#КыргызстанАкыйкаты
#РеспубликалыкПресса
УЛУТТУН ЖҮРӨГҮНӨ КОНГОН ОБОНЧУ
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, залкар обончу, улуттук музыка өнөрүнүн кайталангыс өкүлү Рыспай Абдыкадыровду эскерүү жыл сайын 12-январда ордолуу Ош шаарында салтка айланып келет. Бул күн — кыргыз эли үчүн жөн гана эскерүү күнү эмес, улуттун руханий байлыгы болгон улуу таланттын өмүр жолу менен дагы бир ирет сырдашкан ыйык күн.
…Кайран Рыспай быйыл тирүү болгондо 85 жашка чыкмак.
Бирок тагдыр улуу талантка узак өмүрдү ыраа көрбөсө да, анын обондору, ырлары, муңу менен кубанычы эл жүрөгүндө түбөлүккө калды.
РЫСПАЙ АБДЫКАДЫРОВ КИМ ЭЛЕ?
Рыспай Абдыкадыров — кыргыз музыка маданиятында өзүнчө бир доор жараткан, элдик обон менен профессионалдык музыканы айкалыштыра алган феномен инсан. Ал обончу гана эмес, кыргыз элинин ички дүйнөсүн, махабатын, сагынычын, тагдырын обон аркылуу сүйлөткөн руханий элчи болгон.
Анын обондорун укканда адамдын жүрөгү титирейт, көзгө жаш толот. Себеби Рыспайдын ар бир ыры — жашоонун өзү, элдин үнү, элдин тагдыры.
ӨМҮРҮ КЫСКА — ИЗИ ТЕРЕҢ
Рыспай Абдыкадыров аз гана өмүр сүрсө да, кыргыз маданиятына өлчөөсүз мурас калтырды. Анын чыгармачылыгы ыр менен поэзияны, муң менен махабатты, элдик салт менен заманбап ой жүгүртүүнү бириктирген алтын көпүрө болду.
Ал көптөгөн акындардын ырларына обон чыгарып, алардын сөздөрүн канаттуу кылды. Ырдын сөзү менен обону бири-бирин толуктап, эл арасына бат сиңген чыгармалар жаралды.
ОБОНДОРУ — ЭЛДИН МЕНЧИГИ
Рыспай Абдыкадыровдун ырлары бүгүн да жаңырып, жаштардан тартып улуу муунга чейин сүйүү менен угулат. Анын эң белгилүү, элге кеңири тараган ырларынын катарында:
• «Ак кайың»
• «Сагындым»
• «Эмне үчүн?»
• «Ай нурлары»
• «Сени ойлоп»
• «Кызгалдак»
• «Кайран жаштык»
• «Тагдыр»
сыяктуу чыгармалар бар. Бул ырлар бүгүнкү күндө кыргыз музыкасынын алтын фондуна айланган.
Анын обондору профессионал ырчылар тарабынан гана эмес, эл ичинде да аткарылып, той-аштарда, маданий кечелерде жаңырып келет. Бул — чыныгы элдик обончуга берилген эң жогорку баа.
РЫСПАЙ — СҮЙҮҮНҮН, САГЫНЫЧТЫН ОБОНЧУСУ
Рыспай Абдыкадыровдун обондорунда ашыктык да бар, армандуу сагыныч да бар, тагдырга моюн сунган сабыр да бар. Анын ырлары адамды ойго салат, өзүн-өзү тыңшап көрүүгө мажбурлайт.
Ошондуктан эл аны:
«Жүрөктү сүйлөткөн обончу»,
«Муңгайган муундун үнү»
деп атаган.
ЭСКЕРҮҮ — МУРАСТЫ САКТОО
Ордолуу Ош шаарында жыл сайын өтүп келе жаткан эскерүү иш-чаралары — Рыспай Абдыкадыровдун рухуна таазим гана эмес, анын чыгармачылыгын кийинки муунга жеткирүү, унуттурбоо аракетинин белгиси.
Анын ысымы — кыргыз музыкасынын тарыхында алтын тамгалар менен жазылган. Рыспайдын обондору жаңырган сайын, ал тирүү. Эл барда, обон барда — Рыспай бар.
КАЙРАН РЫСПАЙ…
Убакыт өтөт, муун алмашат. Бирок чын талант өлбөйт.
Рыспай Абдыкадыров — ошол өлбөс таланттардын бири.
Анын обондору кыргыздын көк асманында жаңырып,
жүрөктөрдө жашай берет…
Жаткан жериң жайлуу болсун, улуу обончу!
Элиң сени унутпайт.
