Материалы за Сентябрь 2026 года » Страница 3 » Ақийқат.KG

Чолпон-Ата шаарында Кыргыз-герман Ишкердик кеңешинин 6-жыйыны болуп өттү


Бүгүн, 5-сентябрда, Чолпон-Ата шаарында Кыргыз Республикасынын жана Германия Федеративдүү Республикасынын мамлекеттик органдарынын, ишкер чөйрөсүнүн жана тиешелүү уюмдарынын өкүлдөрүнүн катышуусунда Кыргыз-герман Ишкердик кеңешинин 6-жыйыны болуп өттү.
Жыйынды Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы - Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын Жетекчиси, Ишкердик кеңешинин кыргыз тараптан тең төрагасы Адылбек Касымалиев ачты. Германия тараптан куттуктоо сөзү менен Кыргыз Республикасынын Бавария жана Тюрингия федералдык жерлериндеги Башкы ардактуу консулу, Ишкердик кеңешинин тең төрагасы Райнхольд Крэммель сөз сүйлөдү.
Жыйындын жүрүшүндө катышуучулар кыргыз-герман соода-экономикалык жана инвестициялык кызматташтыгынын учурдагы абалын жана келечегин, ошондой эле биргелешкен долбоорлорду ишке ашыруу мүмкүнчүлүктөрүн талкуулашты. Германиялык инвестицияларды тартуу, заманбап технологияларды киргизүү жана бизнес жүргүзүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүү маселелери каралды.
«Кыргызстан герман бизнеси менен кызматташтыкты кеңейтүүгө жана инвестицияларды тартууга кызыкдар. Биз үчүн узак мөөнөттүү өнөктөштүктү өнүктүрүүгө, заманбап технологияларды киргизүүгө, өндүрүштү өнүктүрүүгө жана биргелешкен инвестициялык долбоорлорду ишке ашырууга, ошондой эле ата мекендик продукцияны жаңы рынокторго чыгарууга жагымдуу шарттарды түзүү маанилүү», - деп белгиледи Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Инвестициялар боюнча улуттук агенттиктин башчысы Равшанбек Сабиров.
Тараптар энергетика жана кайра жаралуучу энергия булактары, айыл чарба жана кайра иштетүү, санариптештирүү жана IT, жашыл экономика, туризм, транспорт жана логистика, ошондой эле чакан жана орто бизнести өнүктүрүү жана квалификациялуу кадрларды даярдоо багыттарындагы кызматташуу мүмкүнчүлүктөрүн карашты. Мындан тышкары, кыргыз продукциясын Германиянын жана Европа Биримдигинин рынокторуна чыгарууну кеңейтүү, ишкерлердин ортосунда түздөн-түз байланыштарды өнүктүрүү, бизнес-миссияларды жана B2B жолугушууларын өткөрүү маселелери талкууланды.
Кыргыз-герман Ишкердик кеңешинин 6-жыйынынын жыйынтыгында тараптар төмөнкү багыттар боюнча ишти улантуу тууралуу макулдашышты:
- энергетика, айыл чарба жана кайра иштетүү, жашыл экономика, туризм, транспорт жана логистика, санариптештирүү жана IT тармактарында инвестициялык кызматташтыкты кеңейтүү жана келечектүү биргелешкен долбоорлорду илгерилетүү;
- бизнес-форумдарды, ишкердик миссияларды, B2B жолугушууларын жана башка иш-чараларды өткөрүү аркылуу эки өлкөнүн ишкер чөйрөлөрүнүн өкүлдөрүнүн ортосундагы түздөн-түз өз ара аракеттенүүнү активдештирүү;
- продукциянын сапатын жогорулатуу, сертификация системасын өркүндөтүү жана эл аралык стандарттарды киргизүү аркылуу сооданы өнүктүрүүгө жана кыргыз продукциясын Германиянын жана Европа Биримдигинин рынокторуна илгерилетүүгө көмөктөшүү;
- стартаптарды жана санариптик ишкердикти колдоону, ошондой эле билим берүү мекемелеринин, тиешелүү уюмдардын жана бизнестин квалификациялуу кадрларды даярдоо жаатындагы өз ара аракеттенүүсүн камтыган технологиялар, инновациялар жана кадрларды даярдоо чөйрөсүндөгү кызматташтыкты өнүктүрүү;
- Кыргыз-герман Ишкердик кеңешинин практикалык өз ара аракеттенүү, келечектүү долбоорлор тууралуу маалымат алмашуу жана актуалдуу маселелер боюнча биргелешкен чечимдерди иштеп чыгуу аянтчасы катары ролун чыңдоо.
Тараптар кыргыз-герман экономикалык өнөктөштүгүн мындан ары да чыңдоого жана жетишилген макулдашууларды жаңы инвестициялар жана биргелешкен долбоорлор аркылуу ишке ашырууга кызыкдар экенин билдиришти.
*****
#РеспубликанскаяПрессаАкыйкатKG
В Чолпон-Ате состоялось 6-е заседание Кыргызско-германского Делового совета
Сегодня, 5 сентября, в городе Чолпон-Ата состоялось 6-е заседание Кыргызско-германского Делового совета с участием представителей государственных органов, деловых кругов и профильных организаций Кыргызской Республики и Федеративной Республики Германия.
Заседание открыл Председатель Кабинета Министров Кыргызской Республики - Руководитель Администрации Президента Кыргызской Республики, сопредседатель Делового совета от кыргызской стороны Адылбек Касымалиев. С германской стороны с приветственным словом выступил Генеральный почетный консул Кыргызской Республики в федеральных землях Бавария и Тюрингия, сопредседатель Делового совета Райнхольд Крэммель.
В ходе заседания участники обсудили текущее состояние и перспективы кыргызско-германского торгово-экономического и инвестиционного сотрудничества, а также возможности реализации совместных проектов. В центре внимания были вопросы привлечения германских инвестиций, внедрения современных технологий и создания благоприятных условий для ведения бизнеса.
«Кыргызстан заинтересован в расширении сотрудничества с германским бизнесом и привлечении инвестиций. Для нас важно создавать благоприятные условия для долгосрочного партнерства, внедрения современных технологий, развития производства и реализации совместных инвестиционных проектов, а также выхода отечественной продукции на новые рынки», - отметил глава Национального агентства по инвестициям при Президенте Кыргызской Республики Равшанбек Сабиров.
Стороны рассмотрели возможности сотрудничества в энергетике и сфере возобновляемых источников энергии, сельском хозяйстве и переработке, цифровизации и IT, зеленой экономике, туризме, транспорте и логистике, а также в развитии малого и среднего бизнеса и подготовке квалифицированных кадров. Отдельно обсуждались расширение поставок кыргызской продукции на рынки Германии и Европейского Союза, развитие прямых деловых контактов, проведение бизнес-миссий и B2B-встреч.
По итогам 6-го заседания Кыргызско-германского Делового совета стороны договорились продолжить работу по следующим направлениям:
- расширять инвестиционное сотрудничество и продвигать перспективные совместные проекты в энергетике, сельском хозяйстве и переработке, зеленой экономике, туризме, транспорте и логистике, цифровизации и IT;
- активизировать прямое взаимодействие между представителями бизнеса двух стран через проведение бизнес-форумов, деловых миссий, B2B-встреч и других мероприятий;
- содействовать развитию торговли и продвижению кыргызской продукции на рынки Германии и Европейского Союза путем повышения качества продукции, совершенствования системы сертификации и внедрения международных стандартов;
- развивать сотрудничество в сфере технологий, инноваций и подготовки кадров, включая поддержку стартапов, цифрового предпринимательства и взаимодействие образовательных учреждений, профильных организаций и бизнеса;
- укреплять роль Кыргызско-германского Делового совета как площадки для практического взаимодействия, обмена информацией о перспективных проектах и совместной выработки решений по существующим вопросам.
Стороны выразили заинтересованность в дальнейшем укреплении кыргызско-германского экономического партнерства и реализации достигнутых договоренностей через новые инвестиционные и совместные проекты.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
ЧЎЛПОН-ОТА ШАҲРИДА ҚИРҒИЗИСТОН–ГЕРМАНИЯ ИШБИЛАРМОНЛАР КЕНГАШИНИНГ 6-ЙИҒИЛИШИ БЎЛИБ ЎТДИ

5 сентябрь 2026 йил. Чўлпон-Ота шаҳрида Қирғиз Республикаси ва Германия Федератив Республикаси давлат органлари, ишбилармон доиралари ҳамда тегишли ташкилотлар вакиллари иштирокида Қирғизистон–Германия Ишбилармонлар кенгашининг 6-йиғилиши бўлиб ўтди.

Йиғилишни Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси — Қирғиз Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари, Ишбилармонлар кенгашининг қирғиз томонидан ҳамраиси Адилбек Қосималиев очиб берди. Германия томонидан Қирғиз Республикасининг Бавария ва Тюрингия федерал ерларидаги Бош фахрий консули, Ишбилармонлар кенгаши ҳамраиси Райнхольд Крэммель табрик сўзи билан иштирок этди.

Йиғилиш давомида иштирокчилар Қирғизистон–Германия савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлигининг бугунги ҳолати ва истиқболларини, шунингдек, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш имкониятларини муҳокама қилдилар. Германия инвестицияларини жалб этиш, замонавий технологияларни жорий қилиш ва бизнес юритиш учун қулай шароитлар яратиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

«Қирғизистон Германия бизнеси билан ҳамкорликни кенгайтириш ва инвестицияларни жалб этишдан манфаатдор. Биз учун узоқ муддатли шерикликни ривожлантириш, замонавий технологияларни жорий этиш, ишлаб чиқаришни ривожлантириш ва қўшма инвестициявий лойиҳаларни амалга ошириш, шунингдек, маҳаллий маҳсулотларни янги бозорларга олиб чиқиш учун қулай шароитлар яратиш муҳим», — деди Қирғиз Республикаси Президенти ҳузуридаги Инвестициялар бўйича миллий агентлик раҳбари Равшанбек Сабиров.

Томонлар энергетика ва қайта тикланувчи энергия манбалари, қишлоқ хўжалиги ва маҳсулотларни қайта ишлаш, рақамлаштириш ва IT, яшил иқтисодиёт, туризм, транспорт ва логистика, шунингдек, кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш ҳамда малакали кадрлар тайёрлаш соҳаларидаги ҳамкорлик имкониятларини кўриб чиқдилар.

Шунингдек, қирғиз маҳсулотларини Германия ва Европа Иттифоқи бозорларига етказиб беришни кенгайтириш, тадбиркорлар ўртасида тўғридан-тўғри алоқаларни ривожлантириш, бизнес-миссиялар ва B2B учрашувларини ўтказиш масалалари муҳокама қилинди.

Қирғизистон–Германия Ишбилармонлар кенгашининг 6-йиғилиши якунлари бўйича томонлар қуйидаги йўналишларда ишларни давом эттиришга келишиб олдилар:

* энергетика, қишлоқ хўжалиги ва қайта ишлаш, яшил иқтисодиёт, туризм, транспорт ва логистика, рақамлаштириш ҳамда IT соҳаларида инвестициявий ҳамкорликни кенгайтириш ва истиқболли қўшма лойиҳаларни илгари суриш;
* бизнес-форумлар, ишбилармонлик миссиялари, B2B учрашувлари ва бошқа тадбирларни ўтказиш орқали икки мамлакат ишбилармон доиралари вакиллари ўртасидаги тўғридан-тўғри ҳамкорликни фаоллаштириш;
* маҳсулот сифатини ошириш, сертификатлаш тизимини такомиллаштириш ва халқаро стандартларни жорий этиш орқали савдони ривожлантириш ҳамда қирғиз маҳсулотларини Германия ва Европа Иттифоқи бозорларига олиб чиқишга кўмаклашиш;
* технологиялар, инновациялар ва кадрлар тайёрлаш соҳаларида ҳамкорликни ривожлантириш, жумладан, стартаплар ва рақамли тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, таълим муассасалари, тегишли ташкилотлар ва бизнес субъектларининг малакали кадрлар тайёрлаш борасидаги ҳамкорлигини кучайтириш;
* Қирғизистон–Германия Ишбилармонлар кенгашининг амалий ҳамкорлик, истиқболли лойиҳалар ҳақида ахборот алмашиш ва долзарб масалалар бўйича биргаликда қарорлар ишлаб чиқиш майдони сифатидаги ролини мустаҳкамлаш.

Томонлар Қирғизистон–Германия иқтисодий шериклигини янада мустаҳкамлаш ҳамда эришилган келишувларни янги инвестициялар ва қўшма лойиҳалар орқали амалга оширишдан манфаатдор эканликларини билдирдилар.

---
Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

ДКО;Кырчын 5- сентябрь расмий жабылат

Кырчындагы «Көчмөндөр ааламы» этношаарчасынын расмий маданий программасы 5-сентябрда жыйынтыкталат

5-сентябрда VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында Кырчын жайлоосунда өтүп жаткан «Көчмөндөр ааламы» этношаарчасынын расмий маданий программасы жыйынтыкталат.

Маданий программанын аякташына байланыштуу 6-сентябрда этношаарчада санитардык күн жарыяланат. Бул күнү санитардык жана техникалык зарыл иштерди жүргүзүү үчүн аймак келүүчүлөр үчүн жабык болот.

7-сентябрдан 10-сентябрга чейин этношаарча кайрадан келүүчүлөр үчүн ачылып, ишин улантат.

Буга чейин VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында Кырчын жайлоосуна каттаган акысыз шаттл-автобустар 5-сентябрды кошо алганда каттамдарын улантат.

7-сентябрдан тартып акысыз шаттл-автобустар каттабайт. Бул күндөрү келүүчүлөр этношаарчага жеке транспорт каражаттары менен өз алдынча бара алышат.
*****
#AkikatKG

Официальная культурная программа этногородка «Вселенная кочевников» в Кырчыне завершится 5 сентября

5 сентября завершается официальная культурная программа этногородка «Вселенная кочевников» в урочище Кырчын, проходящая в рамках VI Всемирных игр кочевников.

В связи с завершением культурной программы 6 сентября в этногородке объявлен санитарный день. В этот день территория будет закрыта для посетителей для проведения необходимых санитарных и технических работ.

С 7 по 10 сентября этногородок вновь будет открыт для посетителей и продолжит работу в штатном режиме.

Ранее запущенные в рамках VI Всемирных игр кочевников бесплатные шаттл-басы до урочища Кырчын будут курсировать до 5 сентября включительно.

С 7 сентября бесплатные шаттл-басы курсировать не будут. В эти дни посетители смогут самостоятельно добраться до этногородка на личных транспортных средствах.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати
«Кўчманчилар коиноти» этношаҳарчасининг расмий маданий дастури якунланади

5 сентябрь куни VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида Қирғин сайида ташкил этилган «Кўчманчилар коиноти» этношаҳарчасининг расмий маданий дастури якунланади.

Маданий дастурнинг якунланиши муносабати билан 6 сентябрь куни этношаҳарчада санитария куни эълон қилинди. Шу куни ҳудуд санитария ва техник ишлар олиб борилиши муносабати билан ташриф буюрувчилар учун ёпиқ бўлади.

7–10 сентябрь кунлари «Кўчманчилар коиноти» этношаҳарчаси яна ўз эшикларини меҳмонлар учун очиб, одатдагидек фаолиятини давом эттиради.

Шунингдек, VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасида йўлга қўйилган Қирғин сайига бепул қатновчи шаттл-автобуслар 5 сентябрь кунини ҳам қўшиб, шу санага қадар хизмат кўрсатади.

7 сентябрдан бошлаб бепул шаттл-автобуслар қатнови амалга оширилмайди. Ушбу кунларда ташриф буюрувчилар этношаҳарчага шахсий транспорт воситаларида мустақил равишда боришлари мумкин.

---
Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

VI ЖАҲОН КЎЧМАНЧИЛАР ЎЙИНЛАРИГА БАҒИШЛАНГАН МАТБУОТ АНЖУМАНИ БЎЛИБ ЎТДИ

    Бугун, 1 сентябрь куни Чўлпон-Ота шаҳридаги «Газпром» соғломлаштириш мажмуасида VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Анжуманда VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларини ташкил этиш жараёни, спорт ва маданий дастурлар, иштирокчи давлатлар, спортчилар ҳамда хорижий делегациялар учун яратилган шароитлар, шунингдек, Ўйинларнинг халқаро аҳамияти ҳақида батафсил маълумот берилди.

Тадбирда Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси ўринбосари Улан Маматканов, илм-фан, олий таълим ва инновациялар вазири Гулзат Исаматова, маданият, ахборот ва ёшлар сиёсати вазири ўринбосари Салқин Сарногоева, Жисмоний тарбия ва спорт давлат агентлиги директори ўринбосари Конибек Аширалиев, Туризмни ривожлантириш давлат агентлиги директори Эдуард Кубатов, Жаҳон кўчманчилар ўйинлари Халқаро котибияти раҳбари Нурсултан Аденов ҳамда VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари маданий дастурининг бош режиссёри, Қирғиз Республикаси халқ артисти Олтинбек Максутов иштирок этди.

Анжуман давомида спикерлар Ўйинлар доирасида ўтказилаётган спорт мусобақаларининг ўзига хос жиҳатлари, спортчилар учун яратилган шароитлар, хорижий давлатлар делегацияларининг иштироки ва тадбирларни ташкил этиш масалалари ҳақида маълумот бердилар.

Шунингдек, VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг маданий дастури тақдим этилди. Унда қирғиз халқининг миллий маданияти, урф-одатлари, анъаналари, халқ ҳунармандчилиги ҳамда кўчманчи цивилизациянинг тарихий-маданий меросини жаҳон ҳамжамиятига кенг танитишга қаратилган тадбирлар ҳақида сўз юритилди.

Матбуот анжуманида оммавий ахборот воситалари вакиллари спорт ва маданий дастурлар, иштирокчи мамлакатлар, хавфсизлик чоралари, томошабинлар учун яратилган шароитлар ҳамда ташкилий масалалар юзасидан саволлар бердилар. Масъул раҳбарлар журналистларнинг саволларига жавоб бериб, Ўйинларни ўтказиш билан боғлиқ долзарб масалалар юзасидан батафсил тушунтиришлар бердилар.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари Қирғизистонда 31 августдан 6 сентябрга қадар ўтказилмоқда. Дунёнинг турли мамлакатларидан келган спортчилар, ижодий жамоалар, маданият вакиллари ҳамда меҳмонларни бирлаштираётган мазкур Ўйинлар кўчманчи халқларнинг спорт, тарих ва маданият соҳасидаги меросини асраб-авайлаш ва кенг тарғиб қилиш, шунингдек, халқлар ўртасидаги маданий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

#КыргызстанАкыйкаты Аялзатынын улуулугу — элдин маданий жүзүндө

   Бишкекте өтүп жаткан VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары спорттук мелдештер менен гана чектелбестен, улуттук маданиятты, салт-санааны, кол өнөрчүлүктү жана руханий мурастарды дүйнөгө тааныткан маанилүү эл аралык аянтчага айланууда. Бул ири иш-чарага келген мамлекет башчыларынын жубайлары да Кыргызстандын бай тарыхы жана маданий мурасы менен жакындан таанышууда.

Көчмөндөр цивилизациясынын өзгөчө дүйнөсү, анын кылымдарды карыткан салттары жана аялзатынын коомдогу орду VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагындагы маданий иш-чаралардан өзгөчө орун алды. Бишкекке келген биринчи айымдар үчүн уюштурулган программаларда кыргыз элинин тарыхы, улуттук кийимдери, кол өнөрчүлүгү, каада-салты жана заманбап чыгармачылыгы кеңири көрсөтүлдү.

Бул сапарда Кыргызстандын биринчи айымы Айгүл Жапарова менен Кытай Эл Республикасынын биринчи айымы Пэн Лиюань Кыргыз мамлекеттик тарых музейине барышты. Коноктор музейдеги экспозициялар менен таанышып, кыргыз жана кытай элдеринин тарыхый-маданий байланыштарын чагылдырган көргөзмөлөргө өзгөчө көңүл бурушту.

Музейдеги экспозициялар аркылуу эки байыркы цивилизациянын тарыхый мурастары, улуттук баалуулуктары жана маданий өзгөчөлүктөрү тааныштырылды. Кыргыз-кытай мамилелеринин терең тарыхы, Улуу Жибек жолу аркылуу байланышкан элдердин өз ара маданий таасири да өзүнчө мааниге ээ. Ушундай тарыхый мурастардын бүгүнкү күндө эл аралык деңгээлде көрсөтүлүшү эки мамлекеттин достук жана маданий байланыштарын дагы да бекемдөөгө өбөлгө түзөт.

Биринчи айымдар ошондой эле кыргызстандык дизайнерлердин улуттук стилдеги коллекциялары менен таанышып, кыргыз аялдарынын салттуу баш кийими — элечекке арналган «Элечек — кыргыз аялзатынын асыл мурасы» аттуу көрсөтүүнү көрүштү.

Элечек — жөн гана улуттук баш кийим эмес. Ал кыргыз аялзатынын жашоо-турмушун, үй-бүлөлүк баалуулуктарын, коомдогу ордун жана руханий дүйнөсүн чагылдырган тарыхый-маданий мурас. Анын жасалышы, оролушу жана колдонулушу да белгилүү бир салттык мааниге ээ болгон. Элечектин ар бир бүктөмүндө элибиздин тарыхы, энелерден кыздарга өтүп келген тажрыйба жана улуттук эстетика камтылган.

Бүгүнкү күндө кыргыздын салттуу кийимдери жаңыча өңүттө кайра жаралып, заманбап мода менен айкалышууда. Улуттук орнаменттер, табигый кездемелер, сайма өнөрү жана салттуу кийимдердин формалары кыргыз дизайнерлеринин чыгармачылыгында жаңы мазмунга ээ болууда. Мындай көрсөтүүлөр кыргыз маданиятынын тарых менен гана жашап калбастан, азыркы заманга ылайык өнүгүп жатканын да айгинелейт.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылыш аземинде бир катар мамлекеттердин биринчи айымдарынын катышуусу да иш-чаранын эл аралык маанисин арттырды. Бишкектеги салтанатта Азербайжандын биринчи айымы Мехрибан Алиева, Өзбекстандын биринчи айымы Зироат Мирзиёева, Түркиянын биринчи айымы Эмине Эрдоган да болушту.

Бир тууган түрк элдеринин маданий окшоштугу, тарыхый тамырлаштыгы жана жалпы руханий баалуулуктары көчмөндөрдүн мурасын даңазалаган бул ири иш-чарада өзгөчө көрүнүш тапты. Кыргыз, өзбек, азербайжан жана түрк элдеринин салттарында үй-бүлөгө, энеге, аялзатына, улууну урматтоого жана муундар байланышын сактоого өзгөчө маани берилери белгилүү.

Бүгүн Бишкек дүйнөнүн ар кайсы булуң-бурчунан келген меймандарды кабыл алган эл аралык борборго айланды. Көчмөндөр оюндарынын спорттук программасы менен катар этномаданий иш-чаралар, улуттук оюндар, кол өнөрчүлөрдүн көргөзмөлөрү, музыкалык жана чыгармачылык программалар өткөрүлүп, кыргыз элинин тарыхый мурасы кеңири таанытылууда.

Көчмөндөр оюндарынын өзгөчөлүгү да мына ушунда — бул мелдештердин гана жыйындысы эмес, элдерди маданият аркылуу жакындаткан, тарыхты тааныткан жана муундар арасындагы байланышты бекемдеген эл аралык кыймыл.

Айрыкча аялзатына байланышкан улуттук мурастардын эл аралык деңгээлде көрсөтүлүшү терең символикалык мааниге ээ. Анткени кайсы гана элдин болбосун тилин, маданиятын, каада-салтын жана үй-бүлөлүк баалуулуктарын кийинки муунга жеткирүүдө эненин орду өзгөчө.

Кыргыз элинин «Эне — үйдүн куту» деген түшүнүгү да бекеринен жаралган эмес. Эне үй-бүлөнүн гана эмес, бүтүндөй коомдун руханий пайдубалын бекемдеген күч катары кабыл алынган. Ошондуктан кыргыз аялзатынын улуттук кийими, зер буюмдары, кол өнөрчүлүгү жана салт-санаасы бүгүнкү күндө да улуттук иденттүүлүктүн маанилүү бөлүгү бойдон калууда.

Биринчи айымдардын Кыргызстандагы маданий иш-чараларга катышуусу өлкөлөр ортосундагы расмий дипломатиялык байланыштарды маданий жана гуманитардык кызматташтык менен толуктаган маанилүү кадам болуп саналат. Алардын кыргыз маданиятына болгон кызыгуусу элдердин бири-бирин жакындан таануусуна, өз ара урмат-сыйды бекемдөөгө жана маданий диалогду кеңейтүүгө кызмат кылат.

VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары дал ушул максатты — ар түрдүү элдердин маданиятын бир аянтчага топтоп, алардын жалпы баалуулуктарын даңазалоону көздөйт.

Бишкекке келген биринчи айымдардын сапары кыргыз элинин маданий мурасын дүйнөлүк коомчулукка таанытуунун дагы бир жаркын мисалы болуп калды. Спорт талаасында күч сынашкан мамлекеттердин өкүлдөрү маданият жана салт аркылуу жакындашып, элдерди бириктирген жалпы адамзаттык баалуулуктарды дагы бир ирет даңазалоодо.

Көчмөндөрдүн мурасы — тарыхта калган эстелик эмес. Ал бүгүн да жашап, жаңы муундун дүйнөсүндө жаңыланып, дүйнө элдерин достукка жана өз ара түшүнүшүүгө чакырган тирүү маданий мурас.
*****
#ҚирғизистонҲақиқати.

Аёл зоти улуғлиги — халқнинг маданий қиёфасида

Бишкекда ўтказилаётган VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари нафақат спорт мусобақалари, балки миллий маданият, урф-одат, ҳунармандчилик ва маънавий меросни дунёга танитишга хизмат қилаётган муҳим халқаро майдонга айланмоқда. Ушбу йирик тадбирда иштирок этиш учун мамлакат пойтахтига ташриф буюрган давлат раҳбарларининг рафиқа-лари ҳам Қирғизистоннинг бой тарихи ва маданий мероси билан яқиндан танишмоқдалар.

Кўчманчи цивилизациянинг ўзига хос олами, асрлар давомида шаклланган анъаналари ва аёл зотининг жамиятдаги ўрни VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари доирасидаги маданий тадбирларда алоҳида намоён бўлмоқда. Бишкекка ташриф буюрган биринчи хонумлар учун ташкил этилган дастурларда қирғиз халқининг тарихи, миллий либослари, ҳунармандчилиги, урф-одатлари ва замонавий ижоди кенг намойиш этилди.

Қирғизистон Республикасининг биринчи хоними Айгул Жапарова ва Хитой Халқ Республикасининг биринчи хоними Пэн Лиюань Қирғизистон Давлат тарих музейига ташриф буюриб, музей экспозициялари билан яқиндан танишдилар.

Меҳмонларга қирғиз ва хитой халқларининг тарихий-маданий меросини акс эттирувчи кўргазмалар намойиш этилди. Икки қадимий цивилизациянинг тарихи, миллий қадриятлари ва маданий ўзига хосликлари ҳақида маълумотлар берилди.

Айниқса, Буюк Ипак йўли орқали асрлар давомида шаклланган қирғиз-хитой алоқаларига оид маданий мероснинг намойиш этилиши алоҳида аҳамият касб этди. Бундай тарихий бойликларнинг халқаро даражада тақдим этилиши икки давлат ўртасидаги дўстлик, ўзаро ҳурмат ва маданий-гуманитар алоқаларни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Биринчи хонумлар, шунингдек, қирғизистонлик дизайнерларнинг миллий услубдаги коллекциялари билан танишиб, «Элечек — қирғиз аёлининг бебаҳо мероси» номли махсус намойишни томоша қилдилар.

Элечек — оддий бош кийим эмас. У қирғиз аёлининг ҳаёт тарзи, оилавий қадриятлари, жамиятдаги ўрни ва маънавий дунёсини ўзида мужассам этган тарихий-маданий меросдир. Уни тайёрлаш ва бошга ўрашнинг ҳам ўзига хос анъаналари мавжуд бўлиб, улар авлоддан-авлодга ўтиб келган.

Элечекнинг ҳар бир қатлами ва безагида халқ тарихи, оналардан қизларга мерос бўлиб келаётган тажриба, нафосат ва миллий эстетика мужассам.

Бугунги кунда қирғиз халқининг анъанавий либослари замонавий мода билан уйғунлашган ҳолда қайта кашф этилмоқда. Миллий нақшлар, табиий матолар, каштачилик санъати ва анъанавий либос шакллари қирғиз дизайнерларининг ижодида янги мазмун касб этмоқда. Бундай намойишлар миллий маданиятнинг фақат ўтмиш мероси сифатида эмас, балки замон билан ҳамнафас равишда ривожланаётган тирик қадрият эканини кўрсатади.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинларининг очилиш маросимида қатор давлатларнинг биринчи хонумлари иштирок этгани ҳам тадбирнинг халқаро нуфузини янада оширди. Бишкекдаги тантанали очилиш маросимида Озарбайжоннинг биринчи хоними Меҳрибан Алиева, Ўзбекистоннинг биринчи хоними Зироат Мирзиёева, Туркиянинг биринчи хоними Эмина Эрдоған ҳам иштирок этдилар.

Қардош туркий халқларнинг тарихий илдизлари, маданий яқинлиги ва умумий маънавий қадриятлари кўчманчилар меросини улуғловчи ушбу йирик тадбирда яна бир бор яққол намоён бўлди. Қирғиз, ўзбек, озарбайжон ва турк халқлари анъаналарида оила, она, аёл зоти, катталарни ҳурмат қилиш ва авлодлар ўртасидаги ворисийликни сақлашга алоҳида эътибор қаратилади.

Бугун Бишкек дунёнинг турли бурчакларидан келган меҳмонларни қабул қилаётган халқаро марказга айланди. Кўчманчилар ўйинларининг спорт дастурлари билан бир қаторда этномаданий тадбирлар, миллий спорт ўйинлари, ҳунармандлар кўргазмалари, мусиқий ва ижодий дастурлар ташкил этилмоқда. Улар орқали қирғиз халқининг бой тарихи ва маданий мероси халқаро жамоатчиликка кенг танитилмоқда.

Кўчманчилар ўйинларининг асосий ўзига хослиги ҳам шунда — бу фақат спорт мусобақаларининг мажмуи эмас. У турли халқларни маданият, тарих ва анъаналар орқали бирлаштирувчи, ўзаро ҳурмат ва дўстликни мустаҳкамловчи халқаро ҳаракатдир.

Айниқса, аёл зотига дахлдор миллий меросларни халқаро майдонда намойиш этиш чуқур рамзий маънога эга. Зеро, ҳар бир халқнинг тили, маданияти, урф-одатлари ва оилавий қадриятларини кейинги авлодларга етказишда онанинг ўрни беқиёсдир.

Қирғиз халқида «Она — хонадон қут-баракаси» деган тушунчанинг шакллангани ҳам бежиз эмас. Она нафақат оиланинг, балки жамиятнинг маънавий пойдеворини мустаҳкамловчи куч сифатида қадрланган. Шу боис қирғиз аёлининг миллий либослари, тақинчоқлари, ҳунармандчилиги ва урф-одатлари бугун ҳам миллий ўзликни англашнинг муҳим қисми бўлиб қолмоқда.

Биринчи хонумларнинг Қирғизистондаги маданий тадбирларда иштирок этиши мамлакатлар ўртасидаги расмий дипломатик муносабатларни маданий ва гуманитар ҳамкорлик билан бойитувчи муҳим қадамдир. Уларнинг қирғиз маданиятига бўлган қизиқиши халқларнинг бир-бирини яқиндан англаши, ўзаро ҳурмат ва дўстлик ришталарининг мустаҳкамланишига хизмат қилади.

VI Жаҳон кўчманчилар ўйинлари айнан ана шу эзгу мақсад — турли халқларнинг маданиятини бир майдонда жамлаш, уларга хос умумий қадриятларни улуғлаш ва халқлар ўртасидаги дўстликни мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.

Бишкекка ташриф буюрган биринчи хонумларнинг маданий дастурларда иштироки қирғиз халқининг бой меросини халқаро жамоатчиликка танитишнинг яна бир ёрқин намунаси бўлди. Спорт майдонларида куч синашаётган турли давлат вакиллари маданият ва анъаналар орқали бир-бирига янада яқинлашиб, халқларни бирлаштирувчи умуминсоний қадриятларни тараннум этмоқдалар.

Кўчманчилар мероси — тарих саҳифаларида қолиб кетган ёдгорлик эмас. У бугун ҳам яшамоқда, янги авлод ҳаётида янгича мазмун касб этмоқда ва дунё халқларини дўстлик, ўзаро ҳурмат ҳамда ҳамжиҳатликка чорлаётган тирик маданий мерос сифатида давом этмоқда.

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

Яндекс.Метрика
Cайт "Clicks.KG" Реклама Агентлиги
томонидан ишлаб чиқилган.