Казакстандык хакерлер Өзбекстандын облустук администрацияларына, илимий-изилдөө институттарына жана Суу чарба министрлигине киберчабуул жасашты

Киберкоопсуздук тармагындагы дүйнөнүн алдыңкы изилдөө борборлорунун бири — VMRay порталынын адистери Борбор Азия аймагы үчүн өтө кооптуу деп бааланган жаңы отчет жарыялады.

Анда айтылгандай, келип чыгышы Казакстан менен байланыштуу деп божомолдонуп жаткан Hydra Saiga (ошондой эле YoroTrooper, ShadowSilk жана Silent Lynx аталыштары менен белгилүү) хакерлер тобу аймактагы стратегиялык объектилерге багытталган системалуу чабуулдарды уюштурган.

Изилдөөчүлөрдүн маалыматына караганда, аталган топ мамлекеттик мекемелерди, энергетика секторун жана өзгөчө маанилүү инфраструктура объектилерин бутага алган кеңири масштабдагы кибершпиондук ишмердүүлүк менен алектенип келген. Айрыкча, Өзбекстандын Суу чарба министрлиги, облустук администрациялар жана илимий-изилдөө институттары негизги буталардын катарында болгон.

Маалыматтарга ылайык, активдүү киберчабуулдардын фазасы 2024-жылдын сентябрынан 2025-жылдын мартына чейин созулган. Хакерлердин негизги кызыгуусу суу ресурстарын башкаруу системаларына багытталганы өзгөчө көңүл бурат. Бул аракеттер маалыматтарды уурдоо менен гана чектелбестен, стратегиялык мааниге ээ болгон суу жана энергетика системаларынын үстүнөн жашыруун көзөмөл орнотууга багытталган болушу мүмкүн.

Изилдөөчүлөрдүн жыйынтыгына ылайык, Hydra Saiga тобунун аракеттери коммерциялык пайда табууну көздөбөйт, тескерисинче, таза геосаясий жана стратегиялык мүнөзгө ээ. Топтун бутага алган объектилери жана иш алып барган географиясы анын ишмердүүлүгү Казакстандын кызыкчылыктары менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.

Мындай “мамлекет колдоосундагы” (state-sponsored) топторго мүнөздүү негизги өзгөчөлүк — финансылык пайда табуу эмес, аймактагы суу жана энергетика сыяктуу маанилүү ресурстар боюнча маалыматтык үстөмдүккө жетишүү жана стратегиялык маалыматтарды топтоо болуп саналат. Расмий айыптоолор азырынча жок болгону менен, чабуулдардын дал Борбор Азиядагы суу бөлүштүрүүгө жооптуу мекемелерге багытталышы бул кибершпиондук аракеттердин артында жогорку деңгээлдеги саясий кызыкчылыктар турушу мүмкүн экенин айгинелейт.

*****

Қозоғистонлик ҳакерлар Ўзбекистоннинг вилоят ҳокимликлари, илмий-тадқиқот институтлари ва Сув хўжалиги вазирлигига ҳужум қилган

Киберхавфсизлик соҳасида дунёнинг етакчи тадқиқот марказларидан бири — VMRay портали мутахассислари Марказий Осиё минтақаси учун ўта хавотирли ҳисоботни эълон қилди.

Унга кўра, келиб чиқиши Қозоғистон билан боғлиқ экани тахмин қилинаётган Hydra Saiga (шунингдек, YoroTrooper, ShadowSilk ва Silent Lynx номлари билан танилган) ҳакерлар гуруҳи минтақадаги стратегик объектларга тизимли ҳужумлар уюштирган.

Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, ушбу гуруҳ ҳукумат идоралари, энергетика сектори ва ўта муҳим инфратузилма объектларига қаратилган кенг кўламли кибер-жосуслик билан шуғулланиб келган. Хусусан, Ўзбекистон Сув хўжалиги вазирлиги, ҳокимликлар ва илмий-тадқиқот институтлари нишонга олинган.

Маълумотларга кўра, фаол киберҳужумлар фазаси 2024 йилнинг сентябридан 2025 йилнинг мартигача давом этган. Ҳакерларнинг асосий қизиқиши сув ресурсларини бошқариш тизимларига қаратилгани эътиборга молик. Бу нафақат маълумотларни ўғирлаш, балки стратегик ресурс ҳисобланган сув ва энергия тизимлари устидан яширин назорат ўрнатишга уриниш бўлиши мумкин.

Тадқиқотчиларнинг хулосаларига кўра, Hydra Saiga гуруҳининг хатти-ҳаракатлари тижорат мақсадларини кўзламайди, балки соф геосиёсий ва стратегик характердадир. Гуруҳнинг нишонлари ва ишлаш географиясидан келиб чиқиб, мутахассислар унинг фаолиятини Қозоғистон манфаатлари билан боғлашмоқда.

Бундай “давлат ҳомийлигидаги” (state-sponsored) гуруҳларга хос бўлган асосий жиҳат — молиявий фойда олиш эмас, балки минтақадаги сув ва энергетика каби муҳим ресурслар устидан ахборот устунлигига эга бўлиш ва стратегик маълумотларни тўплашдир. Гарчи бу борада расмий айбловлар бўлмаса-да, ҳужумларнинг айнан Марказий Осиёдаги сув тақсимотига масъул идораларга қаратилгани ушбу кибер-жосуслик амалиёти ортида юқори даражадаги сиёсий қизиқишлар турганига ишора қилади.