#КыргызстанАкыйкаты
БАЛДАРДЫН ӨМҮРҮН САКТОО — ЖАЛПЫ АДАМЗАТТЫН ЫЙЫК МИЛДЕТИ

Айгүл Жапарова Самарканд шаарында өткөн дүйнөлүк саммитте Кыргызстандагы балдар онкологиясынын жетишкендиктери жана эл аралык кызматташтыктын мааниси тууралуу сөз сүйлөдү

Самарканд шаарында балдардын бакубаттуулугуна инвестиция салууга, алардын ден соолугун коргоого жана келечек муундардын туруктуу өнүгүүсүн камсыз кылууга арналган ири эл аралык жыйын өттү. 2026-жылдын 21-октябрында Өзбекстандын байыркы Самарканд шаарында «Балдардын бакубаттуулугуна инвестиция салуу: келечек муундардын туруктуу жана адилеттүү өнүгүүсүнө карай жол» аттуу дүйнөлүк саммит жана Балдар онкологиясы боюнча II эл аралык конгресс өз ишин баштады. Аталган иш-чарага Кыргыз Республикасынын Биринчи айымы Айгүл Жапарова да катышып, өлкөдө балдар онкологиясын өнүктүрүү жаатында жүргүзүлүп жаткан иштер, жетишилген натыйжалар жана эл аралык кызматташтыктын зарылдыгы тууралуу баяндама жасады.

Балдардын келечеги — мамлекеттердин орток жоопкерчилиги

Баланын күлкүсү жаңырган үйдө үмүт жашайт. Ал эми баланын ден соолугуна коркунуч жаралганда, ата-эненин жүрөгүндөгү тынчтык бузулуп, бүтүндөй үй-бүлөнүн жашоосу өзгөрөт. Айрыкча, онкологиялык ооруларга кабылган балдардын өмүрү үчүн күрөшүү ата-энеден гана эмес, дарыгерлерден, коомдон жана мамлекеттен да зор жоопкерчиликти талап кылат.

Мына ушундай маанилүү маселелерди талкуулоо үчүн Самарканд шаарында дүйнөнүн 100дөн ашуун өлкөсүнүн өкүлдөрүн бириктирген эл аралык саммит уюштурулду. Ага мамлекеттердин жана өкмөттөрдүн өкүлдөрү, эл аралык уюмдардын жетекчилери, медицина тармагындагы адистер, окумуштуулар жана эксперттер катышты. Ошондой эле бир катар мамлекеттердин биринчи айымдары балдардын бакубаттуулугун камсыз кылуу жана алардын укуктарын коргоо маселелерине арналган талкууларга катышышты.

Саммиттин негизги максаты — балдардын сапаттуу медициналык жардам алуусуна мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүү, билим алуусун жана социалдык корголушун камсыз кылуу, ошондой эле келечек муундардын коопсуз жана татыктуу жашоосу үчүн мамлекеттердин биргелешкен аракеттерин күчөтүү.

Иш-чаранын алкагында өткөн Балдар онкологиясы боюнча II эл аралык конгресс да өзгөчө мааниге ээ болду. Анда балдар арасында кездешкен онкологиялык ооруларды эрте аныктоо, заманбап дарылоо ыкмаларын жайылтуу, медициналык кызматтардын жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу жана адистердин тажрыйбасын өркүндөтүү маселелери каралды.

Кыргызстандын Биринчи айымы Айгүл Жапарова бул эл аралык аянтчада өлкөбүздүн тажрыйбасы менен бөлүшүп, балдардын өмүрүн сактоо багытында жасалып жаткан иштерге токтолду.

Балдар онкологиясын каржылоо 200 эсеге өстү

Айгүл Жапарова өз сөзүндө Кыргызстанда балдар онкологиясын өнүктүрүүгө акыркы жылдары өзгөчө көңүл бурулуп жатканын белгиледи.

Анын айтымында, мындан он жылдан ашык убакыт мурун өлкөдө онкологиялык ооруларга кабылган балдарга медициналык жардам көрсөтүү мүмкүнчүлүктөрү кыйла чектелүү болгон. Бул көйгөйдүн негизги себептеринин бири каржылоонун жетишсиздиги эле. Убакыттын өтүшү менен бул багытка көңүл бурулуп, медициналык жардамдын сапатын жакшыртуу жана дарылоо мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү боюнча иштер жүргүзүлө баштады.

Биринчи айымдын маалыматына ылайык, акыркы жылдары Кыргызстанда балдар онкологиясын каржылоо 200 эсеге көбөйгөн.

Бул көрсөткүч өлкөдө балдардын ден соолугун коргоого жана онкологиялык ооруларга каршы күрөшүүгө болгон мамиле өзгөрүп жатканын айгинелейт. Бирок каржылоонун көбөйүшү өз алдынча акыркы максат боло албайт. Эң башкысы — бөлүнгөн каражаттын натыйжасында балдарга көрсөтүлүүчү медициналык жардамдын сапаты жогорулап, алардын айыгып кетүү мүмкүнчүлүгү кеңейиши керек.

«Биз үчүн бөлүнгөн каражаттын көлөмү эмес, ошол каражаттын натыйжасында жаралган реалдуу өзгөрүүлөр маанилүү», — деген мазмундагы пикири менен Айгүл Жапарова балдардын өмүрүн сактоодо конкреттүү натыйжага жетишүү зарылдыгын баса белгиледи.

Чындыгында, онкологиялык ооруга кабылган бала үчүн ар бир күн, ар бир туура коюлган диагноз жана өз убагында башталган дарылоо чоң мааниге ээ. Ошондуктан заманбап медициналык жабдуулар менен камсыз кылуу, зарыл болгон дары-дармектердин жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу жана квалификациялуу адистерди даярдоо бул тармактагы негизги милдеттерден болуп саналат.

Бишкек менен Ошто дарылоо мүмкүнчүлүктөрү кеңейүүдө

Биринчи айым өлкөдө балдар онкологиясын өнүктүрүү багытында жүргүзүлүп жаткан иштерге токтолуп, Бишкек жана Ош шаарларында онкологиялык ооруларга кабылган балдарды дарылоо мүмкүнчүлүктөрү кеңейип жатканын белгиледи.

Аталган шаарларда заманбап диагностикалык жана дарылоо базасын өнүктүрүүгө, балдарды керектүү дары-дармектер менен камсыз кылууга көңүл бурулууда.

Ооруну эрте аныктоо жана туура диагноз коюу — баланын айыгып кетүү мүмкүнчүлүгүн жогорулатуучу маанилүү шарттардын бири. Ошол эле учурда дарылоонун натыйжалуулугу медициналык жабдууларга гана эмес, дарыгерлердин тажрыйбасына, колдонулган ыкмалардын сапатына жана бейтапка комплекстүү жардам көрсөтүүгө да байланыштуу.

Ушуга байланыштуу медициналык мекемелердин материалдык-техникалык базасын чыңдоо менен катар адистердин кесиптик деңгээлин жогорулатуу, жаңы технологияларды өздөштүрүү жана эл аралык тажрыйбаны колдонуу өзгөчө мааниге ээ.

Айгүл Жапарова Эне жана баланы коргоо улуттук борборунда паллиативдик жардам көрсөтүү бөлүмүнүн ачылышын да маанилүү кадам катары белгиледи.

Паллиативдик жардам оор дартка кабылган балдардын абалын жеңилдетүүгө, ооруну жана башка белгилерди азайтууга, алардын жашоо сапатын жакшыртууга багытталат. Мындай жардам баланын өзүнө гана эмес, оор мезгилди башынан өткөрүп жаткан үй-бүлөсүнө да колдоо көрсөтүүнү камтыйт.

Анткени онкологиялык оору менен күрөшүү — медициналык дарылоодон тышкары, психологиялык колдоону, жакындарынын камкордугун жана коомдун түшүнүүсүн талап кылган татаал жол.

Жилик чучугун трансплантациялоо — маанилүү жетишкендик

Кыргызстандын саламаттык сактоо тармагындагы маанилүү окуялардын бири катары 2024-жылы өлкөдө биринчи жолу жилик чучугун трансплантациялоо операциясынын жасалышы белгиленди.

Жилик чучугун трансплантациялоо айрым оор кан ооруларын жана онкологиялык дарттарды дарылоодо колдонулуучу татаал медициналык ыкмалардын бири болуп эсептелет. Мындай операцияларды жүргүзүү үчүн атайын даярдыктан өткөн адистер, заманбап медициналык инфраструктура жана бейтапты узак мөөнөттүү көзөмөлдөө мүмкүнчүлүгү зарыл.

Бул багыттагы жетишкендиктер өлкөдө жогорку технологиялуу медициналык жардам көрсөтүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө умтулуу бар экенин көрсөтөт.

Ошол эле учурда мындай мүмкүнчүлүктөрдү мындан ары өнүктүрүү, адистердин тажрыйбасын арттыруу жана балдардын заманбап дарылоо ыкмаларына жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу үзгүлтүксүз көңүл бурууну талап кылат.

Ар бир бала үчүн дарыланууга болгон мүмкүнчүлүк анын үй-бүлөсүнүн материалдык абалына же жашаган жерине гана көз каранды болуп калбашы керек. Балдардын өмүрүн сактоо жана алардын ден соолугун коргоо жалпы коомдун жана мамлекеттин маанилүү милдети болуп саналат.

Дүйнөдө жыл сайын 400 миңге жакын балага онкологиялык диагноз коюлат

Саммитте балдар онкологиясы дүйнөлүк коомчулук үчүн дагы эле олуттуу көйгөй бойдон калып жатканы белгиленди.

Айгүл Жапарова келтирген маалыматтарга ылайык, дүйнө жүзүндө жыл сайын болжол менен 400 миң балага онкологиялык оору диагнозу коюлат.

Мындай көрсөткүчтөр балдар онкологиясына каршы күрөштө мамлекеттердин, медициналык мекемелердин жана эл аралык уюмдардын биргелешкен аракеттери канчалык маанилүү экенин көрсөтөт.

Өзгөчө көңүл бурууну талап кылган маселелердин бири — өлкөлөрдүн ортосундагы медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүндөгү айырмачылыктар.

Маалыматтарга ылайык, кирешеси жогору өлкөлөрдө онкологиялык ооруларга кабылган балдардын 80 пайыздан ашыгы айыгып кетсе, кирешеси төмөн жана орто болгон мамлекеттерде бул көрсөткүч кыйла төмөн бойдон калууда.

Мунун артында бир катар себептер бар. Алардын катарына ооруну өз убагында аныктоодогу кыйынчылыктар, керектүү дары-дармектердин жана заманбап дарылоо ыкмаларынын жетишсиздиги, медициналык адистердин мүмкүнчүлүктөрү, ошондой эле үй-бүлөлөрдүн каржылык оорчулуктары кирет.

Балага онкологиялык диагноз коюлганда, анын ата-энеси дарыланууга байланышкан көптөгөн кыйынчылыктарга туш болот. Айрым үй-бүлөлөр үчүн дары-дармек сатып алуу, узак мөөнөттүү дарыланууга каражат табуу же зарыл медициналык жардам алуу үчүн башка өлкөгө баруу олуттуу түйшүк жаратышы мүмкүн.

Ошондуктан балдардын онкологиялык ооруларын дарылоодо медициналык кызматтардын жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу менен катар, оорулуу балдардын үй-бүлөлөрүн социалдык жана каржылык жактан колдоо механизмдерин өнүктүрүү да маанилүү.

Эл аралык кызматташтык — балдардын өмүрүн сактоонун маанилүү шарты

Айгүл Жапарова балдар онкологиясы жаатында мамлекеттер аралык кызматташтыкты чыңдоо зарылдыгына өзгөчө көңүл бурду.

Анын пикиринде, эл аралык диалог конкреттүү демилгелер жана иш жүзүндө аткарыла турган чечимдер менен коштолууга тийиш.

Бул багыттагы кызматташтык бир нече негизги маселени камтыйт. Биринчиден, өлкөлөрдүн медициналык мекемелеринин ортосунда тажрыйба алмашууну күчөтүү зарыл. Экинчиден, дарыгерлерди биргелешип даярдоо жана алардын квалификациясын жогорулатуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү маанилүү. Үчүнчүдөн, заманбап диагностика жана дарылоо ыкмаларын өздөштүрүүдө өз ара колдоо көрсөтүү керек.

Мындан тышкары, чет өлкөлөрдө дарыланууга муктаж болгон балдардын үй-бүлөлөрүн колдоонун натыйжалуу механизмдерин иштеп чыгуу да күн тартибиндеги маанилүү маселелердин бири болуп саналат.

Мындай кызматташтык ар бир өлкөнүн тажрыйбасын жана мүмкүнчүлүктөрүн бириктирип, медициналык жардамдын сапатын жакшыртууга өбөлгө түзөт.

«Жабыла көтөргөн жүк жеңил» деген кыргыз элинин накыл сөзү да бул маселеге шайкеш келет. Бир мамлекет үчүн татаал болгон милдетти өлкөлөр биргелешип аракеттенүү аркылуу кыйла натыйжалуу чечиши мүмкүн.

Балдардын өмүрүн сактоо маселесинде чек аралар тоскоол болбошу керек. Анткени баланын ден соолугу, анын жашоого жана сапаттуу медициналык жардам алууга болгон укугу — жалпы адамзат үчүн бирдей баалуулук.

2030-жылга чейинки глобалдык максат

Саммитте Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун балдар онкологиясына каршы күрөшүү боюнча глобалдык демилгесинин максаттары да эске салынды.

Аталган демилгенин негизги максаттарынын бири — 2030-жылга чейин дүйнө жүзүндө онкологиялык ооруларга кабылган балдардын кеминде 60 пайызынын аман калышын камсыз кылууга жетишүү.

Бул максатка жетүү үчүн ооруну эрте аныктоо, натыйжалуу дарылоону камсыз кылуу, медициналык кызматтардын сапатын жакшыртуу жана мамлекеттердин ортосундагы кызматташтыкты бекемдөө зарыл.

Айгүл Жапарова Борбор Азия өлкөлөрү бул максатка жетүүгө олуттуу салым кошуп, балдардын өмүрүн сактап калуу жаатында натыйжалуу аймактык кызматташтыктын үлгүсүн көрсөтө аларына ишеним билдирди.

Борбор Азия мамлекеттеринин географиялык жактан жакындыгы, жалпы аймактык кызыкчылыктары жана өз ара кызматташуу мүмкүнчүлүктөрү медициналык мекемелердин ортосундагы байланыштарды өнүктүрүүгө өбөлгө түзө алат.

Биргелешкен окутууларды уюштуруу, адистердин тажрыйба алмашуусун камсыз кылуу, илимий жана практикалык жетишкендиктерди жайылтуу, ошондой эле оорулуу балдардын үй-бүлөлөрүнө жардам көрсөтүү боюнча тажрыйба бөлүшүү аймактык кызматташтыктын маанилүү багыттары болуп саналат.

Самарканддан дүйнөгө жолдонгон маанилүү чакырык

Саммиттин жүрүшүндө балдардын бакубаттуулугуна инвестиция салуу, алардын ден соолугун коргоо, билим алуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана социалдык колдоону жакшыртуу маселелери кеңири талкууланды.

Иш-чаранын жыйынтыгында балдардын бакубаттуулугуна инвестиция салуу боюнча Самарканд декларациясын кабыл алуу пландаштырылган. Ал балдардын укуктарын коргоо жана алардын келечегин камсыз кылуу жаатындагы эл аралык кызматташтыкты бекемдөөгө багытталган.

Айгүл Жапарованын Самарканддагы саммитке катышуусу Кыргызстан үчүн балдардын ден соолугун коргоо жаатындагы тажрыйбаны эл аралык коомчулук менен бөлүшүүгө жана кызматташтыктын жаңы мүмкүнчүлүктөрүн талкуулоого шарт түздү.

Анын сөзүндө өзгөчө басым жасалган негизги ой — ар бир бала кайсы өлкөдө төрөлгөнүнө жана кайсы жерде жашаганына карабастан, өз убагында медициналык жардам алууга жана сапаттуу дарыланууга укуктуу экендиги.

Бул принцип адамзаттын келечегине болгон жоопкерчиликти дагы бир жолу эске салат. Анткени балдардын ден соолугуна кам көрүү — бүгүнкү күндүн гана эмес, эртеңки коомдун да бакубаттуулугуна салынган инвестиция.

Онкологиялык ооруга кабылган балдардын өмүрү үчүн күрөшүүдө ар бир ийгиликтүү дарылоо, ар бир өз убагында коюлган диагноз жана ар бир көрсөтүлгөн жардам чоң мааниге ээ. Ал эми мамлекеттердин биргелешкен аракети ошол мүмкүнчүлүктөрдү дагы да кеңейте алат.

Самарканддагы дүйнөлүк саммиттин мааниси да ушунда: балдардын ден соолугу жана келечеги жалпы адамзаттын орток жоопкерчилиги экенин таанып, жакшы ниетти конкреттүү иштер менен бекемдөө.
*****
#РеспубликанскаяПрессаAkiykatKG

СОХРАНЕНИЕ ЖИЗНИ ДЕТЕЙ — СВЯЩЕННЫЙ ДОЛГ ВСЕГО ЧЕЛОВЕЧЕСТВА

Айгуль Жапарова на Всемирном саммите в Самарканде рассказала о развитии детской онкологии в Кыргызстане и важности международного сотрудничества

21 октября 2026 года в Самарканде состоялся Всемирный саммит на тему «Инвестиции в благополучие детей: путь к устойчивому и справедливому развитию будущих поколений», а также II Международный конгресс по детской онкологии. В мероприятиях приняли участие представители более 100 стран, международных организаций, медицинского сообщества и экспертных кругов. Первая леди Кыргызской Республики Айгуль Жапарова представила опыт страны в развитии детской онкологии, рассказав о достигнутых результатах и необходимости укрепления международного сотрудничества в сфере охраны здоровья детей.

Будущее детей — общая ответственность государств

Детский смех наполняет дом надеждой. Но когда здоровью ребёнка угрожает тяжёлая болезнь, испытание ложится на всю семью. Особенно непростым становится путь семей, в которых дети сталкиваются с онкологическими заболеваниями. Их лечение требует не только усилий родителей и врачей, но и системной поддержки со стороны государства и общества.

Именно этим вопросам был посвящён международный саммит в Самарканде, объединивший представителей более 100 стран мира. Участники обсудили пути улучшения качества жизни детей, расширения доступа к медицинской помощи и образованию, а также укрепления социальных гарантий для подрастающего поколения.

Особое место в программе занял II Международный конгресс по детской онкологии. В центре внимания оказались ранняя диагностика онкологических заболеваний, внедрение современных методов лечения, повышение квалификации медицинских специалистов и расширение возможностей получения качественной медицинской помощи.

На международной площадке Айгуль Жапарова поделилась опытом Кыргызстана и рассказала о мерах, принимаемых для спасения жизни детей.

Финансирование детской онкологии в Кыргызстане увеличилось в 200 раз

В своём выступлении первая леди отметила, что в последние годы в Кыргызстане уделяется особое внимание развитию детской онкологии.

По её словам, ещё более десяти лет назад возможности оказания специализированной медицинской помощи детям с онкологическими заболеваниями были существенно ограничены, в том числе из-за недостаточного финансирования. Впоследствии ситуация начала меняться: стали предприниматься шаги по улучшению качества лечения и расширению доступности медицинских услуг.

Согласно приведённым Айгуль Жапаровой данным, за последние годы объём финансирования детской онкологии в стране увеличился в 200 раз.

Этот показатель свидетельствует о возросшем внимании к проблеме, однако главным критерием эффективности остаются реальные результаты: повышение качества лечения и увеличение шансов детей на выздоровление.

Для ребёнка с онкологическим заболеванием имеют значение каждый день, своевременно поставленный диагноз и правильно выбранная терапия. Поэтому наряду с увеличением финансирования необходимо обеспечивать медицинские учреждения современным оборудованием, необходимыми лекарственными препаратами и квалифицированными специалистами.

В Бишкеке и Оше расширяются возможности лечения

Айгуль Жапарова также рассказала о развитии специализированной медицинской помощи детям в Бишкеке и Оше.

В этих городах ведётся работа по совершенствованию диагностической и лечебной базы, а также улучшению обеспечения пациентов необходимыми лекарствами.

Ранняя диагностика и своевременное начало лечения играют важнейшую роль в борьбе с онкологическими заболеваниями. При этом эффективность медицинской помощи зависит не только от технического оснащения больниц, но и от профессионализма врачей, применения современных методов и комплексного подхода к лечению каждого пациента.

Поэтому наряду с укреплением материально-технической базы особое значение имеют повышение квалификации специалистов, освоение новых технологий и внедрение международного медицинского опыта.

Важным шагом Айгуль Жапарова назвала открытие отделения паллиативной помощи в Национальном центре охраны материнства и детства.

Паллиативная помощь направлена на облегчение состояния детей с тяжёлыми заболеваниями, уменьшение боли и других симптомов, а также улучшение качества их жизни. Она предполагает и психологическую поддержку семей, которые вместе с ребёнком переживают сложный период.

Борьба с онкологическими заболеваниями требует не только профессионального лечения, но и душевного участия, поддержки близких и понимания со стороны общества.

Трансплантация костного мозга — важный шаг в развитии медицины

Среди значимых достижений системы здравоохранения Кыргызстана отмечается проведение в 2024 году первой в стране трансплантации костного мозга.

Эта сложная медицинская процедура применяется при лечении некоторых тяжёлых заболеваний крови и онкологических патологий. Для её проведения необходимы специально подготовленные специалисты, современная медицинская инфраструктура и возможность длительного наблюдения за пациентом.

Развитие данного направления открывает дополнительные перспективы для оказания высокотехнологичной медицинской помощи внутри страны.

Вместе с тем дальнейшее совершенствование таких возможностей требует постоянной подготовки кадров, обмена опытом и расширения доступа детей к современным методам лечения.

Возможность получить необходимую медицинскую помощь не должна зависеть исключительно от материального положения семьи или места проживания ребёнка. Сохранение детской жизни и защита здоровья подрастающего поколения являются важнейшими задачами государства и общества.

Ежегодно около 400 тысяч детей в мире получают онкологический диагноз

Детская онкология по-прежнему остаётся одной из серьёзных глобальных проблем.

По данным, приведённым Айгуль Жапаровой, ежегодно в мире онкологические заболевания выявляются примерно у 400 тысяч детей.

Эти цифры подчёркивают необходимость объединения усилий государств, медицинских учреждений и международных организаций.

Одной из наиболее острых проблем остаётся неравный доступ к качественной диагностике и лечению. В странах с высоким уровнем дохода выздоравливают более 80% детей с онкологическими заболеваниями, тогда как в государствах с низким и средним уровнем дохода этот показатель значительно ниже.

Причинами являются позднее выявление заболеваний, недостаточная доступность необходимых лекарств и современных методов терапии, нехватка профильных специалистов, а также финансовые трудности семей.

После постановки онкологического диагноза родители нередко сталкиваются с серьёзными расходами на лечение. Для некоторых семей приобретение лекарств, длительное пребывание в медицинских учреждениях и поездки за рубеж становятся тяжёлым финансовым бременем.

Поэтому наряду с развитием медицинских услуг важно создавать эффективные механизмы социальной и финансовой поддержки семей, воспитывающих детей с тяжёлыми заболеваниями.

Международное сотрудничество — залог новых возможностей

Айгуль Жапарова подчеркнула необходимость укрепления межгосударственного взаимодействия в области детской онкологии.

Международный диалог, по её мнению, должен сопровождаться конкретными инициативами и практическими решениями.

Среди приоритетных направлений — обмен опытом между медицинскими учреждениями, совместная подготовка специалистов, повышение квалификации врачей и внедрение современных методов диагностики и лечения.

Не менее важно развивать механизмы поддержки семей, чьи дети нуждаются в специализированном лечении за рубежом.

Объединение профессиональных знаний, ресурсов и возможностей разных стран позволит повысить качество медицинской помощи и расширить доступ пациентов к передовым технологиям.

В этом контексте особенно актуально звучит народная мудрость: «В единстве — сила». Задачи, которые трудно решить усилиями одной страны, могут быть успешно реализованы благодаря совместной работе нескольких государств.

Здоровье ребёнка и его право на качественную медицинскую помощь не должны ограничиваться государственными границами. Эти ценности имеют одинаковое значение для всего человечества.

Глобальная цель — к 2030 году

В ходе саммита также были затронуты цели Глобальной инициативы Всемирной организации здравоохранения по борьбе с детским раком.

Одна из ключевых задач инициативы — к 2030 году обеспечить выживаемость не менее 60% детей с онкологическими заболеваниями во всём мире.

Для достижения этой цели необходимо совершенствовать раннюю диагностику, обеспечивать доступность эффективного лечения, повышать качество медицинских услуг и укреплять международное взаимодействие.

Айгуль Жапарова выразила уверенность, что страны Центральной Азии могут внести весомый вклад в достижение поставленных целей и стать примером эффективного регионального сотрудничества в сфере охраны здоровья детей.

Географическая близость государств региона, общие интересы и возможности для взаимодействия создают условия для развития партнёрства между медицинскими учреждениями.

Совместные образовательные программы, обмен опытом между врачами, распространение научных достижений и поддержка семей, воспитывающих детей с онкологическими заболеваниями, могут стать важными направлениями этой работы.

Самаркандский саммит — призыв к совместным действиям

В рамках международного форума широко обсуждались вопросы инвестирования в благополучие детей, защиты их здоровья, расширения образовательных возможностей и укрепления социальной поддержки.

По итогам мероприятия планировалось принятие Самаркандской декларации об инвестициях в благополучие детей, направленной на укрепление международного сотрудничества в области защиты прав подрастающего поколения и обеспечения его достойного будущего.

Участие Айгуль Жапаровой в саммите позволило представить международному сообществу опыт Кыргызстана в сфере охраны здоровья детей и обсудить перспективы дальнейшего взаимодействия.

Главная мысль её выступления заключается в том, что каждый ребёнок, независимо от страны рождения и места проживания, имеет право на своевременную медицинскую помощь и качественное лечение.

Забота о здоровье детей — это инвестиция не только в сегодняшний день, но и в благополучие будущего общества.

В борьбе за жизнь ребёнка, столкнувшегося с онкологическим заболеванием, важны каждый успешно завершённый курс лечения, каждый своевременно поставленный диагноз и каждая протянутая рука помощи. Совместные усилия государств способны расширить эти возможности и подарить большему числу детей шанс на полноценную жизнь.

В этом заключается главная ценность Всемирного саммита в Самарканде: признать здоровье и будущее детей общей ответственностью человечества и подкрепить благие намерения конкретными делами.

*****
#ҚирғизистонҲақиқати

БОЛАЛАР ҲАЁТИНИ АСРАШ — БУТУН ИНСОНИЯТНИНГ МУҚАДДАС БУРЧИ

Айгул Жапарова Самарқандда бўлиб ўтган жаҳон саммитида Қирғизистонда болалар онкологияси соҳасида эришилган ютуқлар ва халқаро ҳамкорликнинг аҳамияти ҳақида сўз юритди

Самарқанд шаҳрида болалар фаровонлигига сармоя киритиш, уларнинг саломатлигини муҳофаза қилиш ва келажак авлоднинг барқарор ривожланишини таъминлашга бағишланган йирик халқаро анжуман бўлиб ўтди. 2026 йил 21 октябрь куни Ўзбекистоннинг қадимий Самарқанд шаҳрида «Болалар фаровонлигига сармоя киритиш: келажак авлоднинг барқарор ва адолатли ривожланиши сари йўл» мавзусидаги Жаҳон саммити ҳамда Болалар онкологияси бўйича II халқаро конгресс ўз ишини бошлади. Ушбу тадбирда Қирғиз Республикаси Биринчи хоними Айгул Жапарова ҳам иштирок этиб, мамлакатда болалар онкологиясини ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ишлар, эришилган натижалар ва халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш зарурати ҳақида сўзлади.

Болалар келажаги — давлатларнинг муштарак масъулияти

Бола кулгиси янграган хонадонда умид яшайди. Аммо боланинг саломатлигига хавф туғилса, ота-онанинг қалбидаги хотиржамлик бузилиб, бутун оиланинг ҳаёти ўзгаради. Айниқса, онкологик касалликларга чалинган болалар ҳаётини сақлаб қолиш учун курашиш нафақат ота-оналардан, балки шифокорлар, жамият ва давлатдан ҳам улкан масъулият талаб этади.

Ана шундай муҳим масалаларни муҳокама қилиш мақсадида Самарқанд шаҳрида дунёнинг 100 дан ортиқ мамлакати вакилларини бирлаштирган халқаро саммит ташкил этилди. Унда давлат ва ҳукумат вакиллари, халқаро ташкилотлар раҳбарлари, тиббиёт соҳаси мутахассислари, олимлар ҳамда экспертлар иштирок этди. Шунингдек, бир қатор мамлакатларнинг биринчи хонимлари болалар фаровонлигини таъминлаш ва уларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга бағишланган муҳокамаларда қатнашдилар.

Саммитнинг асосий мақсади — болаларнинг сифатли тиббий ёрдам олиш имкониятларини кенгайтириш, уларнинг таълим олиши ва ижтимоий ҳимоясини таъминлаш, шунингдек, келажак авлоднинг хавфсиз ва муносиб ҳаёт кечириши учун давлатларнинг биргаликдаги саъй-ҳаракатларини кучайтиришдан иборат.

Тадбир доирасида ўтказилган Болалар онкологияси бўйича II халқаро конгресс ҳам алоҳида аҳамият касб этди. Унда болалар орасида учрайдиган онкологик касалликларни эрта аниқлаш, замонавий даволаш усулларини кенг жорий этиш, тиббий хизматлардан фойдаланиш имкониятларини ошириш ва мутахассисларнинг тажрибасини бойитиш масалалари кўриб чиқилди.

Қирғизистон Биринчи хоними Айгул Жапарова халқаро минбарда мамлакат тажрибаси билан ўртоқлашиб, болалар ҳаётини сақлаб қолиш борасида амалга оширилаётган ишларга тўхталди.

Болалар онкологияси учун ажратилаётган маблағ 200 баробар ошди

Айгул Жапарова ўз нутқида Қирғизистонда сўнгги йилларда болалар онкологиясини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилаётганини таъкидлади.

Унинг айтишича, бундан ўн йилдан ортиқ вақт аввал мамлакатда онкологик касалликларга чалинган болаларга тиббий ёрдам кўрсатиш имкониятлари анча чекланган эди. Бу муаммонинг асосий сабабларидан бири молиялаштиришнинг етарли эмаслиги бўлган. Вақт ўтиши билан мазкур соҳага эътибор кучайиб, тиббий ёрдам сифатини яхшилаш ва даволаш имкониятларини кенгайтириш бўйича ишлар амалга оширила бошлади.

Биринчи хонимнинг маълумотига кўра, сўнгги йилларда Қирғизистонда болалар онкологиясини молиялаштириш ҳажми 200 баробарга ошган.

Бу кўрсаткич мамлакатда болалар саломатлигини муҳофаза қилиш ва онкологик касалликларга қарши курашишга бўлган эътибор кучайиб бораётганидан далолат беради. Бироқ молиялаштириш ҳажмининг ошиши ўз-ўзидан якуний мақсад бўла олмайди. Энг муҳими, ажратилаётган маблағлар натижасида болаларга кўрсатилаётган тиббий ёрдам сифати яхшиланиши ва уларнинг соғайиб кетиш имкониятлари кенгайиши лозим.

Шу маънода, Айгул Жапарова болалар ҳаётини сақлаб қолишда аниқ ва амалий натижаларга эришиш зарурлигини алоҳида таъкидлади.

Дарҳақиқат, онкологик касалликка чалинган бола учун ҳар бир кун, ўз вақтида қўйилган ҳар бир тўғри ташхис ва ўз вақтида бошланган даволаш ниҳоятда муҳимдир. Шунинг учун тиббиёт муассасаларини замонавий ускуналар билан таъминлаш, зарур дори-дармонларнинг мавжудлигини яхшилаш ва малакали мутахассислар тайёрлаш мазкур соҳадаги устувор вазифалардан ҳисобланади.

Бишкек ва Ўшда даволаш имкониятлари кенгаймоқда

Биринчи хоним мамлакатда болалар онкологиясини ривожлантириш йўналишида амалга оширилаётган ишларга тўхталиб, Бишкек ва Ўш шаҳарларида онкологик касалликларга чалинган болаларни даволаш имкониятлари кенгайиб бораётганини қайд этди.

Ушбу шаҳарларда замонавий диагностика ва даволаш базасини ривожлантириш, болаларни зарур дори-дармонлар билан таъминлашга эътибор қаратилмоқда.

Касалликни эрта аниқлаш ва тўғри ташхис қўйиш боланинг соғайиб кетиш эҳтимолини оширувчи муҳим омиллардан биридир. Шу билан бирга, даволаш самарадорлиги нафақат тиббий ускуналарга, балки шифокорларнинг тажрибаси, қўлланилаётган усулларнинг сифати ва беморга комплекс ёрдам кўрсатилишига ҳам боғлиқ.

Шу сабабли тиббиёт муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш билан бир қаторда, мутахассисларнинг касбий маҳоратини ошириш, янги технологияларни ўзлаштириш ва халқаро тажрибани амалиётга татбиқ этиш алоҳида аҳамиятга эга.

Айгул Жапарова Она ва болани муҳофаза қилиш миллий марказида паллиатив ёрдам бўлимининг очилишини ҳам муҳим қадам сифатида қайд этди.

Паллиатив ёрдам оғир касалликка чалинган болаларнинг аҳволини енгиллаштириш, оғриқ ва бошқа аломатларни камайтириш, уларнинг ҳаёт сифатини яхшилашга қаратилган. Бундай ёрдам нафақат боланинг ўзига, балки оғир синовни бошидан кечираётган оила аъзоларига ҳам кўмак беришни назарда тутади.

Чунки онкологик касалликка қарши курашиш фақат тиббий даволаш билан чекланмайди. Бу жараён руҳий қўллаб-қувватлаш, яқинларнинг меҳр-муҳаббати ва жамиятнинг ҳамдардлигини ҳам талаб этади.

Суяк кўмигини кўчириб ўтказиш — муҳим ютуқ

Қирғизистон соғлиқни сақлаш тизимидаги муҳим воқеалардан бири сифатида 2024 йилда мамлакатда илк бор суяк кўмигини кўчириб ўтказиш амалиёти ўтказилгани қайд этилди.

Суяк кўмигини трансплантация қилиш айрим оғир қон касалликлари ва онкологик хасталикларни даволашда қўлланиладиган мураккаб тиббий усуллардан биридир. Бундай операцияларни амалга ошириш учун махсус тайёргарликдан ўтган мутахассислар, замонавий тиббий инфратузилма ва беморни узоқ муддат давомида кузатиб бориш имконияти зарур.