Жиноят » Страница 2 » Ақийқат.KG

Аёл нозик хилқат эмас ми

#КыргызстанАкыйкаты
#ЭлАралыкФорум
#РеспубликанскаяУзбПрессаKG
#НогойбаеваАсельДанияровна
#АсельНогойбаева(Зомбулук-Кулак-мурду кесилген аял )

Саламатсыздарбы, Урматтуу коноктор жана бүгүнкү форумдун катышуучулары!

Жашоодо жеңил болсо көтөрүлбөй, оор учурда чөгүп кетпей, көпчүлүк катары мен дагы бир нече жыл чет өлкөдө иштеп, тажрыйба топтоп, жаңы маданияттарга аралашып, мамилелерди көрдүм. Ал учур, мага чоң сабак берди - мен турмуштун ак-карасын, адамдардын мамилесин жана эмгекти баалоону үйрөндүм.

Өз мекенимден алыс жашап, бир нерсени ачык-айкын түшүндүм - эч нерсе өз үйүңдүн жылуулугун алмаштыра албастыгы, туулган жериңдин топурагы жана элиңдин көз карашы.

Менин үй-бүлөмдө болгон, башымдан өткөн оор кырдаалдан кийин... эки баламдын келечегин ойлоп, жакындарым жана мага колдоо көрсөткөн адамдар түрткү болуп, чакан бизнести баштоого бел байладым. Биринчи кадамды жасадым – артынан экинчи кадам келди... эркиндикке, алдыга умтулуу жолум оңой болгон жок. Мен корктум. Кайда бараарымды, кимге ишенээримди билбеген мезгилдер болду... Бирок, мени уккан адамдарды жолуктурдум. Ошондо мен түшүндүм: мен жалгыз эмесмин.

Ковид мезгили баарыбызга материалдык нерселердин баалуу эместигин көрсөттү, ошол себептен кичине топтогон каражатыма азык-түлүк дүкөнүн ачып, чакан бизнес баштоону чечтим.

Ооба, бул жаңы багытты баштоо мен үчүн оңой болгон жок, күч, чыдамкайлык жана кайраттуулук менен мен өз тажрыйбама ишендим, биздин кичинекей мекенибизде да мүмкүнчүлүктөр түзүлүп жатканына ынандым. Эң негизгиси, колдоолорду сезүү жана аракеттерди кылуудан коркпоо керек демекчимин.

Мамлекет тарабынан жүргүзүлүп жаткан саясатка чын жүрөктөн ыраазычылык билдиргим келет, себеби, айыл жергесиндеги айымдарыбызга жашоосун жакшы жакка өзгөртүүгө мүмкүнчүлүктөр түзүлүүдө. Мисалы, социалдык контракт программасынын, жеңилдетилген насыянын алкагында айымдарыбыз жеке эле үй-бүлөсүнүн жашоосун жакшыртууга салым кошпостон, көптөн бери кыялданып жүргөн, бирок ишке ашырууга мүмкүнчүлүк болбой келген жеке бизнестерин ачууга шарттар түзүлдү. Бул алардын эгемендүүлүккө болгон алгачкы кадамы жана келечекке болгон ишеними болду.
Ийгиликке жетүү үчүн “башка бир өлкөгө кетүү керек” деп ойлогондордун баарына кайрылгым келет: эң башкысы өзүңө ишен, жакындарыңды ойлон, аракет кыл... мамлекетибиздин колдоосу менен татыктуу жашоо курууга болот. Биз өз кезегинде, жумуш орундарын түзүү менен, экономиканы көтөрүп, мамлекетибиздин өнүгүшүнө салым кошо алабыз.
Эң негизгиси, кичинеден кадам таштоо менен баштоо зарыл.

Урматтуу Айгүл Жапаровна!
Менин ден соолугума байланыштуу оор мезгилде көрсөткөн камкордугуңуз жана колдооңуз үчүн чын жүрөктөн ыраазычылык билдиргим келет. Сиздин көңүл бурууңуз, жылуу сөздөрүңүз мен үчүн чоң колдоо жана дем болуп калды. Сиздин жардамыңыздын аркасында мен өзүмдү жакшы сезип турам жана толук сакайып кетишиме үмүтүм чоң.
Ошону менен бирге, медицина илимдеринин доктору, пластикалык хирург, Россиянын пластикалык, реконструктивдик жана эстетикалык хирургдар коомунун президенти Мантурова Наталья Евгеньевнага тынымсыз эмгегиңиз, алтын колдоруңуз жана бейтаптарга болгон жылуу мамилеңиз үчүн чын жүрөгүмдөн ыраазычылык билдирем. Сиз жөн гана хирург эмессиз, сиз гармония менен ишенимди калыбына келтирүүчү чыныгы сүрөтчүсүз.

Кадырлуу Саида Шавкатовна!
Айымдарга карата болгон зордук-зомбулук менен күрөшүп келгениңиз баарыбызга маалым. Зордук-зомбулукка каршы күрөштө жигердүү жана ак ниет эмгегиңиз үчүн чын жүрөктөн ыраазычылык билдирүүгө уруксат этиңиз. Сиздин адамдын
ар-намысын коргоого, адилеттүүлүктү бекемдөөгө жана жабырлануучуларга колдоо көрсөтүүгө багытталган аракеттериңиз гумандуу жана коопсуз коомду курууга кошкон зор салым болуп саналат.

Туулуп өскөн Мекенибизде биргеликте иштеп, ийгилик жаратып, өз өлкөбүздү кайра кайткыбыз келген мамлекетке айландыралы.

Көңүл бурганыңыздар үчүн рахмат!
*****

Собиқ эри кулоқ,бурнини кесиб ташлаган Асель Ногойбаеванинг форумдаги нутқи.

Саломатмисизлар, ҳурматли меҳмонлар ва бугунги форум иштирокчилари!

Ҳаётда енгил бўлса кўтарилмай, оғир пайтда чўкмай, кўпчилик каби мен ҳам бир неча йил чет элда ишлаб, тажриба тўплаб, янги маданиятларга аралашиб, турли муносабатларни кўрдим. Ўша давр менга катта сабоқ берди – ҳаётнинг оқ-қорасини, одамларнинг муносабатини ва меҳнатни қадрлашни ўргандим.

Ўз Ватанимдан узоқ яшаб, бир нарсани очиқ-ойдин тушундим – ҳеч нарса ўз уйингнинг илиқлигини алмаштира олмайди, туғилган жойингнинг тупроғи ва элингнинг қарашига тенг келмайди.

Оиламда юз берган, бошимдан ўтган оғир вазиятдан сўнг… икки фарзандимнинг келажагини ўйлаб, яқинларим ва менга кўмак кўрсатган одамлар туртки бўлиб, кичик бизнесни бошлашга бел боғладим. Биринчи қадамни қўйдим – ортидан иккинчи қадам келди… эркинликка, олдинга интилиш йўлим осон бўлмади. Қўрққан пайтларим бўлди. Қаерга борарман, кимга ишонарман, билмаган даврларим бўлди… Лекин мени тинглай олган одамлар йўлимдан чиқди. Ўшанда англадим: мен ёлғиз эмас эканман.

Ковид даври барчамизга моддий нарсаларнинг қимматли эмаслигини кўрсатди. Шунинг учун кичик йиғган маблағимга озиқ-овқат дўконини очиб, кичик бизнес бошлашга қарор қилдим.

Ҳа, бу янги йўналишни бошлаш мен учун осон бўлмади, куч, сабр ва матонат билан ўз тажрибамга ишондим, Ватанимизда ҳам имкониятлар яратилаётганига ишонч ҳосил қилдим. Энг асосийси – қўллаб-қувватлашни ҳис этиш ва ҳаракатдан қўрқмаслик кераклигини айтаман.

Давлатимиз томонидан олиб борилаётган сиёсат учун чин юрагимдан миннатдорчилик билдираман, чунки қишлоқ жойлардаги аёлларимизга ҳаётини яхши томон ўзгартириш имкониятлари яратилмоқда. Масалан, “ижтимоий контракт” дастури, имтиёзли кредитлар орқали аёлларимиз на фақат ўз оиласининг турмушини яхшилашга ҳисса қўшмоқда, балки кўп йиллар орзу қилиб келган, аммо амалга ошириш имконияти бўлмаган шахсий бизнесини очишга шароит яратилди. Бу уларнинг мустақилликка қўйган илк қадами ва келажакка ишончи бўлди.

Ийғилиққа эришиш учун “бошқа мамлакатга кетиш керак” деб ўйлаётганларга мурожаат қилмоқчиман: энг асосийси ўзингга ишон, яқинларингни ўйла, ҳаракат қил… давлатимиз қўллови билан муносиб ҳаёт қуриш мумкин. Биз эса ўз навбатида, иш ўринлари яратиш орқали иқтисодиётни кўтариб, мамлакатимиз тараққиётига ҳисса қўша оламиз. Энг муҳими – кичикдан қадам ташлаб бошлаш зарур.

Ҳурматли Айгул Жапаровна!
Менинг соғлиғим билан боғлиқ оғир пайтда кўрсатган ғамхўрлигингиз ва қўлловингиз учун чин юрагимдан миннатдорчилик билдираман. Сизнинг эътиборингиз, илиқ сўзларингиз мен учун катта қўллаб-қувватлаш ва илҳом бўлди. Ёрдамингиз туфайли ўзимни яхши ҳис этяпман ва тўлиқ соғайиб кетишимга умидим катта.

Шунингдек, тиббиёт фанлари доктори, пластик жарроҳ, Россия Пластик, реконструктив ва эстетик жарроҳлар жамияти президенти Наталья Евгеньевна Мантуровага ҳам узлуксиз меҳнатингиз, олтин қўлларингиз ва беморларга бўлган илиқ муносабатингиз учун чин дилдан миннатдорчилик билдираман. Сиз оддий жарроҳ эмассиз, сиз уйғунлик ва ишончни тикловчи ҳақиқий санъаткорсиз.

Қадрли Саида Шавкатовна!
Аёлларга нисбатан зўравонликка қарши курашиб келаётганингиз барчамизга маълум. Зўравонликка қарши курашдаги фаол ва холис меҳнатингиз учун чин юрагимдан миннатдорчилик билдиришга рухсат этинг. Сизнинг инсон шаънини ҳимоя қилишга, адолатни мустаҳкамлашга ва жабрланувчиларга қўллаб-қувватлаш кўрсатишга қаратилган ҳаракатларингиз инсонпарвар ва хавфсиз жамият қуришга қўшган катта ҳиссангиздир.

Туғилиб ўсган Ватанимизда биргаликда меҳнат қилиб, муваффақият яратиб, ўз юртимизни яна қайтиб келгимиз келадиган мамлакатга айлантирайлик.

Эътиборингиз учун раҳмат!

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

Аёл-Дунёни тебратади

Дүйнөнү өзгөрткөн аял-лидерлер» форумунда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши депутаты Садырбаева Жылдыз Эсенбековнанын куттуктоосу

20-август.2025 был.Бишкек.»Эне-Сай»Мамлекеттик резиденциясы.

Саламатсыздарбы,
Урматтуу Айгүл Жапаровна!
Урматтуу Саида Шавкатовна!
Урматтуу, бүгүнкү иш-чаранын катышуучулары!

Биринчиден кереметтүү кыргыз жерине кош келиңиздер!
Бүгүн ушул маанилүү иш-чарада Сиздер менен жолугуп жатканым — мен үчүн чоң сыймык. Бүгүнкү форум — дүйнөнү жакшылыкка өзгөртүү, туруктуу өнүгүүнү камсыз кылуу жана коомубуздагы ар бир инсанга, өзгөчө аялдарга жана жаштарга коомдук, экономикалык жана саясий багытта мүмкүнчүлүктөрдү түзүү боюнча маанилүү аянтча.
Кыргызстан менен Өзбекстандын лидер-айымдарынын башын кошуп, тажрыйба алмашуу багытында кызматташууну өркүндөтүү менен бирге, креативдүү индустрияга жол ачууга чоӊ мумкүнчүлүк жаралат.
Биз — XXI кылымдын аялдары, эми өзгөрүүлөрдүн объектиси эмес, өзгөрүүлөрдүн демилгечиси, шыктандыруучусу жана жаратуучусу болушубуз керек. Кыргызстанда, жана дүйнөнүн көпчүлүк өлкөлөрүндө аялдар билимге, саясатка, экономикага жана инновацияга салым кошуп келе жатат.
Лидер аял деген — бул үй-бүлөдө тирек, коомдо дем берүүчү, мамлекетте тынчтыктын жана өнүгүүнүн негизги фактору. Биз буга далилбиз.
Урматтуу форумдун катышуучулары
Гендердик баланс боюнча 166 мамлекеттин ичинен Кыргызстан 45-орунду ээлеп турганы да жакшы көрсөткүч деп эсептейм. Президентибиз, урматтуу Садыр Нургожоевичтин тапшырмасы менен иштелип чыккан “Социалдык контракт” долбоору көптөгөн айымдарга өзүнүн жеке ишин баштоого мүмкүнчүлүк ачты десем жаңылышпайм. Бүгүнкү күндө аялдардын 40 пайызы ишкерчилик менен алектенет.
Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Төрагасынын орун басары катары, аялдардын укуктарын жана гендердик теңдик боюнча мыйзамдык демилгелерге ар дайым колдоо көрсөтүүгө болгон күч аракетимди жумшап келем. Бирок, биз бир эле бул багытта эмес, коомубуздун башка тармактарын да өзгөртүүгө иш алып баруубуз зарыл. Анткени чыныгы өзгөрүү — жүрөктөн башталат.

Урматтуу катышуучулар!
Бүгүнкү форум — жөн гана сөз эмес, бул ишке чакырык. Ар бирибиз кайсы тармакта болбосун — билим берүү, саламаттык, айлана-чөйрөнү коргоо же технология — дүйнөнү жакшы жакка өзгөртө алабыз. Бул өзгөрүү аял затынын үнүн угуу, ага мүмкүнчүлүк берүү менен гана ишке ашат деп мен ишенем.
Аялдар тынчтыкты орнотуп, коомду бириктирип, келечекти кура алат.

Көңүл бурганыңыздарга чоң рахмат!
*****

Қирғиз Республикаси Олий кенгаши депутати Садырбаева Жылдыз Эсенбековнанинг якуний табриги

Саломатсизларми,
Ҳурматли Айгул Жапарова!
Ҳурматли Саида Шавкатовна!
Ҳурматли бугунги тадбир иштирокчилари!

Аввало, мўжизавий Қирғиз заминига хайрли қадамингиз кутлуғ келсин!
Бугунги муҳим тадбирда сизлар билан учрашиб турганим — мен учун катта шараф. Бугунги форум — дунёни яхшилик сари ўзгартириш, барқарор тараққиётни таъминлаш ҳамда жамиятимиздаги ҳар бир инсонга, айниқса аёллар ва ёшларга ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий йўналишда имконият яратиш учун муҳим майдон ҳисобланади.

Қирғизистон ва Ўзбекистон етакчи аёлларини бирлаштириб, тажриба алмашиш йўналишида ҳамкорликни мустаҳкамлаш билан бирга, креатив индустрияга йўл очишда катта имконият яратилади.
Биз — XXI асрнинг аёллари, энди ўзгаришларнинг объекти эмас, балки ташаббускори, илҳомлантирувчиси ва яратувчиси бўлишимиз керак. Қирғизистонда ҳам, дунёнинг кўплаб мамлакатларида ҳам аёллар таълим, сиёсат, иқтисодиёт ва инновацияга муносиб ҳисса қўшиб келмоқда.

Лидер аёл дегани — бу оилада таянч, жамиятда руҳлантирувчи, давлатда тинчлик ва тараққиётнинг асосий омили. Биз бунга ёрқин мисолмиз.

Ҳурматли форум иштирокчилари!
Гендер баланси бўйича 166 давлат ичида Қирғизистоннинг 45-ўринни эгаллаб тургани ҳам яхши кўрсаткич, деб ҳисоблайман. Президентимиз, ҳурматли Садир Нурғожоевичнинг топшириғи билан ишлаб чиқилган “Ижтимоий контракт” лойиҳаси кўплаб аёлларга ўз шахсий ишини бошлаш имконини берди десам, адашмайман. Бугунги кунда аёлларнинг 40 фоизи тадбиркорлик билан шуғулланмоқда.

Қирғиз Республикаси Жогорку Кенгаши Спикерининг ўринбосари сифатида, аёллар ҳуқуқлари ва гендер тенглик борасидаги қонунчилик ташаббусларига доимо қўллаб-қувватлаш учун бор кучимни сарфлаб келмоқдаман. Лекин биз фақат шу йўналишдагина эмас, жамиятимизнинг бошқа соҳаларини ҳам ўзгартириш устида иш олиб боришимиз зарур. Чунки ҳақиқий ўзгариш — қалбдан бошланади.

Ҳурматли иштирокчилар!
Бугунги форум — фақатгина сўз эмас, балки амалга чақириқдир. Ҳар биримиз қайси соҳада бўлмасин — таълим, соғлиқни сақлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ёки технология — дунёни яхшилик сари ўзгартира оламиз. Бу ўзгариш аёл зотининг овозини эшитиш, унга имконият бериш орқали амалга ошишига мен ишонаман.

Аёллар тинчлик ўрнатиб, жамиятни бирлаштириб, келажакни қуришга қодир.

Эътиборингиз учун катта раҳмат!
*****
Завершающая поздравительная речь ДепутатаЖогорку Кенеша Садырбаева Жылдыза Эсенбековны
Здравствуйте,
Уважаемая Айгуль Жапарова!
Уважаемая Саида Шавкатовна!
Уважаемые участники сегодняшнего мероприятия!

Прежде всего, добро пожаловать на прекрасную кыргызскую землю!
Для меня большая честь встретиться с вами на этом важном мероприятии. Сегодняшний форум — это значимая площадка для того, чтобы менять мир к лучшему, обеспечивать устойчивое развитие и создавать возможности для каждого человека в нашем обществе, особенно для женщин и молодежи, в общественной, экономической и политической сферах.

Объединяя женщин-лидеров Кыргызстана и Узбекистана и развивая сотрудничество в обмене опытом, мы вместе открываем широкие перспективы для развития креативных индустрий.
Мы — женщины XXI века, и теперь мы должны быть не объектом изменений, а инициатором, вдохновителем и созидателем перемен. В Кыргызстане, как и во многих странах мира, женщины вносят вклад в образование, политику, экономику и инновации.

Женщина-лидер — это опора в семье, источник вдохновения в обществе и ключевой фактор мира и развития в государстве. Мы — тому доказательство.

Уважаемые участники форума!
Считаю хорошим показателем то, что Кыргызстан занимает 45-е место из 166 стран мира по уровню гендерного баланса. По поручению нашего Президента, уважаемого Садыра Нургожоевича, был разработан проект «Социальный контракт», который открыл многим женщинам возможность начать собственное дело. Сегодня 40 процентов женщин занимаются предпринимательством.

Как заместитель Председателя Жогорку Кенеша Кыргызской Республики, я прилагаю все усилия, чтобы поддерживать законодательные инициативы, направленные на защиту прав женщин и обеспечение гендерного равенства. Однако мы должны работать не только в этом направлении, но и менять другие сферы нашей жизни. Ведь настоящие перемены начинаются с сердца.

Уважаемые участники!
Сегодняшний форум — это не просто слова, а призыв к действию. Каждый из нас, в какой бы сфере он ни работал — образование, здравоохранение, охрана окружающей среды или технологии — может изменить мир к лучшему. И я верю, что эти перемены возможны только тогда, когда будет услышан голос женщин и когда им будут предоставлены возможности.

Женщины способны устанавливать мир, объединять общество и строить будущее.

Большое спасибо за внимание!
#КыргызстанАкыйкаты
#республиканскаяузбпрессаkg
#эларалыкфорум
#садырбаеважылдыз

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

Форум ўз ишини бошлади

#КирғизистонЎзбекМатбуоти
#ҚирғизистонХақиқати
#СаидаМирзиёева

Бишкек шаҳрида ўтган «Аёл дунёни яхшилик сари ўзгартирувчи лидер» халқаро форуми оилада, ишда, жамиятда, умуман, ўз атрофидаги ҳаётни ўзгартириб келаётган, қатъиятли ва кучли аёлларни жамлади.

Кириш сўзида Қирғизистон Республикасининг биринчи хоними Айгул Жапаровага бугуннинг Форумини уюштирганлигини таъкидлаб Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева миннатдорчилик билдирди. Саида Айым маърузасида қуйидагича изохлади.
-“ Бизга энг кераклиси – тенг имконият, давлат ва жамият ғояларимизни қўллаб-қувватлаши ҳамда ўз кучимизга бўлган ишонч.
Ва буни Ўзбекистон ва Қирғизистондан қатнашган, мамлакатларимиз тараққиёти, ўз ҳуқуқ ҳамда имкониятлари учун шижоат билан курашишни ифода этган спикерлар яна бир карра исботладилар.
Муффақиятли, ақлли, тафаккурли ва профессионал, давлатларимизнинг ёруғ келажагини аниқ кўра оладиган бу аёллар орзу сари қандай интилиш кераклиги ва қийинчиликлардан қўрқмаслик зарурлигини кўрсата олдилар.
Биз албатта бирлашишимиз шарт!”

Бугун Бишкекдаги «Аёл дунёни яхшилик сари ўзгартирувчи лидер» халқаро форуми ҳаётни ўзгартириб, оилада, ишда ва жамиятда ўз ўрнини топиб келаётган мақсадли, кучли ва етук аёлларни бир жойга тўплади.

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

Кўп хотинлик мақул эмас.Қонун қайтарилди

Қирғиз Республикаси Президенти Садыр Жапаров кўп хотинлик учун жиноий жавобгарликни бекор қилиш тўғрисидаги қонунни Қирғиз Республикаси Жогорку Кенешига эътирозлар билан қайтарди.

БИШКЕК. 12 август – «Альянс-Пресс». Қирғиз Республикаси Президенти Садир Жапаров депутатлар Н. А. Азигалиев ва М. Ж. Саккараевлар ташаббуси билан киритилган Қирғиз Республикаси Жиноят кодексига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги Қирғиз Республикаси қонунини (кейинги ўринларда – Қонун) эътирозлар билан Қирғиз Республикаси Жогорку Кенешига қайтарди.
Қонун Қирғиз Республикаси Жогорку Кенеши томонидан 2025 йил 25 июнда қабул қилинган.

Ушбу Қонуннинг асосий қоидаси — икки хотинлилик ёки кўп хотинлилик учун жиноий жавобгарликни назарда тутувчи Қирғиз Республикаси Жиноят кодексининг 176-моддасини амалдан қолдиришдир.

Эътирозлар Қирғиз Республикаси Акыйкатчиси (Омбудсмани), Қирғиз Республикаси Бош прокуратураси, Қирғиз Республикаси Президенти ҳузуридаги Дин ва миллатлараро муносабатлар масалалари бўйича Миллий агентлик, Қирғиз Республикаси Миллий фанлар академияси, Қирғиз Республикаси Адлия вазирлиги ва Қирғиз Республикаси Конституциявий суди Девони хулосалари асосида тайёрланган.

Икки хотинлилик ёки кўп хотинлилик учун жиноий жавобгарликни сақлаб қолиш Қирғиз Республикасининг халқаро мажбуриятларига (Аёлларга нисбатан камситишнинг барча турларини бартараф этиш тўғрисидаги конвенция — Қирғиз Республикаси Жогорку Кенеши Қонун чиқарувчи йиғилишининг 1996 йил 25 январдаги № 320-1 ва Халқ вакиллари мажлисининг 1996 йил 6 мартдаги № 257-1 қарорлари асосида қўшилган; Болалар ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенция — Жогорку Кенешнинг 1994 йил 12 январдаги № 1402-XII қарори асосида қўшилган) мос келади, давлатнинг гендер тенглиги ва қонун устуворлиги тамойилларига садоқатини намоён этади, аёллар ва болаларни ҳуқуқий ва ижтимоий тенгсизликдан ҳимоя қилади, шунингдек, Қирғиз Республикаси Конституцияси ва қонунларида мустаҳкамланган оила институтини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Батафсил ўқиш



Ижтимоий тармоқда баҳам кўринг...

Яндекс.Метрика
Cайт "Clicks.KG" Реклама Агентлиги
томонидан ишлаб чиқилган.