари ва маданий мероснинг бошқа йўналишлари намойиш этилди.
Бу ерда 13 та республика миқёсидаги кўрик-танлов ўтказилиб, уларда Қирғизистоннинг 7 вилояти, Бишкек ва Ўш шаҳарлари, шунингдек, жамоат ташкилотлари вакилларидан иборат 1331 нафар иштирокчи қатнашди.
Асосий танловлар натижалари
* «Кўчман куй»: Бош соврин — Чуй вилояти квартети; I ўрин — Иссиқкўл вилоятининг «Қут» оилавий фольклор гуруҳи.
* «Бий ыргак»: I ўрин — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Иссиқкўл вилояти.
* «Уз-уста»: темирчилик ва заргарлик бўйича Бош соврин — Ырысбек Мамбетакунов; ёғочсозлик бўйича — Нурадин Абдразаков; каштадўзлик бўйича — Саидрахман Шарипов; чармга ишлов бериш бўйича — Кадырбек Мусаев.
* «Саркеч»: Бош соврин — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дунё».
* «Миллий урф-одатлар»: Бош соврин — Ўш шаҳри.
* «Кўчман таъми»: Бош соврин — Иссиқкўл вилояти.
* «Энг яхши қирғиз ўтови»: Бош соврин — Иссиқкўл вилояти.
Қирғиз-қозоқ халқаро айтишуви
2–4 сентябрь кунлари Қирчин яйловида қирғиз ва қозоқ оқинларининг халқаро айтишуви бўлиб ўтди. Бир саҳнада импровизациявий шеъриятнинг икки қардош мактаби вакиллари учрашди. Айтишув маданий дастурнинг муҳим қисмига айланиб, төкмө оқинлар санъати ҳануз яшаб, ривожланиб бораётганини намоён этди.
2. «БИРЛИК КАРВОНИ» МИЛЛИЙ МАДАНИЙ ЛОЙИҲАСИ
Лойиҳа Қирғизистоннинг 40 туманини ягона маданий ғоя атрофида бирлаштирди. Унда 1200 нафар киши иштирок этди. Карвоннинг асосини 40 кун давомида от устида йўл босган 150 нафар чавандоз ташкил қилди.
Йўл давомида иштирокчилар ўз туманларининг тарихи ва маданияти, ҳунармандчилиги, миллий кийимлари, урф-одатлари, фольклори ва ижодий меросини намойиш этдилар. Тўхташ жойларида маданий тадбирлар, миллий ўйинлар, учрашувлар ва анъанавий санъат намойишлари ўтказилди.
Лойиҳанинг бош рамзи Қирғизистоннинг 40 туманидаги муқаддас булоқлардан олинган сув бўлди. У бирлик рамзи сифатида Ўйинларнинг еттита майдончасига етказилди.
Лойиҳанинг яна бир муҳим ғояси — «Қирқ уук — бир түндүк» («Қирқ уук — бир түндүк») бўлиб, у мамлакатнинг ягона түндүк остида бирлашувини ифодалайди.
40 туман — бир карвон. 1200 иштирокчи — бир мақсад. 150 чавандоз — 40 кунлик йўл. Бир Қирғизистон — бирлик.
3. ФУД-ЗОНАЛАР
Жамоат овқатланиш зоналарини марказлашган ҳолда ташкил этиш мақсадида «Қирғиз Маданият Сервис» давлат корхонаси «Кўчманчилар ошхонаси» МЧЖ билан шартнома тузиб, уни фуд-зоналарнинг ягона оператори сифатида белгилади.
Фуд-зоналар қуйидаги ҳудудларда фаолият юритди:
* Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази;
* Чингиз Айтматов номидаги «Руҳ Ордо»;
* Чўлпон-Ота шаҳри ипподроми;
* «Дордой Номад» этномаданий мажмуаси;
* Қирчин яйловидаги «Кўчманчилар олами» этно-ошхона шаҳарчаси.
Фуд-зоналардан фойдаланиш бўйича шартноманинг умумий қиймати 25 миллион сўмни ташкил этади. Ҳозирги вақтга қадар 8 миллион сўм тўланган, қолган 17 миллион сўм тадбирлар якунланганидан сўнг тўланиши керак.
Ноқулай об-ҳаво шароити, шунингдек, электр энергияси ва сув таъминотидаги айрим узилишлар туфайли, айниқса Қирчин ва ипподромдаги тадбиркорлар муайян қийинчиликларга дуч келди. «Қирғиз Маданият Сервис» давлат корхонаси ва ягона оператор ижара ҳақи бўйича индивидуал чегирмалар масаласини ишлаб чиқмоқда. Ҳар бир ҳолат ишлашнинг амалдаги шароитларини ҳисобга олган ҳолда алоҳида кўриб чиқилмоқда.
4. МАЙДОНЧАЛАРНИНГ ТЕХНИК ЖИҲОЗЛАНИШИ
Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси маркази профессионал овоз ва ёритиш ускуналари, чодир конструкциялари ҳамда скульптураларни декоратив ёритиш тизимлари билан жиҳозланди.
«Руҳ Ордо»да 7 та локация техник жиҳатдан жиҳозланди. Асосий майдонга 250 м², концерт залига эса 60 м² ҳажмдаги LED-экранлар ўрнатилди.
Ипподромдаги бош саҳнанинг узунлиги қарийб 200 метрни, саҳна майдони эса қарийб 1000 м²ни ташкил этди. 1300 м²га яқин LED-экранлардан фойдаланилди. Асосий экраннинг ўлчами 47 × 16 метр, саҳна конструкциясининг баландлиги 20 метргача етди.
Дастурга фавворалар, лазер ва голографик эффектлар, сувдаги проекциялар ҳамда 500 дан ортиқ ёритиш мосламалари интеграция қилинди.
Кўк бөрү ва кўкпар майдонида 9500 ўринга мўлжалланган йиғма трибуналар, шунингдек, овоз ва ёритиш ускуналари ўрнатилди.
«Дордой Номад»нинг асосий саҳнасида 150 м² LED-экран ва қарийб 200 та ёритиш мосламаси, амфитеатрда эса 80–100 м² экран ҳамда 60 га яқин ёритиш мосламаси ишлатилди. Қирчинда қарийб 130 та ёритиш мосламаси фаолият кўрсатди.
5. ART LAB ИЖОДИЙ ЛАБОРАТОРИЯСИ
Орнок қишлоғидаги Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси марказида олти кунлик Art Lab ижодий лабораторияси ўтказилди.
Дастур доирасида ҳайкалтарошлик хиёбонининг очилиши, «Улуғ тоғлар қиссаси» («Улуу тоолор баяны») танлови, тош ва қумдан ҳайкаллар яратиш, рассомлар ижоди, графика ва кулолчилик бўйича маҳорат дарслари ташкил этилди.
Art Lab кўчманчилар цивилизацияси мероси замонавий санъат нуқтаи назаридан қайта талқин этилган ижодий майдонга айланди.
6. «КЎЧМАНЧИЛАР САДОСИ» ХАЛҚАРО ФЕСТИВАЛИ
1–4 сентябрь кунлари Чўлпон-Ота ипподромида «Кўчманчилар садоси» халқаро этно-қўшиқ фестивали бўлиб ўтди.
Фестивалда 20 мамлакат, 4 қитъадан 21 нафар танлов иштирокчиси қатнашиб, 42 та ижодий номер намойиш этилди.
* Бош соврин — Нурдоолот Деркембаев, Қирғизистон.
* I ўрин — Васил Ангелов, Шимолий Македония.
* II ўрин — Жасмин Тлеумбетова, Қозоғистон.
* III ўрин — Thami Mbatha, Жанубий Африка.
* III ўрин — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
* Томошабинлар меҳри соврини — Odmandakh Bayaraa, Монголия.
7. «КЎЧМАНЧИЛАР САНЪАТИ» ХАЛҚАРО ФЕСТИВАЛИ
«Руҳ Ордо»да тўрт кун давом этган анъанавий мусиқа фестивали 38 давлат вакилларини бирлаштирди.
Танлов уч йўналишда — достончилик, созандачилик ва хонанда-созандачилик санъати бўйича ўтказилди.
* Достончилик санъати: Бош соврин — Нуржан Түмөнбаева, Қирғизистон. Соврин жамғармаси — 850 000 сўм.
* Созандачилик санъати: Бош соврин — Меҳри Асадуллаева, Озарбайжон. Соврин жамғармаси — 1 000 000 сўм.
* Хонанда-созандачилик санъати: Бош соврин — Дамдын Далай, Тива Республикаси (Россия). Соврин жамғармаси — 1 000 000 сўм.
Фестивалнинг умумий соврин жамғармаси 2 850 000 сўмни ташкил этди.
8. NOMAD FEST
«Дордой Номад» амфитеатрида бўлиб ўтган NOMAD FEST фестивали мусиқа, халқ рақслари, ҳунармандчилик ва этномодани бирлаштирди.
Этно-рақс
* Бош соврин — Анвара Садыкова, Қозоғистон.
* I ўрин — Саади Иманкулов, Қирғизистон.
* II ўрин — Айше Албайрак, Туркия.
* III ўрин — Иван Иванов, Болгария.
Ҳунармандлар
* Бош соврин — Бик Тье, Австралия, заргарлик санъати.
* I ўрин — Фариза Шейшеева, Қирғизистон, наматчилик.
* II ўрин — Жақшылык Чентемиров, Қирғизистон, заргарлик санъати.
* III ўрин — Жыргал Бактиев, Қирғизистон, кулолчилик.
«Кўчманчилар юлдузлари»
Бош совринга Аяна Бекенова (Қирғизистон) ва Тулкин Таджиев (Ўзбекистон) сазовор бўлди.
«Urban Nomad» халқаро танлови
* Бош соврин — Озодбек Дадабаев, «Алп Қорақуш» коллекцияси, Қирғизистон.
* I ўрин — Аспандияр Жаныбеков, «Көрк» коллекцияси, Қирғизистон.
* II ўрин — Акейла Нарая, «Ғарбий Ява маданияти», Индонезия.
* III ўрин — Фируза Якубова, «Шамол мероси», Ўзбекистон.
9. КЎНГИЛЛИЛАР
Ўйинларни ташкил этишда 700 нафар кўнгилли иштирок этди: уларнинг 658 нафари Қирғизистондан, 42 нафари хорижий давлатлардан.
Кўнгиллилар дастурида иштирок этиш учун 9000 дан ортиқ ариза келиб тушди.
Кўнгиллиларнинг қарийб 90 фоизи инглиз тилини билади. Шунингдек, улар орасида 10 дан ортиқ бошқа хорижий тилларни ўзлаштирган иштирокчилар ҳам бор.
Кўнгиллилар асосий майдончаларда фаолият юритиб, меҳмонлар ва делегацияларга ҳамроҳлик қилди, йўналиш кўрсатиш, ахборот ва ташкилий ишларга ёрдам берди.
10. ОАВ ВА АХБОРОТ ЁРИТУВИ
VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларини ёритиш учун қарийб 2000 нафар маҳаллий ОАВ вакили аккредитациядан ўтди. Хориждан 250 га яқин журналист ташриф буюрди.
Халқаро медиалар орасида BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press ва The Economist каби нуфузли оммавий ахборот воситалари бор.
Очилиш маросимига 300 га яқин блогер ташриф буюрди. Ёпилиш маросимида эса 180 дан ортиқ блогер иштирок этиши кутилмоқда.
Бу Ўйинларнинг анъанавий ОАВ билан бир қаторда рақамли платформаларда ҳам кенг ёритилишини таъминлади.
11. МАШҲУР ХАЛҚАРО МЕҲМОНЛАР ВА ИШТИРОКЧИЛАР
Маданий дастур доирасида жаҳон маданияти, кино ва спорт соҳаларининг машҳур вакиллари — Лео Рохас, AY YOLA гуруҳи, Роза Зергерли, MORIOX KIDS болалар рақс жамоаси, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коэн Мадрид ва бошқалар иштирок этди.
Уларнинг иштироки Ўйинларнинг халқаро аудиториясини кенгайтириш, Қирғизистон, унинг маданияти ва сайёҳлик салоҳиятини халқаро миқёсда янада тарғиб қилишга хизмат қилди.
12. БИЛЕТ ТИЗИМИ
Билетларни сотиш ва ҳисобга олиш учун NEBS.GOV.KG Миллий электрон билет тизимидан фойдаланилди.
2026 йил 5 сентябрь ҳолатига кўра, жами 37 198 та билет 31 721 000 сўмга сотилди.
* QR-код орқали — 17 821 048 сўм.
* «Элкарт», Visa ва Mastercard банк карталари орқали — 10 410 533 сўм.
* Нақд пул орқали — 3 489 419 сўм.
Қирчиндаги маданий ва спорт тадбирлари, шунингдек, Қурмонжон Датка номидаги Кўчманчилар цивилизацияси марказига кириш бепул бўлди.
«Руҳ Ордо», «Дордой Номад» ва ипподромдаги айрим маданий тадбирларга билет нархи 500 сўмни ташкил этди.
Ёпилиш маросимига билетлар сектор ва жойга қараб 500 сўмдан 4000 сўмгача, кўк бөрү ва кўкпар финал мусобақаларига билет нархи 1000 сўм бўлди.
13. АСОСИЙ ЯКУН
VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари қирғиз маданияти нафақат тарихий мерос, балки тирик ва ривожланаётган маданият эканини бутун дунёга намоён этди.
Қомуз замонавий мусиқа билан уйғунлаша олиши, миллий нақшлар замонавий дизайннинг бир қисмига айланиши, анъанавий ҳунармандчилик эса креатив иқтисодиётнинг муҳим йўналиши бўлиши мумкинлиги намоён бўлди.
Ўйинларнинг асосий натижаси — Қирғизистоннинг халқаро миқёсдаги нуфузини ошириш, мамлакатга бўлган қизиқишни кучайтириш, санъаткорлар, ҳунармандлар ва креатив индустрия вакиллари учун янги имкониятлар яратиш, шунингдек, маданий меросни келажак авлодларга етказишдан иборат.
Жаҳон кўчманчилар ўйинлари тадбир сифатида якунланмоқда, аммо ундан сўнг Қирғизистонга бўлган қизиқиш янада ортиб бориши керак.
АСОСИЙ РАҚАМЛАР
* 600 дан ортиқ маданий тадбир.
* Қирчиндаги республика танловларида 1331 нафар иштирокчи.
* «Бирлик карвони» лойиҳаси: 40 туман / 1200 иштирокчи / 150 чавандоз / 40 кун.
* Фуд-зоналар бўйича шартнома суммаси — 25 млн сўм; 8 млн сўм тўланган, 17 млн сўм қолган.
* «Кўчманчилар санъати» фестивалида 38 давлат вакиллари.
* «Кўчманчилар санъати» фестивалининг умумий соврин жамғармаси — 2 850 000 сўм.
* «Кўчманчилар садоси»: 20 мамлакат / 4 қитъа / 21 иштирокчи / 42 ижодий номер.
* 700 нафар кўнгилли, шундан 658 нафари қирғизистонлик ва 42 нафари хорижлик.
* Кўнгиллилар дастурига 9000 дан ортиқ ариза.
* Қарийб 2000 нафар маҳаллий ОАВ вакили.
* Қарийб 250 нафар хорижий журналист.
* 5 сентябрь ҳолатига 37 198 та билет, умумий қиймати 31 721 000 сўм
*****
#РеспубликанскаяПрессаAKIYKATKG
ИТОГОВАЯ ИНФОРМАЦИЯ
по культурной программе VI Всемирных игр кочевников
Культурная программа VI Всемирных игр кочевников стала одной из самых масштабных культурных программ, реализованных в Кыргызстане за последние годы. В рамках Игр было предусмотрено более 600 культурных мероприятий: концерты, международные фестивали, театрализованные программы, выставки, мастер-классы, айтыш, конкурсы, национальные обряды, этномузыкальные проекты, показы традиционной одежды, кухни и народного искусства.
Основные культурные площадки: урочище Кырчын, культурно-этнографический центр «Рух Ордо» имени Чингиза Айтматова, амфитеатр «Дордой Номад», ипподром города Чолпон-Ата и Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки.
Главная задача культурной программы — показать кочевую культуру как живое наследие: сохранить традиции, представить их современному миру и создать условия для дальнейшего развития культурного туризма и креативных индустрий.
1. КЫРЧЫН — «КӨЧМӨНДӨР ААЛАМЫ»
Одной из главных культурных площадок Игр стало урочище Кырчын. В этнокультурном городке «Көчмөндөр ааламы» были представлены национальные ордо, ремесла, музыка, танцы, кухня, обряды, кыргызские юрты и другие направления культурного наследия.
Особое место заняли 13 республиканских конкурсов-смотров. В них приняли участие представители 7 областей Кыргызстана, городов Бишкек и Ош, а также общественных организаций. Общее количество участников — 1331 человек.
Основные конкурсы и результаты
• «Көчмөн кайрык»: Гран-при — квартет Чуйской области; I место — семейная фольклорная группа «Кут» из Иссык-Кульской области.
• «Бий ыргак»: I место — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Иссык-Кульская область.
• «Уз-уста»: Гран-при по кузнечному и ювелирному делу — Ырысбек Мамбетакунов; по работе с деревом — Нурадин Абдразаков; по вышивке — Саидрахман Шарипов; по обработке кожи — Кадырбек Мусаев.
• «Саркеч»: Гран-при — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дүйнө».
• «Улуттук каада-салттар»: Гран-при — город Ош.
• «Көчмөн даамы»: Гран-при — Иссык-Кульская область.
• «Мыкты кыргыз боз үйү»: Гран-при — Иссык-Кульская область.
Кыргыз-казахский международный айтыш
Со 2 по 4 сентября в Кырчыне прошел международный айтыш кыргызских и казахских акынов. На одной сцене встретились представители двух родственных школ импровизационной поэзии. Айтыш стал важной частью культурной программы и подтвердил, что искусство төкмө акынов продолжает жить и развиваться.
2. НАЦИОНАЛЬНЫЙ КУЛЬТУРНЫЙ ПРОЕКТ «КАРАВАН ЕДИНСТВА»
Проект объединил 40 районов Кыргызстана вокруг общей культурной идеи. В нем были задействованы 1200 человек, а основу каравана составили 150 всадников, которые в течение 40 дней преодолевали маршрут верхом на лошадях.
По пути участники представляли историю и культуру своих районов, ремесла, национальную одежду, обычаи, фольклор и творческое наследие. На остановках проходили культурные мероприятия, национальные игры, встречи и показы традиционного искусства.
Главным символом проекта стала вода из священных источников 40 районов Кыргызстана. Она была доставлена на семь площадок Игр как символ единства. Вторая ключевая идея — «Кырк уук — бир түндүк» («Сорок ууков — один түндүк»), олицетворяющая объединение страны под единым түндүком.
40 районов — один караван. 1200 участников — одна цель. 150 всадников — 40 дней пути. Один Кыргызстан — единство.
3. ФУД-ЗОНЫ
Для централизованной организации зон общественного питания ГП «Кыргыз Маданият Сервис» заключило договор с ОсОО «Кухня кочевников», которое определено единым оператором фуд-зон.
• Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки;
• «Рух Ордо» имени Чингиза Айтматова;
• ипподром города Чолпон-Ата;
• этнокультурный комплекс «Дордой Номад»;
• городок этно-кухни во «Вселенной кочевников» в урочище Кырчын.
Общая сумма договора за использование фуд-зон составляет 25 млн сомов. На текущий момент выплачено 8 млн сомов, оставшиеся 17 млн сомов подлежат выплате после завершения мероприятий. Единый оператор имеет право предоставлять отдельные площади в субаренду предпринимателям.
Из-за неблагоприятных погодных условий, а также отдельных сбоев в подаче электроэнергии и воды часть предпринимателей, особенно на Кырчыне и ипподроме, столкнулась с трудностями. ГП «Кыргыз Маданият Сервис» и единый оператор прорабатывают индивидуальные скидки по аренде. Каждый случай рассматривается отдельно с учетом фактических условий работы.
4. ТЕХНИЧЕСКОЕ ОСНАЩЕНИЕ ПЛОЩАДОК
Центр кочевой цивилизации имени Курманжан Датки оснащен профессиональным звуковым и световым оборудованием, шатровыми конструкциями и декоративной подсветкой скульптур.
В «Рух Ордо» технически оснащены 7 локаций. На основной площадке установлен LED-экран площадью 250 м², в концертном зале — 60 м².
Главная сцена на ипподроме имеет протяженность около 200 метров, площадь сценического пространства — около 1 000 м². Задействовано около 1 300 м² LED-экранов. Основной экран — 47 × 16 метров, высота сценической конструкции — до 20 метров. В программу интегрированы фонтаны, лазерные и голографические эффекты, проекции на воду и более 500 световых приборов.
На площадке для көк бөрү и көкпар установлены сборные трибуны на 9 500 мест, а также звуковое и световое оборудование. На основной сцене «Дордой Номад» установлен LED-экран 150 м² и около 200 световых приборов; в амфитеатре — экран 80–100 м² и около 60 световых приборов. На Кырчыне задействовано около 130 световых приборов.
5. ТВОРЧЕСКАЯ ЛАБОРАТОРИЯ ART LAB
В Центре кочевой цивилизации имени Курманжан Датки в селе Орнок прошла шестидневная творческая лаборатория Art Lab. Программа включала открытие аллеи скульптур, конкурс «Улуу тоолор баяны» («Повесть великих гор»), создание скульптур из камня и песка, работу художников и мастер-классы по графике и керамике.
Art Lab стал площадкой, где наследие кочевой цивилизации получило современное художественное прочтение, а Центр кочевой цивилизации укрепил роль постоянно действующего культурного пространства.
6. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ФЕСТИВАЛЬ «КӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ»
С 1 по 4 сентября на ипподроме Чолпон-Аты прошел международный этно-песенный фестиваль «Көчмөндөр жаңырыгы». В нем приняли участие 20 стран, 4 континента, 21 конкурсант, было представлено 42 творческих номера.
• Гран-при — Нурдоолот Деркембаев, Кыргызстан.
• I место — Васил Ангелов, Северная Македония.
• II место — Жасмин Тлеумбетова, Казахстан.
• III место — Thami Mbatha, Южная Африка.
• III место — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
• Приз зрительских симпатий — Odmandakh Bayaraa, Монголия.
7. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ФЕСТИВАЛЬ «КӨЧМӨНДӨР САНАТЫ»
Фестиваль традиционной музыки «Көчмөндөр санаты» в «Рух Ордо» продолжался четыре дня и объединил представителей 38 государств. Конкурс проходил по трем направлениям: сказительское, инструментальное и вокально-инструментальное искусство.
• Сказительское искусство: Гран-при — Нуржан Түмөнбаева, Кыргызстан. Призовой фонд направления — 850 000 сомов.
• Инструментальное искусство: Гран-при — Мехри Асадуллаева, Азербайджан. Призовой фонд направления — 1 000 000 сомов.
• Вокально-инструментальное искусство: Гран-при — Дамдын Далай, Республика Тыва (Россия). Призовой фонд направления — 1 000 000 сомов.
Общий призовой фонд фестиваля составил 2 850 000 сомов.
8. NOMAD FEST
В амфитеатре «Дордой Номад» прошел международный музыкально-этнографический фестиваль NOMAD FEST, объединивший музыку, народный танец, ремесленное искусство и этномоду.
Этно-танец
• Гран-при — Анвара Садыкова, Казахстан.
• I место — Саади Иманкулов, Кыргызстан.
• II место — Айше Албайрак, Турция.
• III место — Иван Иванов, Болгария.
Ремесленники
• Гран-при — Бик Тье, Австралия, ювелирное искусство.
• I место — Фариза Шейшеева, Кыргызстан, войлок.
• II место — Жакшылык Чентемиров, Кыргызстан, ювелирное искусство.
• III место — Жыргал Бактиев, Кыргызстан, керамика.
«Көчмөн жылдыздары»
Гран-при получили Аяна Бекенова (Кыргызстан) и Тулкин Таджиев (Узбекистан). Призовые места также получили участники из Кыргызстана, России, Казахстана, Беларуси, Азербайджана, Монголии, Турции, США и Швеции.
Международный конкурс «Урбан Номад»
• Гран-при — Озодбек Дадабаев, коллекция «Алп Кара-Куш», Кыргызстан.
• I место — Аспандияр Жаныбеков, коллекция «Көрк», Кыргызстан.
• II место — Акейла Нарая, «Культура Западной Явы», Индонезия.
• III место — Фируза Якубова, «Наследие ветра», Узбекистан.
9. ВОЛОНТЕРЫ
В организации Игр приняли участие 700 волонтеров: 658 из Кыргызстана и 42 иностранных волонтера. На участие в программе поступило более 9 000 заявок.
Около 90% волонтеров владеют английским языком. Кроме того, среди них есть участники, владеющие более чем 10 другими иностранными языками. Волонтеры работали на основных площадках, сопровождали гостей и делегации, помогали в навигации, информационной и организационной работе.
10. СМИ И ИНФОРМАЦИОННОЕ ОСВЕЩЕНИЕ
Для освещения VI Всемирных игр кочевников аккредитацию прошли около 2 000 представителей местных СМИ. Из-за рубежа прибыли около 250 иностранных журналистов.
Среди международных медиа — BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press и The Economist.
На церемонию открытия прибыли около 300 блогеров, на церемонию закрытия ожидается более 180 блогеров. Это обеспечило широкое присутствие Игр как в традиционных СМИ, так и на цифровых платформах.
11. ИЗВЕСТНЫЕ МЕЖДУНАРОДНЫЕ ГОСТИ И УЧАСТНИКИ
Среди известных международных гостей и участников культурной программы — Лео Рохас, группа AY YOLA, Роза Зергерли, детский танцевальный коллектив MORIOX KIDS, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коен Мадрид и другие представители мировой культуры, кино и спорта.
Их участие способствовало расширению международной аудитории Игр и дополнительному продвижению Кыргызстана, его культуры и туристического потенциала.
12. БИЛЕТНАЯ СИСТЕМА
Для продажи и учета билетов использовалась Национальная электронная билетная система NEBS.GOV.KG. По состоянию на 5 сентября 2026 года реализовано 37 198 билетов на общую сумму 31 721 000 сомов.
• QR-code — 17 821 048 сомов.
• Банковские карты «Элкарт», Visa и Mastercard — 10 410 533 сомов.
• Наличные — 3 489 419 сомов.
Культурные и спортивные мероприятия на Кырчыне, а также посещение Центра кочевой цивилизации имени Курманжан Датки были бесплатными. Стоимость билета на отдельные культурные мероприятия в «Рух Ордо», «Дордой Номад» и на ипподроме составляла 500 сомов. На церемонию закрытия — от 500 до 4 000 сомов в зависимости от сектора и места, на финальные соревнования по көк бөрү и көкпар — 1 000 сомов.
13. ГЛАВНЫЙ ИТОГ
VI Всемирные игры кочевников показали миру, что кыргызская культура — это живая и развивающаяся культура. Комуз может звучать вместе с современной музыкой, национальный орнамент — становиться частью современного дизайна, а традиционное ремесло — частью креативной экономики.
Главный результат Игр — международное продвижение Кыргызстана, рост интереса к стране, новые возможности для артистов, ремесленников и представителей креативных индустрий, а также сохранение и передача культурного наследия следующим поколениям.
Всемирные игры кочевников завершаются как мероприятие, но интерес к Кыргызстану после них должен продолжать расти.
КЛЮЧЕВЫЕ ЦИФРЫ
Более 600 культурных мероприятий.
1331 участник республиканских конкурсов на Кырчыне.
40 районов / 1200 участников / 150 всадников / 40 дней проект «Караван единства».
25 млн сомов сумма договора по фуд-зонам; 8 млн выплачено, 17 млн — остаток.
38 государств участники «Көчмөндөр санаты».
2 850 000 сомов общий призовой фонд «Көчмөндөр санаты».
20 стран / 4 континента / 21 конкурсант / 42 номера «Көчмөндөр жаңырыгы».
700 волонтеров 658 кыргызстанцев и 42 иностранных волонтера.
Более 9 000 заявок в волонтерскую программу.
Около 2 000 представителей местных СМИ.
Около 250 иностранных журналистов.
37 198 билетов реализовано на 31 721 000 сомов по состоянию на 5 сентября.
*****
#КыргызстанАкыйкаты
ЖЫЙЫНТЫКТООЧУ МААЛЫМАТ
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын маданий программасы боюнча
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын маданий программасы Кыргызстанда акыркы жылдары өткөрүлгөн эң ири маданий долбоорлордун бири болду. Оюндардын алкагында 600дөн ашуун маданий иш-чара каралды: концерттер, эл аралык фестивалдар, театрлаштырылган программалар, көргөзмөлөр, мастер-класстар, айтыш, кароо-сынактар, улуттук каада-салттар, этномузыкалык долбоорлор, салттуу кийимдерди, улуттук ашкананы жана элдик өнөрдү көрсөтүү.
Негизги маданий аянтчалар: Кырчын жайлоосу, Чыңгыз Айтматов атындагы «Рух Ордо» маданий-этнографиялык борбору, «Дордой Номад» амфитеатры, Чолпон-Ата шаарынын ат майданы жана Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борбору.
1. КЫРЧЫН — «КӨЧМӨНДӨР ААЛАМЫ»
Кырчын VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын негизги маданий аянтчаларынын бири болду. «Көчмөндөр ааламы» этномаданий шаарчасында улуттук ордолор, кол өнөрчүлүк, музыка, бий, улуттук ашкана, каада-салттар, кыргыз боз үйлөрү жана маданий мурастын башка багыттары көрсөтүлдү.
Бул жерде 13 республикалык кароо-сынактын алкагында 7 облустун, Бишкек жана Ош шаарларынын, ошондой эле коомдук уюмдардын өкүлдөрүнөн турган 1331 катышуучу өнөрүн тартуулады.
Негизги жыйынтыктар
• «Көчмөн кайрык»: Баш байге — Чүй облусунун квартети; I орун — Ысык-Көл облусунун «Кут» үй-бүлөлүк фольклордук тобу.
• «Бий ыргак»: I орун — «Тактеке», Саламат Мукамбетов, Ысык-Көл облусу.
• «Уз-уста»: темирчилик жана зергерчилик боюнча Баш байге — Ырысбек Мамбетакунов; жыгаччылык боюнча — Нурадин Абдразаков; саймачылык боюнча — Саидрахман Шарипов; көнчүлүк боюнча — Кадырбек Мусаев.
• «Саркеч»: Баш байге — Нуржамал Асангулова, «Кийиз-Дүйнө».
• «Улуттук каада-салттар»: Баш байге — Ош шаары.
• «Көчмөн даамы»: Баш байге — Ысык-Көл облусу.
• «Мыкты кыргыз боз үйү»: Баш байге — Ысык-Көл облусу.
Кыргыз-казак эл аралык айтышы
2–4-сентябрь күндөрү Кырчын жайлоосунда кыргыз жана казак төкмө акындарынын эл аралык айтышы өттү. Бул иш-чара эки элдин төкмөлүк өнөрүнүн жандуу уландысын көрсөтүп, маданий программанын маанилүү бөлүгү болду.
2. «БИРИМДИК КЕРБЕНИ» УЛУТТУК МАДАНИЙ ДОЛБООРУ
Долбоор Кыргызстандын 40 районун бир маданий идеянын айланасына бириктирди. Ага 1200 адам катышып, кербендин негизин 40 күн бою атчан жол жүргөн 150 чабандес түздү.
Катышуучулар жол боюндагы токтоочу жерлерде өз райондорунун тарыхын, маданиятын, кол өнөрчүлүгүн, улуттук кийимин, салт-санаасын жана фольклорун тааныштырышты. Долбоордун башкы символу — Кыргызстандын 40 районундагы ыйык булактардан алынган сууну Оюндун жети аянтчасына жеткирүү болду.
«Кырк уук — бир түндүк» идеясы өлкөнүн биримдигин туюнтту. 40 район — бир кербен. 1200 катышуучу — бир максат. 150 чабандес — 40 күндүк жол. Бир Кыргызстан — биримдик.
3. ФУД-ЗОНАЛАР
Коомдук тамактануу зоналарын борборлоштуруп уюштуруу үчүн «Кыргыз Маданият Сервис» мамлекеттик ишканасы «Көчмөндөр ашканасы» ЖЧКсы менен келишим түзүп, аны фуд-зоналардын бирдиктүү оператору катары аныктаган.
Фуд-зоналар Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда, «Рух Ордо» борборунда, Чолпон-Ата ат майданында, «Дордой Номадда» жана Кырчындагы этно-ашкана шаарчасында иштеди.
Келишимдин жалпы суммасы — 25 млн сом. Анын 8 млн сому төлөндү, калган 17 млн сом иш-чаралар аяктагандан кийин төлөнүүгө тийиш. Аба ырайы, электр энергиясы жана суу менен камсыздоодогу айрым үзгүлтүктөрдөн жабыркаган ишкерлер боюнча ижара акысын арзандатуу маселеси ар бир учурга жараша өзүнчө каралууда.
4. АЯНТЧАЛАРДЫН ТЕХНИКАЛЫК ЖАБДЫЛЫШЫ
Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда кесиптик үн жана жарык жабдуулары, чатыр конструкциялары жана скульптуралардын декоративдик жарыктандыруусу орнотулду.
«Рух Ордодо» 7 локация техникалык жактан жабдылды. Негизги аянтта 250 м², концерттик залда 60 м² LED-экран орнотулду.
Чолпон-Ата ат майданындагы башкы сахнанын узундугу болжол менен 200 метр, сахналык мейкиндиктин аянты 1 000 м²ге жакын. 1 300 м²ге жакын LED-экран колдонулду. Негизги экран 47 × 16 метр, сахналык конструкциянын бийиктиги 20 метрге жетет. 500дөн ашуун жарык берүүчү жабдуу, фонтандар, лазердик жана голографиялык эффекттер, сууга түшүрүлгөн проекциялар колдонулду.
Көк бөрү жана көкпар аянтында 9 500 орундуу курама трибуналар орнотулду. «Дордой Номаддын» башкы сахнасында 150 м² LED-экран жана 200гө жакын жарык берүүчү жабдуу, амфитеатрда 80–100 м² экран жана 60ка жакын жарык берүүчү жабдуу колдонулду. Кырчында 130га жакын жарык берүүчү жабдуу иштеди.
5. ART LAB ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ЛАБОРАТОРИЯСЫ
Орнок айылындагы Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда алты күндүк Art Lab чыгармачылык лабораториясы өттү. Программада скульптуралар аллеясынын ачылышы, «Улуу тоолор баяны» сынагы, таштан жана кумдан скульптураларды жасоо, сүрөтчүлөрдүн иши, графика жана керамика боюнча мастер-класстар камтылды.
6. «КӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ» ЭЛ АРАЛЫК ФЕСТИВАЛЫ
1–4-сентябрда Чолпон-Ата ат майданында өткөн фестивалга 20 өлкөдөн, 4 континенттен 21 конкурсант катышып, 42 чыгармачылык номер көрсөтүлдү.
• Баш байге — Нурдоолот Деркембаев, Кыргызстан.
• I орун — Васил Ангелов, Түндүк Македония.
• II орун — Жасмин Тлеумбетова, Казакстан.
• III орун — Thami Mbatha, Түштүк Африка.
• III орун — Ngo Chau Anh, Вьетнам.
• Көрүүчүлөрдүн сүймөнчүгү — Odmandakh Bayaraa, Монголия.
7. «КӨЧМӨНДӨР САНАТЫ» ЭЛ АРАЛЫК ФЕСТИВАЛЫ
«Рух Ордодо» төрт күн өткөн салттуу музыка фестивалы дүйнөнүн 38 мамлекетинен келген өнөрпоздорду бириктирди. Сынак айтуучулук, аспапчылык жана аваздык-аспапчылык багыттары боюнча өттү.
• Айтуучулук өнөр: Баш байге — Нуржан Түмөнбаева, Кыргызстан. Багыттын байге фонду — 850 000 сом.
• Аспапчылык өнөр: Баш байге — Мехри Асадуллаева, Азербайжан. Байге фонду — 1 000 000 сом.
• Аваздык-аспапчылык өнөр: Баш байге — Дамдын Далай, Тыва Республикасы (Россия). Байге фонду — 1 000 000 сом.
Фестивалдын жалпы байге фонду — 2 850 000 сом.
8. NOMAD FEST
«Дордой Номад» амфитеатрында өткөн NOMAD FEST музыка, элдик бий, кол өнөрчүлүк жана этномоданы бириктирди.
• «Этно-бий» сынагы: Баш байге — Анвара Садыкова, Казакстан.
• Кол өнөрчүлөр сынагы: Баш байге — Бик Тье, Австралия, зергерчилик.
• «Көчмөн жылдыздары»: Баш байге — Аяна Бекенова (Кыргызстан) жана Тулкин Таджиев (Өзбекстан).
• «Урбан Номад»: Баш байге — Озодбек Дадабаев, «Алп Кара-Куш» коллекциясы, Кыргызстан.
9. ЫКТЫЯРЧЫЛАР
Оюндарды уюштурууга 700 ыктыярчы тартылды: 658и Кыргызстандан, 42си чет өлкөдөн. Ыктыярчылар программасына 9 000ден ашык арыз түшүп, алардын ичинен 700 адам тандалды.
Ыктыярчылардын 90%га жакыны англис тилинде сүйлөйт. Мындан тышкары, 10дон ашык башка чет тилдерди өздөштүргөн катышуучулар бар. Алар конокторду жана делегацияларды коштоп, навигация, маалымат берүү жана уюштуруу иштерине көмөк көрсөтүштү.
10. ЖМК ЖАНА МААЛЫМАТТЫК ЧАГЫЛДЫРУУ
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын чагылдыруу үчүн 2 000ге жакын жергиликтүү ЖМК өкүлү аккредитациядан өттү. Чет өлкөлөрдөн 250гө жакын журналист келди.
Эл аралык медиалардын арасында BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press жана The Economist бар.
Ачылыш аземине 300гө жакын блогер келген. Жабылуу аземине 180ден ашуун блогердин келиши күтүлүүдө.
11. БЕЛГИЛҮҮ ЭЛ АРАЛЫК КОНОКТОР ЖАНА КАТЫШУУЧУЛАР
Маданий программага Лео Рохас, AY YOLA тобу, Роза Зергерли, MORIOX KIDS балдар бий тобу, Валентина Шевченко, Дмитрий Бивол, Бай Лин, Дон «Дракон» Уилсон, Наталья Аринбасарова, Збигнев Жмудский, Эркен Ялгашев, Коен Мадрид жана башка дүйнөлүк маданият, кино жана спорт өкүлдөрү катышты.
12. БИЛЕТ СИСТЕМАСЫ
Билеттерди сатуу жана эсепке алуу үчүн NEBS.GOV.KG Улуттук электрондук билет системасы колдонулду. 2026-жылдын 5-сентябрына карата 37 198 билет 31 721 000 сомго сатылды.
• QR-code аркылуу — 17 821 048 сом.
• «Элкарт», Visa жана Mastercard карталары аркылуу — 10 410 533 сом.
• Накталай — 3 489 419 сом.
Кырчындагы маданий жана спорттук иш-чаралар, ошондой эле Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборуна кирүү акысыз болду. «Рух Ордо», «Дордой Номад» жана ат майданындагы айрым маданий иш-чараларга билет 500 сом, жабылуу аземине 500дөн 4 000 сомго чейин, көк бөрү жана көкпар финалдарына 1 000 сом болду.
13. НЕГИЗГИ ЖЫЙЫНТЫК
VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары кыргыз маданияты тарыхый мурас гана эмес, жандуу жана өнүгүп жаткан маданият экенин дүйнөгө көрсөттү. Негизги жыйынтык — Кыргызстандын эл аралык таанымалдыгын күчөтүү, туристтик кызыгууну арттыруу, чыгармачыл адамдарга жана кол өнөрчүлөргө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзүү, ошондой эле маданий мурасты кийинки муундарга өткөрүп берүү.
Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары иш-чара катары аяктайт, бирок Кыргызстанга болгон кызыгуу мындан ары да өсүшү керек.
*****
#AKIYKATKG
FINAL INFORMATION
on the Cultural Programme of the VI World Nomad Games
The cultural programme of the VI World Nomad Games became one of the largest cultural initiatives implemented in Kyrgyzstan in recent years. More than 600 cultural events were planned, including concerts, international festivals, theatrical performances, exhibitions, master classes, aitys, competitions, national rituals, ethno-music projects, traditional fashion, cuisine and folk arts.
The main cultural venues were the Kырчын (Kyrchyn) valley, the Chyngyz Aitmatov Rukh Ordo Cultural and Ethnographic Centre, the Dordoi Nomad amphitheatre, the Cholpon-Ata hippodrome and the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization.
The core objective was to present nomadic culture as a living heritage: rooted in tradition, open to contemporary interpretation and capable of supporting cultural tourism and creative industries.
1. KYRCHYN — “KÖCHMÖNDÖR AALAMY”
Kyrchyn was one of the main cultural venues of the Games. The ethnocultural town “Kөчмөндөр ааламы” showcased national camps, crafts, music, dance, cuisine, traditional rituals, Kyrgyz yurts and other forms of cultural heritage.
Thirteen national competitions brought together 1,331 participants representing all seven regions of Kyrgyzstan, the cities of Bishkek and Osh, as well as public organizations.
Key competition results
• “Kөчмөн кайрык”: Grand Prix — quartet from Chui Region; 1st place — Kut family folklore group from Issyk-Kul Region.
• “Бий ыргак”: 1st place — “Takteke”, Salamat Mukambetov, Issyk-Kul Region.
• “Uz-Usta”: Grand Prix winners — Yrysbek Mambetakunov (blacksmithing and jewellery), Nuradin Abdrazakov (woodwork), Saidrahman Sharipov (embroidery), Kadyrbek Musaev (leatherwork).
• “Sarkech”: Grand Prix — Nurzhamal Asangulova, “Kiyiz-Duino”.
• “Uluttuk kaada-salttar”: Grand Prix — Osh city.
• “Kөчмөн daamy”: Grand Prix — Issyk-Kul Region.
• “Mykty kyrgyz boz uiu”: Grand Prix — Issyk-Kul Region.
Kyrgyz-Kazakh International Aitys
From 2 to 4 September, Kyrchyn hosted an international aitys featuring Kyrgyz and Kazakh improvisational poets. The event brought together two closely related traditions of oral poetic performance and demonstrated that the art of the akyn remains vibrant and evolving.
2. NATIONAL CULTURAL PROJECT “CARAVAN OF UNITY”
The project united 40 districts of Kyrgyzstan around a shared cultural idea. A total of 1,200 people took part, with 150 horse riders forming the core of the caravan and travelling for 40 days.
Along the route, participants presented the history and culture of their districts, traditional crafts, national clothing, customs, folklore and creative heritage. The main symbol was water collected from sacred springs in 40 districts and delivered to seven World Nomad Games venues.
The second key idea, “Forty uyuks — one tunduk”, symbolized national unity under a single tunduk. Forty districts — one caravan. 1,200 participants — one goal. 150 riders — 40 days on the road. One Kyrgyzstan — unity.
3. FOOD ZONES
For centralized catering services, the state enterprise Kyrgyz Madaniyat Service signed an agreement with Kitchen of Nomads LLC, which was appointed the single operator of food zones at the main venues.
The total contract value for the use of food zones is 25 million KGS. Eight million KGS has been paid, while the remaining 17 million KGS is due after the events. The operator may sublease designated areas to entrepreneurs.
Adverse weather and temporary electricity and water supply issues affected some vendors, particularly in Kyrchyn and at the hippodrome. Individual rent discounts are being considered case by case based on actual working conditions and the impact of disruptions.
4. TECHNICAL EQUIPMENT OF THE VENUES
The Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization was equipped with professional sound and lighting systems, tent structures and decorative sculpture lighting.
At Rukh Ordo, seven locations were technically equipped. The main venue featured a 250 m² LED screen, while the concert hall had a 60 m² screen.
The main stage at the Cholpon-Ata hippodrome extended for about 200 metres, with approximately 1,000 m² of stage space and around 1,300 m² of LED screens. The main screen measured 47 × 16 metres, and the stage structure reached up to 20 metres in height. The show integrated fountains, laser and holographic effects, water projections and more than 500 lighting fixtures.
The kok boru and kokpar venue had temporary stands for 9,500 spectators. Dordoi Nomad featured a 150 m² LED screen and about 200 lighting fixtures on its main stage, while the amphitheatre had an 80–100 m² screen and around 60 lighting fixtures. Around 130 lighting fixtures were used in Kyrchyn.
5. ART LAB CREATIVE LABORATORY
A six-day Art Lab creative laboratory was held at the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization in Ornoк village. The programme included the opening of a sculpture alley, the “Uluu toolor bayany” (“Tale of the Great Mountains”) competition, stone and sand sculpture, artists’ work, and master classes in graphics and ceramics.
6. “KӨЧМӨНДӨР ЖАҢЫРЫГЫ” INTERNATIONAL FESTIVAL
Held from 1 to 4 September at the Cholpon-Ata hippodrome, the international ethno-song festival brought together 20 countries from four continents, 21 contestants and 42 creative performances.
• Grand Prix — Nurdoolot Derkembaev, Kyrgyzstan.
• 1st place — Vasil Angelov, North Macedonia.
• 2nd place — Zhasmin Tleumbetova, Kazakhstan.
• 3rd place — Thami Mbatha, South Africa.
• 3rd place — Ngo Chau Anh, Vietnam.
• Audience Choice Award — Odmandakh Bayaraa, Mongolia.
7. “KӨЧМӨНДӨР САНАТЫ” INTERNATIONAL FESTIVAL
The four-day traditional music festival at Rukh Ordo brought together representatives of 38 countries. The competition covered three categories: storytelling, instrumental, and vocal-instrumental arts.
• Storytelling: Grand Prix — Nurzhan Tumonbaeva, Kyrgyzstan. Prize fund — 850,000 KGS.
• Instrumental arts: Grand Prix — Mehri Asadullayeva, Azerbaijan. Prize fund — 1,000,000 KGS.
• Vocal-instrumental arts: Grand Prix — Damdyn Dalai, Republic of Tuva (Russia). Prize fund — 1,000,000 KGS.
The total prize fund of the festival amounted to 2,850,000 KGS.
8. NOMAD FEST
Held at the Dordoi Nomad amphitheatre, NOMAD FEST combined music, folk dance, crafts and ethno-fashion.
• Ethno-Dance: Grand Prix — Anvara Sadykova, Kazakhstan.
• Craft Competition: Grand Prix — Bik Tye, Australia, jewellery art.
• “Kөчмөн жылдыздары”: Grand Prix — Ayana Bekenova, Kyrgyzstan, and Tulkin Tadjiev, Uzbekistan.
• Urban Nomad: Grand Prix — Ozodbek Dadabaev, “Alp Kara-Kush” collection, Kyrgyzstan.
9. VOLUNTEERS
A total of 700 volunteers supported the Games: 658 from Kyrgyzstan and 42 international volunteers. More than 9,000 applications were received for the programme.
Around 90% of volunteers speak English, while participants collectively cover more than 10 additional foreign languages. Volunteers supported guest and delegation services, navigation, information and event operations.
10. MEDIA AND INFORMATION COVERAGE
Around 2,000 representatives of local media were accredited to cover the VI World Nomad Games, together with approximately 250 foreign journalists.
International outlets included BBC, Euronews, Agence France-Presse, TRT AVAZ, I.R.I.B NEWS, The New York Times, CNN International, National Geographic, Associated Press and The Economist.
Around 300 bloggers attended the opening ceremony, while more than 180 bloggers were expected for the closing ceremony, ensuring broad traditional and digital media reach.
11. PROMINENT INTERNATIONAL GUESTS AND PARTICIPANTS
Prominent guests and participants included Leo Rojas, AY YOLA, Roza Zərgərli, the MORIOX KIDS dance group, Valentina Shevchenko, Dmitry Bivol, Bai Ling, Don “The Dragon” Wilson, Natalia Arinbasarova, Zbigniew Żmudzki, Erken Yalgashev, Cohen Madrid and other representatives of international culture, cinema and sport.
12. TICKETING SYSTEM
The National Electronic Ticketing System NEBS.GOV.KG was used for ticket sales and accounting. As of 5 September 2026, 37,198 tickets had been sold for a total of 31,721,000 KGS.
• QR code payments — 17,821,048 KGS.
• Elcard, Visa and Mastercard payments — 10,410,533 KGS.
• Cash payments — 3,489,419 KGS.
Cultural and sports events in Kyrchyn and access to the Kurmanjan Datka Centre of Nomadic Civilization were free of charge. Tickets for selected cultural events at Rukh Ordo, Dordoi Nomad and the hippodrome cost 500 KGS. Closing ceremony tickets ranged from 500 to 4,000 KGS depending on sector and seat, while finals in kok boru and kokpar cost 1,000 KGS.
13. MAIN OUTCOME
The VI World Nomad Games demonstrated that Kyrgyz culture is not only historical heritage but a living, evolving culture. The main outcome is stronger international visibility for Kyrgyzstan, growing tourist interest, new opportunities for artists, craftspeople and creative industries, and the preservation and transmission of cultural heritage to future generations.
The World Nomad Games may conclude as an event, but interest in Kyrgyzstan should continue to grow.